De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Niet doen!
2 Juli 2007
Het is misschien al wat lang geleden dat ik u heb gewaarschuwd om niet zomaar met blote voeten de zee in te gaan. Die waarschuwing geldt niet voor de zandstranden die we hier hebben op Lesvos, zoals in Petra of in Anaxos, maar wel degelijk voor alle kiezelstranden. Waterschoenen worden niet voor de lol in overvloed verkocht hier in de lokale winkels: er zitten zeeëgels hier in zee!
Oranje kuit in zeeëgels.
Het woord zegt het al: dat zijn van die stekelbollen die hier in grote aantallen op de zeebodem leven, ook vlak aan de kust. Het liefst in een omgeving waar rotsen en stenen in het water zijn. In die stekelbollen verbergen ze een heerlijk soort kuit, die je het best kunt beschrijven als zeekaviaar. Het smelt op de tong en slikt heerlijk zilt weg. Het is echter heel anders slikken, wanneer je op zo'n zeeëgel trapt. De fijne naalden dringen dan bij bosjes je voet in en het zal heel wat geduld vergen - en misschien wel wat traantjes om de pijn - om ze er weer uit te krijgen. Ga voor de zekerheid even langs bij een dokter, zodat je zeker weet dat alles eruit is, want die naaldjes hebben de neiging om in je voet te gaan ontsteken. Iets anders waar ik u nog nooit voor heb gewaarschuwd, is het muurtje dat aan de zeekant van de weg naar de haven in Molyvos loopt. Het muurtje biedt een comfortabele zitplaats om uit te staren over de betoverende Baai van Molyvos, maar kijkt op meerdere plekken ook uit op angstwekkend steile afgronden. Dit muurtje is al jaren een gevaarlijk object voor nachtbrakers. Die laten zich verleiden door een vriendelijk kijkend maantje dat haar sprookjesachtig schijnsel over het water laat vallen, en gaan, overmoedig geworden wellicht door drank, de uitdaging aan om over het muurtje te lopen. Omdat de afgrond in het zwart is gehuld, heb je op die momenten minder last van hoogtevrees. Al eerder zijn er toeristen van afgevallen. Afgelopen weekend viel er weer iemand van af, ditmaal echter met dodelijke afloop. Omdat het om 5 uur 's morgens gebeurde, waren er geen getuigen en is het niet duidelijk hoe en waarom het slachtoffer ten val is geraakt. Het werd pas uren later gevonden. Enkele jaren geleden hadden twee Nederlandse jongens meer geluk: zij zijn enkele uren na hun val nog levend teruggevonden... En nu we toch de gevaren van het eiland doornemen, wil ik u ook wijzen op het brandgevaar. Lesvos heeft de afgelopen hittegolf goed doorstaan. Terwijl op diverse eilanden zoals Chios en Samos wél enige kleine brandjes woedden, bleef Lesvos vlamvrij. Een grote catastrofe echter speelde zich af nabij Athene op de berghellingen van de Parnitha, waar het vuur ruim 3000 hectares van de immer slinkende groene longen van Athene heeft verwoest, waardoor de stad het weekend na de hittegolf asregens te verduren kreeg. De andere vuurtragedie speelde op Cyprus waar het machtige Troodos woud met een vlammenzee te maken kreeg. Ik kan me nog herinneren dat we zo'n 15 jaar geleden door dat oeroude woud reden over een smal bospaadje waar je de auto niet kon keren. We reden noodgedwongen wel twee uur lang over dat pad zonder iets of iemand tegen te komen, terwijl de indrukwekkende bomen steeds hoger werden en de natuur bijna angstaanjagend. Middenin in dat bos stonden we opeens in grootse stilte en eenzaamheid tegenover een hele grote klok. Die gaf niet de tijd aan, maar hoeveel gevaar voor bosbrand er was. Dat gigantische bord, waarvan de wijzers toen ik er was op groen stonden, heb ik nooit vergeten. Als ze niet aan de vlammen ten prooi zijn gevallen, zullen de wijzers van die klok nu