De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Griekse beelden
10 december 2007
Kunt u zich uit 1977 de tv-serie 'Who pays the ferryman' nog herinneren? Het was een populaire serie over een Engelsman die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Kreta had gevochten en terugkeerde naar het eiland en zijn eigenzinnige bewoners. Het speelt in de jaren '60 en wanneer je de serie nu terugkijkt, zie je dat er in Griekenland nog niet zo heel veel is veranderd. Zeker niet op Kreta, waar de gemoederen al enkele weken verhit zijn in het dorpje Zoniana, dat letterlijk wordt uitgemest door de politie, omdat na een schietpartij waarbij een agent levensgevaarlijk werd verwond, eindelijk naar buiten kwam dat het een nest van criminaliteit was: schapenboeren met miljoenen op hun bankrekening, vele wapenopslagplaatsen en drugsvondsten hebben de regering eindelijk zover gebracht om de boel drastisch te onderzoeken.
Zorba, de Griek (foto: internet).
Als echte Kretenzers werden de boosdoeners natuurlijk eerst beschermd door de dorpelingen, wat taferelen opleverde van oude dametjes die agenten verhit met hun tasjes probeerden te slaan. Maar er kwam zoveel bewijsmateriaal aan moderne criminaliteit naar boven, zoals kassen van banken die waren gekraakt en witwasserij, dat zelfs de bewoners moesten toegeven dat hun dorp maar eens gezuiverd moest worden. Deze gebeurtenis heeft geleid tot de nodige commotie, zowel in Griekenland als op het nieuwe media-gebeuren YouTube, waar talrijke filmpjes de politie-inval parodiëren, maar ook het dorp zelf, dat wordt gepromoot met de slogan 'Leef uw mythe in Griekenland'. Nou, die mythe kun je bekijken op YouTube, waar zwaar bewapende agenten het dorp uitkammen en apen de folkloristische sirtaki-dans doen. De beroemde sirtaki-dans, op muziek van Mikís Theodorakis, is geen oude folklore, want hij is pas in 1964 ontstaan, bij het maken van 'Zorba de Griek'. Deze film werd in Kreta opgenomen door Mihalis Kakogiannis, gebaseerd op het gelijknamige boek van Nikos Kazantzakis. Vooral hoofdrolspeler Anthony Quinn maakte de film én de sirtaki onsterfelijk. Het verhaal gaat dat de chasapiko-dans te moeilijk was voor Quinn en er een gemakkelijkere variant werd gecreëerd, wat de sirtaki of 'Zorba's dans' werd, de fameuze dans die zowel iedere Griek als iedere toerist die Griekenland bezoekt, kent. Heeft u hem nog niet onder de knie? Leer hem nu van Anthony Quinn! YouTube begint zo langzamerhand een curieuze beeld-encyclopedie te worden. Niet alleen wagen de Muppets zich aan het Griekse dansen, maar ook dansliefhebbers kunnen zich bekwamen in de verschillende Griekse dansstijlen. Amateuropnames laten zien hoe de Zeibekikos op Lesvos wordt gedanst, de dans op het paard in Agia Paraskevi (Kiorogloe) en de lokale dansen (Aptalikos, Karsilamas) op het Sardientjes Festival in Skala Kaloni. En als je dan echt heimwee naar Lesvos hebt, kun je nog kiezen tussen tal van min of meer obscure filmpjes, waarbij je zult moeten raden waar alles zich afspeelt. Mijn meest favoriete YouTube-filmpjes komen echter van de Orthodoxos. Hoofdrolspelers zijn een Grieks-Amerikaans echtpaar dat kookles geeft. Grieks koken begint meestal met uien pellen, en dat zullen we weten ook, want hier begint bij de Orthodoxos de ellende: ruzie om het uien pellen. Waar je niet van leert koken, maar wel veel leert over de kruiden die de Grieken gebruiken, is de film 'Politiki kouzina' (A touch of spice) van Tassos Boulmetis (2003). Het is het verhaal van een Griekse familie die uit Turkije vlucht, terug naar Griekenland, en waarin het eten centraal staat. Opa, die een kruidenhandel heeft in Istanbul, weigert echter te gaan en blijft in Istanbul wonen, tot groot verdriet van zijn kleinzoon, die van hem de liefde voor kruiden en koken heeft geleerd. In deze mooie film wordt het geheim van de kruiden ontsluierd, en gegarandeerd dat je na het zien van 'Politiki kouzina' anders zult gaan koken. Niet dat ik veel heb gekookt de laatste week. De griep heeft hard toegeslagen en daarom heb ik me maar toegelegd op surfen op YouTube, oude tv-series zoals 'Who pays the ferryman' terugzien, of films kijken. Ook het eiland lijkt in diepe rust. Af en toe wordt het opgeschrikt door heftige buien en een oorverdovend onweer, maar zelfs de electriciteitsvoorziening lijkt tegenwoordig bestand tegen noodweer. Alleen de Kerstmarkt in Molyvos moest worden afgezegd wegens de watersnood en zal later in de week plaatsvinden. Tenslotte bekeek ik ook nog de prachtige film 'Ulysses' gaze' (1995) van de Amerikaans-Griekse regisseur Theodorus Angelopoulos. Maar die maakte me niet vrolijk. Een film om weliswaar meerdere keren te bekijken, maar ook om heel triest van te worden. Heel gevaarlijk in dit sombere on-Griekse weer. Daarom is het goed dat YouTube er is, waar je altijd wel weer iets vindt wat de boel relativeert.
Zoniana
Zorba, the Greek
Zeibebikos at Lesvos
Maakt u zich geen zorgen, uiteindelijk wordt de ui toch nog gesneden en het gerecht gemaakt: rijst met spinazie, gehaktballen, gevulde wijnbladeren of fajin.
How to make Bamies
Politiki Kouzina
Never on Sunday
