Archieven Griekse suite

2017
8 augustus – Hersenspinsels op Nissiopi
27 juli – Wonderlijke sardientjes
17 juli – Time of changes
6 juli – De teloorgang van Grieks tafelen
28 juni – Hittegolf-orakel
June 26: Goodbye, Michaelis
15 juni – Vrissa
8 juni – Help: een koningin!
27 mei – Komkommertijd met bietjes
17 mei – Pollenblues
8 mei – The Big Five of Lesvos
25 april – Scheepje varen
7 april – Een boze buurman
23 maart – De Gauguin van Lesvos
11 maart – Via Mytilini
5 maart – Steekmosselenkerkhof
20 februari – Het bos onder de weg
7 februari – De aarde beeft
1 februari – De Lepetimnos
Dear Emilaki
6 januari – Verwarring rond de feestdagen
2016
Een gelukkig nieuwjaar
15 december – De winter doorkachelen
17 november – Lesvos onder de maan en sterren
1 november – Het steenrijke Lesvos in China
12 oktober – Drakenkinderen
24 september – Lines of passage
30 augustus – Jurkini
19 augustus – Tomatenjunk
12 augustus – I ♥ Lesvos
30 juli – De hamam staat droog
9 juli – Het voordeel van een huis vol farao's
3 juli - Helikopter-gevoel
21 juni – Ouzo is ín, sangria is uit
28 mei – De Nieuwe Griekse Haring is er weer!
16 mei – Wie is er bang voor Lesvos?
24 april – Klappende donderbloemen
9 april – Ze komen: de Groene en de 'Coole' Paus!
20 maart – Keukenhof Lesvos
21 februari – Amandelexplosies
7 februari – Ai, Lesvos!
27 januari - Mag je wel gelukkig zijn?
2015
10 januari – Ik wil mijn eiland terug
20 december - Vergeet het eiland niet
7 december – Sinterklaas
18 november – Vreemde vogels op Lesvos
7 november - De engelen van Lesvos
24 oktober - Vluchtelingenafvalmuseum
28 september - Gevaarlijk en extreem
22 september - Bengelende borsten
4 september - Heel Holland Breit
29 augustus - De krekel en de mier
22 augustus - Paradepaardjes
13 augustus: Maria’s te over in Griekenland
30 juli – Hittegolf
16 juli - “Groeten uit Griekenland”
1 juli – Europa
17 juni – Economie voor beginners
8 juni - Wie zijn ze?
26 mei - Let’s go Lesvos
18 mei – Vluchtelingenweer
2 mei – Klaproosballen
22 april - Op zoek naar Zorbás
5 april – Pasen unlimited
26 maart – Turkish delight
10 maart – De worsteling van een schrijver
25 februari - Dans le port de Sigri
13 februari: Kool is cool
2 februari - De barometer op tilt
23 januari – Afscheid nemen
7 januari - Gelukkig nieuwjaar
2014
15 december - Kerstgezang
4 december – De Griekse zwarte Piet
20 november – Daar waren de Romeinen
6 november - Vuursignalen
28 oktober - Komen en gaan (2)
18 oktober - Ftinoporo
11 oktober - Pottenkijkersland
3 oktober - Over repeaters en recreanten
22 september – Ayvalik
10 september – Wolkentheater
28 augustus – Niets nieuws onder de zon
19 augustus – Over vulkanen en zwemmende stenen
13 augustus – Dag Ineke
5 augustus – Geluksvogel
29 juli - Griekse bloopers
19 juli - Handen en wielen af van de egels
9 juli - Swingend Lesvos
5 juli - Integratie begint met een middagdutje
25 juni – Help: een barracuda!
20 juni - Cultuurbotsingen
8 juni - Kaaskop
2 juni - Grasmussen en andere pleziertjes
18 mei – Geen zomer, wel beestjes
13 mei - Komen en gaan
30 april – Explosieve lente
