De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Revolutie
9 december 2008
De grote media in Griekenland noemen het een catastrofe. Ik noem het een revolutie. Terwijl in de rest van de wereld de zeepbel van het graaikapitalisme op natuurlijke wijze uiteenspatte, proberen de jongeren hier in Griekenland nu al dagenlang de regering en het Griekse volk ervan te overtuigen dat er ook in hun land flink wat mis is.
Nadat op zaterdag 6 december na demonstraties van jongeren tegen de lakse regering een 15-jarige jongen werd doodgeschoten door de politie, brak de revolutie uit, dat wil zeggen: massademonstraties waarvan vele in de grote steden uitliepen op forse rellen en een onoverzichtelijke chaos met vernielingen.
Sommigen zeggen gewoon bot: het zijn de anarchisten. Maar als je de televisiebeelden goed bekijkt, vraag je je af waar Griekenland opeens zoveel anarchisten vandaan haalt. Natuurlijk zijn het niet alleen de anarchisten die opeens actief worden. De anarchisten zijn al jaren bezig met kleine verzetsdaden, vooral in Athene: banken in de fik steken en lekker matten met de politie. De wijk Exarchia in Athene staat er bekend om, daar zijn kleine relletjes aan de orde van de dag.
De dood van de 15-jarige tiener was echter de vlam in een pan die de regering al lang had kunnen zien aankomen. Al geruime tijd probeerden actievoerders met ludieke acties hun stem te laten horen. Zo waren in Thessaloniki het afgelopen jaar regelmatig gemaskerde jongeren supermarkten binnengedrongen om basisvoedsel te roven en dat op straat uit te delen, als protest tegen de hoge prijzen.
Maar de regering was doof voor deze acties, net zoals voor de stakingen die de Griekse maatschappij regelmatig lam legden. Dus nu zijn de jongeren boos en keren zich massaal tegen de politieke laksheid. Beloften van hervormingen die nooit plaatsvinden, een regering die bol staat van schandalen die ze het liefst zo slinks mogelijk in een bodemloze doofpot stopt. Wat voor een toekomst hebben de jongeren in een maatschappij die geregeerd wordt door zakkenvullers en mensen die keer op keer voor die zakkenvullers stemmen?
Gisteravond, de derde opeenvolgende nacht van onlusten, leek Athene in brand te staan: winkels, grote kerstbomen, auto’s, banken, het kantoor van Olympic Airways, een hotel en zelfs een appartementencomplex gingen in vlammen op.
De politie had de opdracht gekregen om zich terughoudend op te stellen. En dat deden ze. Schuilend voor de stenenregen en de molotovcocktails bleven ze gelaten in groepen voor de herrieschoppers staan, af en toe charges uitvoerend, wanneer het te erg werd.
En ook de regering was terughoudend tijdens deze ‘catastrofe’. Alles wat premier Karamanlis gisteravond wist uit te brengen, was dat de staat zijn burgers zou beschermen. Nou, dat was wel te zien op de televisie: geen winkel werd beschermd! Tegen wat beschermen? Tegen op geld beluste kloosters die de staat 100 miljoen euro door de neus weten te boren, tegen corrupte politici en ambtenaren die slapend rijk worden? Tegen de steeds meer de pan uitrijzende prijzen? Een vierde van de Griekse bevolking leeft onder de armoedegrens en Griekenland is het duurste land van Europa geworden.
Terwijl ik gisteravond op tv naar de zich steeds maar herhalende beelden keek van brandende winkels, vuilcontainers, kerstbomen en auto’s, die heel fanatiek van schreeuwend commentaar werden voorzien door diverse mensen in de tv-studio’s, viel het me op dat daar aan de tafels in de studio’s geen enkele jongere verscheen om zijn mening te ventileren. Natuurlijk proberen de regering en haar media de schuld in de schoenen te schuiven van het kleine groepje raddraaiers dat alleen uit is op vernielingen. Maar aan de beelden van de jongeren die overal in Griekenland massaal de straat op zijn gegaan, in de meeste plaatsen zonder vernielingen aan te richten, wordt nauwelijks aandacht besteed.
Terwijl Lesvos zich meestal niet veel aantrekt van de stakingen en andere onlusten in Athene, kwamen ook de jongeren hier in Mytilini en Kaloni massaal de straat op om te demonstreren. Bij Mandamados hadden ze zelfs een wegblokkade opgeworpen om hun onvrede te uiten. Terwijl in Athene de kerstversieringen goed onder handen werden genomen en de stad gisteravond in lichterlaaie leek te staan, gaat hier het gewone leven door: olijven plukken en netten leegschudden. In de huiskamers staan de televisies aan waarop de schokkendste beelden van de rellen worden getoond en tv prominenten elkaar proberen te overstemmen met hun discussies die altijd hetzelfde lijken.
De wonden zijn nog lang niet gelikt van deze ‘catastrofe’, zoals de rellen worden genoemd. In de regering durft niemand dit een revolutie te noemen. Dat zou betekenen dat ze toegeven dat er iets helemaal fout zit in Griekenland en het is toch niet de bedoeling dat de regering valt. Of wel?
