De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Voer voor geologen
16 januari 2005Vorige week waren we voor het eerst in het charmante Anemotia, een dorpje in de bergen tussen Skalochori en Skala Kaloni. We waagden het weer een keer een wandeling uit de Zonnenbloemreeks te maken ('Lesvos, autotochten en wandelingen', door snelwandelaars Brian en Eileen Anderson, uitgeverij Sunflower Books). U weet wel, die wandelgids met die fijn vertaalde aanwijzingen. Op deze wandeling die in Anemotia begon en er ook eindigde zijn we alleen maar verdwaald op de pagina's die twee wandelingen bleken te bevatten met nummertje 27, waardoor we per ongeluk de lange versie hebben genomen van pagina 127.
Rotskunst nabij Anemotia
We zijn maar één stukje verkeerd gelopen en dat was eigen schuld omdat we de gids niet aandachtig genoeg hadden gelezen. Uiteraard duurde de wandeling weer tweemaal zo lang als aangegeven, maar dat kwam ook gedeeltelijk omdat het zo'n zware wandeling was dat ik af en toe zo uitgeput raakte dat ik even moest gaan zitten.
Het leed was na afloop echter snel geleden in een plaatselijk kafenion, waar we bij talrijke flesjes retsina een salade, kaas, tzatziki en patat kregen geserveerd. Dat smaakte zo goed dat we wel ettelijke keren hebben bijbesteld: berglucht doet eten. Een bezoekje aan de vrouwencoöperatie van Anemotia tegenover de kafenion deed nog meer goed. Die hadden overheerlijke koekjes en stukken marsepein gemaakt van walnoten. De rijdende groenteboer maakte het feest helemaal compleet: in plaats van een bandje met 'patates, marouli, pantzaria!' (aardappels, sla, bietjes) had hij keiharde bazoukiamuziek opstaan zodat ik swingend op mijn moeie benen boodschappen kon doen. Shoppen in Anemotia is dus een aanrader!
De wandeling zelf was zoals gezegd erg zwaar maar letterlijk en figuurlijk adembenemend. Het pad voerde hoog over de bergen met schitterende vergezichten waarna we door een donker, vochtig maar indrukwekkend dennenbos steil naar beneden afdaalden waar het bospad overging in een lommerrijk landweggetje omzoomd door olijf- en kastanjebomen. De laatste klim over een kalderimi (een oud voetpad) die ik van vermoeidheid het liefst kruipend had willen afleggen was achteraf gezien ook zeer de moeite waard.
Naast alle prachtige uitzichten en andere pitoresque landtaferelen vonden we onder de dennen reuzegrote parasols. Geen zonnewerende paraplu's uiteraard, maar paddestoelen die gebakken in de boter smaken als biefstuk. In Nederland en Frankrijk dan. Maakt u zich niet ongerust, hier wagen we ons tot nu toe alleen nog maar aan de weidechampignons. Nog indrukwekkender dan die reuze parasols waren echter de fel gekleurde steenformaties die we tegenkwamen.
Lesvos is arm aan archeologisch beroemde plekken zoals Knossos op Kreta of Lindos op Rhodos. Griekse ruïnes waarvan nog enkele zuilen een tempel aanduiden, oude steden zoals Anavatos op Chios, die vind je hier niet. Hoewel het Oude Antissa, ooit een bloeiende stad en nu een heuvel met afbrokkelende muurtjes en een afgekavelde haven, een interessante toeristische trekker zou kunnen zijn. Ware het niet dat het verval van deze ruïnestad gewoon doorgaat omdat het totaal genegeerd wordt door zowel wetenschappers als eilandbestuurders.
Griekse ruïnes heb je tenslotte overal, denken ze waarschijnlijk, en het geld is beter besteed aan de heel speciaal oude schat die je op de gehele wereld maar op enkele plekken kunt zien waaronder op Lesvos: het Versteende Woud.
In het ruige en kale landschap van het westen in de driehoek Antissa, Sigri en Eressos is het moeilijk je voor te stellen dat er miljoenen jaren geleden op die plek tropische wouden waren met superhoge bomen zoals de sequoia's, die tegenwoordig alleen nog maar in Noord-Amerika voorkomen. Nu huilt de wind over de vlakke vlakten of hoor je het flap-flap van de sequoia-hoge windmolens die op enkele bergruggen zijn geplaatst.
Het kost ook veel verbeelding om je de vulkanen van Antissa, Vatoussa en Agra voor te stellen. De ene berg valt moeilijk van de andere te onderscheiden. Toch hebben daar miljoenen jaren geleden, in het late Oligocene tijdperk of in het midden van het Miocene tijdperk heftige vulkaanuitbarstingen dood en verderf gezaaid. Aardbevingen verplaatsten hele bergen steen en as- en lavaregens bedekten het landschap. De naar ik aanneem prachtige bossen met hun woudreuzen werden bedolven onder een nieuwe laag grond.
In Pompeï werden de mensen gemummificeerd door een vulkaanuitbarsting. Hier op Lesvos werden de bomen versteend dankzij een warme pyriet dioxide regen die na de vulkaanuitbarstingen neerkwam op het gebied. Er ontstond een reactie die maakte dat de organische stof langzaam in pyrietvorm veranderde waardoor een walhalla ontstond voor hedendaagse geologen die er dankzij de goed bewaarde stammen heel wat studiemateriaal aan hebben.
Maar ook voor de niet-geologen zijn de soms nog rechtopstaande stronken, of languit gevloerde complete boomstammen een indrukwekkende verschijning. Niet alleen wegens het feit dat je miljoenjaar oude bomen voor je ziet, ook al zijn ze dan versteend, maar velen hebben prachtige kleurschakeringen en lijken te zijn veranderd in bonken van half edelsteen.
Het waren geen versteende woudreuzen die we tegenkwamen op onze Anemotia-wandeling, maar wel indrukwekkende rotsformaties getekend met dezelfde felle kleuren die bomen van het Versteende Woud soms hebben. Het leek wel of iemand er een abstracte openlucht tentoonstelling van had proberen te maken. In Melinda vind je ook felgekleurde stenen op het strand, en op meerdere plekken op het eiland (zoals Eftalou en Gavathas) hebben rotsen kunstzinnig abstracte tekeningen. Maar de rotswanden die we deze keer zagen waren zo betoverend met hun uitzinnige kleuren en tekeningen dat we er volop foto's van hebben genomen.
Jammergenoeg ben ik niet zo goed thuis in de geologie om deze natuurlijke kunstschatten uit te kunnen leggen. De geoloog die dat wil komen doen krijgt van mij een gratis maaltijd. Ik denk dat Lesvos buiten het Versteende Woud vast nog meer verrassingen voor geologen heeft. Het eiland is rijk aan mineralen, hete bronnen en een zeer eigenzinnige natuur. En krankzinnig gekleurd, versteend en grillig gevormde steenmassa's. Het kost wat spierpijn soms, maar het eiland blijft je betoveren.