17 april - Kalo Paska
4 april: “Er wonen 2 motten”
25 maart – De Rivièra van Lesvos
15 maart – Oud en nieuw Lesvos
1 maart – Jammie, de vastentijd komt eraan!
19 februari - Gluren bij de buren
9 februari- De natuurlijke hotspot van Griekenland
29 januari – Een ode aan Apollo
15 januari – Alle wegen leiden naar... Sigri!
3 januari - Ottomaanse schatten
2013
17 december: De club van de liefde
Het mysterie van de Sint Nikolaaskerk in Tzithra
20 november – Schatgraven in Limonos
8 november – Waar is de hemelse, helpende hand?
28 oktober – Gaat het kastanjebos verdwijnen?
16 oktober – Wachten op de regen
8 oktober – Wind en stenen
29 september – De nieuwste hotspot van Lesvos
20 september – Lesvos schrijft
11 september – ’t Is altijd feest in Griekenland
2 september – Rare vogels
20 augustus - Lekker, een bami!
9 augustus – Maria ter Zee
30 juli – Help, m’n telefoon gaat er vandoor!
22 juli – Prijsvechters verwacht
8 juli: Hop hop hoppa
28 juni - Aan de kant, dat wintergevoel: Grieks eten!
18 juni - Een wonderlijke tuin
11 juni – 100 kafenions en een reisbureau
30 mei – Hooiwagentijd
17 mei – Dolfijnenblues
9 mei – Mijn wilde kat in de Volkskrant
30 april – 1 mei, pardon, 7 mei
24 april - As Long as the Grass Shall Grow
15 april – Klinkende munt
4 april – Over bloemetjes, maar vooral over bijtjes
26 maart - Reizen naar Lesvos
15 maart – Carnaval
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - Now Chapels
25 februari - De mooiste voorjaarsbloem
17 februari – Goudkoorts
9 februari - Ik heb er tabak van
28 januari - Chorta-la-di-dee
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - The wetlands
8 januari - Kerkengezang
3 januari - O, dennenboom!
2012
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - Love Ikona
14 december - Ik wil een hooimadam!
9 december - Regen, paddenstoelen en kerstmenu
4 december - De Wilde Jacht op Sinterklaas
Katten- en hondenblues
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - The roots
5 november – Weerpraatje
28 oktober - Hoera, de Turken komen!
14 oktober – Het laatste eiland
9 oktober: Geen windmolenpark in een geopark
28 september – Krekel-stormloop
19 september – De vloek van Lucifer
5 september - Lesvos: het engeleneiland?
27 augustus - Het retsina lied
Vijg en Vuur
Trendy Griekenland
IJskoud
Dromen tijdens een hittegolf
De rijken van Griekenland
Tour de Lesvos
Don QuiLesvos in gevecht met de windmolens
Net niet Grieks
Het spirituele Lesvos
Zeegras
Lesvos: een wespennest!
De bijen- en vogeltjesdans
Ontdek onbekend Lesvos
Net Niet Grieks
Marktrevolutie
28 februari – Archipelagos
Voor een vriendin
Van Piraat tot Prins
Champignons gevuld met mariadistel
Vurige torens
Eiland te huur!
Wintergroentenblues
Molyvos in het donker
3 januari - O, dennenboom!
2011
Καλα Χρονια
Even de olijven oogsten
Suikergoed en marsepein
Schatkaarten
Zeg, ken jij de mosselman?
Creatief met brandhout
Laat het water maar vallen
Sardische noten
De goeie oude tijd
Krokodillen op Lesvos
Regen
Notenblues
De uittocht
Parels uit de zee
Vechten tegen demonen
Griekse grappa
De Griekse moesson