stevig in het rode vlak staan. Het heeft misschien mensen kunnen waarschuwen, maar een ecologische ramp niet kunnen tegenhouden. Cyprus kreeg bij het blussen hulp van Israëlische, Libanese en Italiaanse brandweermensen en de brand lijkt gestopt te zijn. Ik neem aan dat toeristen geen brandje gaan stichten, omdat de mooie plek die ze vinden om een droomhuis op te kunnen bouwen, vol met bomen staat. Rond Athene worden branden wél moedwillig aangestoken, namelijk door projectontwikkelaars. Je ziet echter ook nog toeristen rijden die het natte klimaat gewend zijn en gewoontegetrouw hun peuk naar buiten gooien. Dus lieve rokers, pas op met uw sigaretten. Voorkom roken in de auto met open ramen zodat de vonken niet de natuur invliegen, gooi uw as niet achteloos over de schouder en de sigaret niet zomaar weg, en doe water in de asbak wanneer er een windje staat. Eén kleine vonk kan genoeg zijn om een berghelling te doen vlam vatten. Aan een zwart Lesvos heeft niemand wat. Wat officieel verboden is in Griekenland, is honden in zee. Gelukkig wordt op dat verbod nauwelijks gecontroleerd, alleen soms door wat oudere dames die honden in zee vies vinden en als viswijven tegen je uit kunnen vallen, wanneer ze je betrappen op het in zee zwemmen van je hond. Onze honden zijn niet zulke waterratten, maar tijdens de afgelopen hittegolf die nu is teruggebracht naar de normale temperaturen voor de tijd van het jaar van 31-320C, vond zelfs Rocky het fijn even ondergedompeld te worden, om zich vervolgens in het zeewier te wentelen zodat hij meer op een zeeëgel leek dan op een hond. Albino gaat stoïcijns zelf een paar passen de zee in, zet zich op zijn achterwerk, kijkt verrukt om zich heen of iemand deze heldendaad opmerkt en verlaat vervolgens half nat het water. Hij heeft de afkoelingsmethode van kopje-onder gaan nog steeds niet helemaal onder de knie. Ik neem aan dat u ook geleerd heeft dat u na een copieuze maaltijd niet meteen moet gaan zwemmen. Sommige mensen denken dat dit een onzin-regel is uit oude opvoedkundige tijden, maar nog steeds verdrinken jaarlijks enkele mensen, omdat ze zich met volle maag hebben overgegeven aan zwemgenot. Tenslotte zijn er nog mensen die niet nadenken over hoe je je moet gedragen tijdens een hittegolf. Ze zijn op vakantie, dus moeten ze naar het strand. Hittegolf of niet, op het heetst van de dag gaan ze zich lekker in de zon wentelen. Op Kreta is een 17-jarig meisje bezweken aan de gevolgen van een zonnesteek! Deze column wordt niet in het Grieks vertaald. Anders had ik ook nog wel wat opmerkingen voor de Grieken zelf gehad over zaken die onverantwoordelijk of ergerlijk kunnen zijn. Zoals het overal rondslingerende afval, het levensgevaarlijke inhalen in bochten, of midden op straat een praatje vanuit de auto maken met een vriend op de stoep, zoals de nare gewoonte om te doen of het strand alleen voor je familie is en naar hartelust schreeuwen naar de kinderen, en de kinderen die terug schreeuwen. Zoals de gewoonte om op een leeg strand op een meter afstand van de andere strandgebruikers te gaan zitten, om in stampvolle cafés het onmogelijke te bestellen en dan nog van mening te veranderen, of zoals het onverantwoordelijk snelle rijgedrag van taxichauffeurs. Maar ja, de Grieken kennen de kostelijke smaak van zeeëgels en het pijnlijke gevolg van erin trappen, ze weten welke catastrofale gevolgen een brand kan hebben, je treft ze zelden lopend aan op muurtjes langs diepe afgronden, en je ziet ze al helemaal niet op het heetst van de dag in de zon op hun velden of op het strand. Daar hebben zij dus wél kaas van gegeten en u nog niet zoveel...