De wonderlijke wereld van Maria
Zangles
Kunst om van te snoepen
Brandgevaar
Dance the night away
Griekenland
Vakantie
Verrassend afval
Orchideeënjacht
Bonen Blues
Wijnroutes op Lesvos
De schatten van Megali Limni
Tulpen uit het oosten
De Troon van Potamon
Ezelinnenmelkkaas
A farewell to Tony
Oh oh, een haai!
Straaleiland
Help, ze vreten het eiland op!
Vliegeren en gegrilde schelpdieren
Tussen hoop en Hades
De ufo's zijn geland!
Dracula eiland!
Strooilichtezels & vossenballenijs
Bier
Presidentiële foutjes
Molyvos
Lang leve de winterzon
Robbeneiland
2010
Strooilichtezels & Vossenballenijs
Thuisblijfweek
Olijvenbeat
Sint Belastingdienst
Zullen we de winter maar overslaan?
Keizerlijke paddenstoelen
Kiest u maar
In memoriam: Adonis
Waar zette Eva haar tanden in?
Send me a postcard, darling
De Grieks-Chinese connectie
Hoor, de wind waait door de molens
Crisistijd
Eten als cultureel erfgoed
Appeltjes van Lesvos
In de maneschijn
Karankiozis, de weerman
Vallende sterren en verborgen Maria’s
Wie houdt er van sardientjes?
De Robinson Crusoë van Molyvos
Kaas
Het orakel van Lesvos
Toen de pijnbomen nog een gezicht hadden
Tok tok, wie klopt daar?
Hallo, waar is mijn strand?!
Een domme man houdt zijn mond
Russische Amazonen
Kappari
Een nieuw Parthenon
Wandelparadijs
De zee stijgt
Waterval te koop
Stofwolken en stakingen
Over planten die legers kunnen neermaaien
Touwtje springen met vossenballenijs
IJzer en beton
Een bordje lekkere, giftige chorta
Brief aan de burgemeester van Molyvos
De wereld beeft
Het wonder van een crisis
Overgeleverd aan de weergoden
Geen Valentijn op Lesvos
Stin ygeia mas
Boerenwijsheid
Ataraxia
Badderen
Het zout in de pap
Archeologisch hergebruik
2009
Kali Chronia!
Kerstgeschipper
De val van de muren
Griepgepiep
Olijvenmenuet
Paddestoelenalarm
De wonderlijke wereld van bloedende iconen
Oorverdovende stilte
Welkom in de hel van Lesvos
Olijvenrapsodie
Scharrelslakken
Kalo Ftinoporo
Bericht vanuit de Lesvosse heide
Wat kleine veranderingen
Mijn Griekse bruiloft & doop
Berichten uit het Lesvosse Oerwoud
Ramkraak
Grenzeloos Europa
Bijbelse catastrofe
S'agapo
Waterrijk
Lopi (Wolfgang Lopau 1938 - 2009)
Krasse krasi
Hondsdagen
Volksgericht
Even buurten
Who pays the ferryman?
Lekker zout
Onder de moerbeiboom
Waar is de koningin?!
Creatief met baksteen
Het geheim van het Ikarische leven
Hoge Hakken Verboden
De zeemeermin van Sykaminia
Red Griekenland
Doping
Schapenterreur
Verborgen schatten
Puinhoop Petra
Ganzenborden met orchideeën
Prasino
Geflambeerde flamingo
Helikopter
Carnaval
Wind of Change
Vrochi (regen)
Gouden appels
Winterkost
Boerenbedrog
Griep
Burenruzie
Klussen
2008
Witte nakerst
Kerstgedachte
Naamdag
Revolutie
Olijvenblues
Boos!
Lesvos Online voor de kerst
Herfstkleuren
Stem op Lesvos!
Nee-Dag
Daar bij die molen
Trieste records
Strooilicht ezels
De Vatopedi Code
Vluchtelingenstroom
Griezelen
Demeters tranen
Word wakker!
Grieks tafelen voor gevorderden
E-mails voor Maria en kerken van Lesvos
Zomerhits
Grieks tafelen voor beginners
Waar is de brand?
Zero Nero
Ra, ra, wat zie ik?
Toeristen-, Wilde, Huis- en Allochtone Katten
Haastige spoed is zelden goed
Geld doet de wereld draaien
Zee- en frituurreizen
Griekenland geschokt
Met andere ogen
Cavo Gavathas
Welkom in Europa!
Bezoek van een ex-prinses
Lesvians tegen lesviennes
De dorpsomroeper
Tulpen uit Lesvos
Onder de Sahara
Het regent...
Zondigen in de vastentijd
Rhodos
Stille protesten
Schone maandag
Roteiland
Anaxos
Sneeuwgrens
Het sprookje van Lesvos
De dood van de bisschop
In de sporen van Sappho
Alkionides dagen
Landje Pik
Kruisgooien
Trieste balans
2007
De beste wensen
Kerstbellen
Griekse beelden
Olijfje
Vluchten voor je leven
Ouzioterie
In een groen, groen, groen, groen, ouzo, ouzoland...
Foutje!
"Goddelijk huishouden"
Een handjevol geld
Monumentale platanen
Het geheime Sigri
Den xero
Klimaatneutraal vliegen
Stil leed
I cry for you, Greece
Het Friesland-gevoel
Twisten onder de zon
Vuur en water
Een broodje kroket, graag!
Gegrilde waterbom
Egeïsch gerommel
De Zeven Wonderen van Lesvos
Niet doen!
Verhitte beestjes
Jamboel
Cultuurbarbaren
Grenzen
O Keiros
Broodnijd
Hondenleven
Waterballet
Dag van de Albanezen
Bankzaken
Verdwalen met de Andersons
Dionysos
Kane hamam
Delphinia
Waterhuishouding
Lege rivieren
Blaasop
Alkionides Dagen
Whisky on the run
Sex on the island
Frappelia
Poezencijfers
Terug!
Nieuwejaars Nieuwtjes
2006
De beste wensen
Heilige Klaassen
Lente in december
'Ik vertrek'
Je hebt van die dagen...
Paddestoelenkoorts
Honden- en kattenbellen
Vluchten
De nieuwe burgemeester
Chimonas
Verkiezingskoorts
Vriendjespolitiek
Huisje, boompje, beestje
Zo rijk als Croesos
Het keuken-ABC van Lesvos 2 (Κ, Λ, Μ)
Vijgenkoorts
Vallende sterren
Verkoelende koffie
Hoogseizoen
Water
De ondergang van Anatolie
Klaagwind
Mythen
Het Keuken-ABC uit Lesvos 1
VOOR DICKIE
Helden
Nimfenmuziek
Keukenmeidenpraatjes
Keukenmeidentranen
Griezelen
Monsterlijk
Reclame
Kalo
Griekenland op z'n paasbest
Ken uw klassiekers
Flower power
Liederen van Lesvos
In de wolken
Toerisme
Groenvoer
Kathari Devtera
Vogels en dolfijnen
Mini lente
De Molyvosse Weg
Hüzün
IJs en weder dienende
De Grote Kou Kais
Op naar Afrika!
Eten!
Heimwee
2005
Gelukkig Nieuwjaar
Moord en doodslag
Tulpen uit Amsterdam
Agios Nicolaos
De zondvloed
De Huiskamer van de Burgemeester
Verdwalen op Lesvos
Overal poezen
Hoppa!
Rare Grieken!
Nieuws in het kort
Zie, de pelikanen vallen
Tzeli Katzidimitriou
Peepshow
Vissen en slakken met ballen
Daar komen de vissers
Bruiloft
Bezoek
Vijgen
Hemelse drukte
Aanvullingen op 'Hoe en wat in het Grieks'
Cowboys in het zonnetje
Beestjes, beeeestjes
Zaterdagavond Blues
Caretteketet
O, eindeloze zomer...
Culinaria
De Kappertjes Route 2: Mini Karini
Griep Epidemie
Sushi, kardamo en vijgenijs
De kappertjes route
My Number One
Barbarossa van Lesvos
Vies en gevaarlijk
Paaslammeren
De grootste paashaas ter wereld
Sahara depressie
Leve de euro!
Boreas
Tupperware party's en asperges
Morgen is het weer lente
Lent
Een huis in Griekenland
Opschrijven graag!
Hemelwater
O pappas!
Kouououd!
Vossenjacht
Wie weet de weg in Molyvos?
Voer voor geologen
Voorbij die mooie feestdagen
Sappho
2004
Help, tomaten!
-0001
IJskoud

De Griekse suite

Columns over het eiland Lesvos van Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, met foto’s van fotograaf Jan van Lent.

E-mails voor Maria en kerken van Lesvos

 17 augustus 2008.

 

98% van de Griekse bevolking is Grieks-Orthodox. Van die 98% komen de meeste mensen regelmatig in een kerk. 15 augustus, Maria Hemelvaart, is na Pasen de grootste Griekse feestdag. Kerstmis komt pas op de derde plaats.


 

B187. Panagia kerk Agiasos.jpg
Panagia-kerk in Agiasos

Je moet het de Grieken wel nageven: als ze feestvieren, doen ze er ook wat voor. Hier is niet het eten het belangrijkst, maar de kerkdienst die in veel gevallen uren kan duren. En ook bedevaarttochten zijn nog steeds heel populair onder de gelovigen. 15 augustus is de belangrijkste bedevaartdatum. Dan stroomt een groot deel van de Grieken naar bekende Maria-kerkjes om Maria te eren. 

 

Een van de belangrijkste Maria-kerken van Griekenland is de Panagia Evangelistria Kerk op het eiland Tinos. Daar reisden afgelopen week duizenden, zo niet tienduizenden gelovigen naar toe om de befaamde icoon van Maria Megalomatia (Maria met de grote ogen) te kussen. De tijd heeft hier niet stilgestaan: voor de gelovigen die niet aanwezig konden zijn, was een e-mail adres voorhanden. De kerk ontving honderden mailtjes voor Maria van gelovigen in binnen- en buitenland.

 

Ook op Lesvos was het een drukte van belang bij de populairste plekken van de Maria-verering. De gehele afgelopen week beklommen stoeten mensen de 114 treden die naar de Glikofiloessa kerk (Maria van de liefdevolle omhelzing) leiden, op de grote monoliet midden in Petra. Oude vrouwtjes deden er soms uren over, maar boven zouden ze komen. En geloof me, zo’n klimtocht in de hitte is een bedevaart waardig.

 

In Agiasos kon men al weken vóór 15 augustus terecht in de grote Mariakerk waar het dorp omheen gebouwd is. De reis naar Agiasos wordt als een bedevaart gezien: veel gelovigen komen te voet vanuit Mytilini of doen het laatste pad, hoog het dorp in, op de knieën. De kerk is gebouwd als huis voor de eeuwenoude icoon van Maria Vrefokratoesa (Maria die het heilige Kind draagt), die aan het eind van de 8ste eeuw door Agathon de Efesiër, een priester uit Konstantinopel, naar Agiasos werd meegenomen.

 

Agathon, die verbannen was naar Jeruzalem, wilde keizerin Irene van Byzantium bezoeken, die als banneling leefde op Lesvos en hier een beroemde verzameling iconen had. Toen hij aankwam, was Irene echter gestorven: Agathon moest een veilige plek vinden voor zijn eigen schat en trok het berggebied rond de Olympos in. Pas toen hij zich zeker waande, maakte hij openbaar welke schat hij met zich meedroeg: een icoon van Maria die door de apostel Lucas was geschilderd. Op de icoon stond geschreven: “Mitir Theoe, Agia Sion”, wat betekent: moeder Gods, Heilig Sion (Jeruzalem werd toen Agia Sion genoemd). En zo is het bergdorp Agiasos ontstaan.

 

De eerste kerk werd in 1170 gebouwd op het graf van Agathon, waar omheen wat huisjes verschenen die al snel uitgroeiden tot een nederzetting. Deze plek bood een veilige haven aan Grieken die vluchtten toen de Ottomanen het eiland in bezit namen. In 1701 werd een zieke pasja genezen met het water uit de heilige bron van Agiasos en als dank zorgde hij ervoor dat de inwoners van Agiasios geen belasting meer hoefde te betalen aan de Sultan. Dit had als resultaat dat velen die hiervan wilden profiteren zich in het dorp vestigden, zodat Agiasos tot een welvarend stadje uitgroeide. In 1729 telde het dorp 500 families.

 

In 1812 ging de kerk, samen met een deel van het stadje, ten onder in een brand (ja, ook in die tijd waren er al vernietigende branden). Men kreeg toestemming van de sultan om de kerk te herbouwen, en nadat het nodige geld bijeen was gebracht, begon men aan de bouw van een schitterend nieuwe kerk. Deze kerk vond echter een vroeg einde in de vlammen van een grote brand in 1877, die tevens het merendeel van het stadje vernietigde. Hierna werden zowel de kerk als de huizen herbouwd.

 

Het huidige Agiasos is nu ook bekend om zijn houtsnijwerk en keramiek. Wanneer je het dorp binnenloopt, word je onmiddellijk overvallen door winkeltjes die barstensvol iconen en keramiekwerk staan. Voordat je de kerk hebt kunnen bereiken, heb je al alle heiligen van het eiland kunnen zien, evenals honderden vormen van Mariabeeldjes en borden, schalen en vazen in alle kleuren en vormen.

 

En reken maar dat Lesvos veel heiligen heeft. Het eiland is vergeven van de kerkjes en kapelletjes met allemaal een eigen verhaal en een heilige voor wie ze zijn gebouwd. Nog steeds zie je op de meest vreemde plekken kerkjes verrijzen, die als dank aan een heilige door gelovigen worden gebouwd.

 

Ze worden alleen nooit meer zo mooi gemaakt als vroeger. Vergeelde, gedrukte iconen, of foto’s achter glas in rijkversierde, kitscherige lijsten hebben waardevolle iconen en wandschilderingen waarmee de kerkjes vroeger werden versierd, verdrongen. Veel van die oude wandschilderingen hebben de tand des tijds redelijk overleefd. Maar slechts weinig van die kerkjes hebben geld om deze kunstschatten fatsoenlijk te conserveren. Een van mijn favoriete wandschilderingen vind je in het kerkje van het buiten gebruik geraakte klooster van Perivoli (langs de weg van Vatoussa naar Andissa): een wandschildering uit de 16de eeuw, een groot museum waardig, met een Jeroen Bosch-achtige voorstelling van zeemonsters die mensen eten. Er zit nog geeneens glas voor deze schitterende kleurenpracht!

 

Het is dan ook terecht dat Lesvos met zijn historische kerkjes op de lijst van de World Monuments Watch is gekomen met de 100 meest bedreigde cultuurschatten van de wereld. Twaalf kerken op Lesvos komen hiervoor in aanmerking, van oud Christelijke kerken tot 19de eeuwse kerken. Welke 12 dat zijn, schrijven ze er niet bij, maar ik weet wel zeker dat het kerkje van Perivoli er op staat.

 

Het World Monuments Fund wil met deze lijst 100 bedreigde cultuurschatten behoeden voor een ondergang, die veroorzaakt kan worden door klimaatverandering, oorlog of andere bedreigingen, maar ook door verkeerd restaureren, zoals in Lesvos vaak het geval is. Van echt conserveren hebben ze hier geen kaas gegeten. Stel je bijvoorbeeld voor: zo’n eeuwenoude icoon van Maria wordt rond Maria Hemelvaart duizenden malen gekust en/of aangeraakt. Muurschilderingen zoals die in Perivoli staan bloot aan de grillen van het weer, mozaïekvloeren rotten weg en waardevolle iconen staan al eeuwenlang onbeheerd tussen de kitscherige iconen. 

 

Voor de grote kloosters, zoals het Limonos klooster bij Kalloni of het Taxiarchis klooster bij Mandamados. wordt goed gezorgd, maar wie verzorgt de schatten in de kleinere en minder populaire kerkjes op het eiland? De wandschilderingen in het kleine kerkje in Liota zijn al bijna helemaal verdwenen... De rijke, maar conservatieve Grieks Orthodoxe Kerk zou zich moeten schamen dat een andere organisatie zich moet inzetten voor het behoud van zoveel Grieks-kerkelijke schatten...

Strooilichtezels & Vossenballenijs:

BOULEVARD NIEUWS
UIT LESVOS:
 
English:
smitaki.blogspot.com
Deutsch:
www.lesvos-web.com