De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Schapenterreur
Gisteren was het Orthodoxe Pasen en overal waar je kwam in Griekenland zag je de lammetjes aan het spit draaien. Een van de traditioneel Griekse Paasgerechten is dus lam van het spit (soevla). Een variant is gevuld lam uit de oven, en ook al zag je de sudderende lammeren in de oven niet, de neusstrelende zoete, gebraden lammerengeur hing overal in de lucht.
Schapen en geiten
Ik ben gek op lamsvlees en kan me dus ook enorm verheugen op het Paasgerecht. Dit jaar echter waren mijn gevoelens een beetje minder positief en hadden wat mij betreft alle schapen en lammeren met Pasen mogen worden opgegeten.
Ik weet niet wat er aan de hand was: misschien kregen de boeren extra subsidie of werd er door toedoen van de crisis minder schaap gegeten. Feit is dat we al enkele maanden worden geterroriseerd door schapen. Overal verschenen schapen rond ons huis en het gebel en geblèr hoor ik nu zelfs in mijn dromen.
Nu vraagt u zich natuurlijk af hoe je je kunt laten terroriseren door schapen. Het zijn zulke makke dieren die geen vlieg kwaad doen. Maar het zijn ook hele domme beesten die veel te bang zijn uitgevallen. U herinnert zich misschien wel dat ik het vorige najaar twee zwerfhonden heb opgenomen. De grote, zwarte labrador Black Jack en de uitgemergelde jachthond Bambi. Hoe ik ook mijn best heb gedaan, voor beide honden heb ik geen tehuis kunnen vinden. Terwijl Black Jack een modelhond is, kreeg ik Bambi geen enkele regel van gehoorzaamheid aangeleerd, behalve natuurlijk ‘Kom eten’, waar misschien haar hele dag om draaide.
Toen de schapen verschenen, begonnen de problemen. Black Jack, die dagelijks verderop een vriendinnetje bezocht, wilde met vriendin én de schapen spelen die er in de buurt stonden. De boze boer legde Black Jack een straatverbod op en nu moet hij permanent aan de lijn, omdat hij niet graag zijn vriendinnetje wil opgeven en dus altijd wegloopt.
Bambi raakte weer aangesterkt en tegelijkertijd ontwaakte haar jachtinstinct. Als een wervelwind vloog ze door het landschap achter de schapen aan, met dodelijke gevolgen. Aan de lijn wist ze altijd te ontsnappen en bij het zoveelste slachtoffer resteerde ons geen andere keuze dan om haar naar de eeuwige jachtvelden te sturen.
Toen de boeren ook nog eens kwamen melden dat Albino, onze vrije winterhond, achter de schapen aanliep, was voor mij de maat vol. Ten eerste kan Albino niet aan de lijn, want dan wordt hij hysterisch; en volgens mij rent hij misschien een enkel keertje de schapen achterna als hij ze toevallig tegenkomt, maar veel kwaad doet hij niet. We zijn tot een overeenkomst gekomen: als Albino betrapt wordt op het terroriseren van schapen, komt er een prijs op zijn hoofd, maar voorlopig is hij vrij.
Gevolg is wel dat we nergens dichtbij huis meer durven te wandelen, omdat er overal schapen lopen; en mocht Albino ze toevallig tegenkomen...
Ook vanuit andere delen van Molyvos hoor ik wanhopige hondenbezitters die met de rechtbank worden gedreigd door schapenboeren. Het is duidelijk dat hier een grote cultuurclash is: hondenbezitters die hun hond graag laten loslopen versus schapenboeren die niet altijd toezicht houden op hun schapen. Ik begin te begrijpen waarom hier zoveel kettinghonden zijn...
Ik vind het moeilijk om in deze kwestie te oordelen. Aan de ene kant doen sommige schapenboeren mijns inziens te weinig aan de veiligheid van hun schapen (tenslotte heb je hier ook nog vele vossen die je moeilijk aan de lijn kunt leggen), aan de andere kant heb je als hondenbezitter ook je verantwoordelijkheden. Mijn les is dus dat ik nooit meer een hond zal opnemen, omdat ik honden niet gewend ben en ik er geen idee van heb hoe ik een hond moet opvoeden. Het was een zware les.
Maar ik heb wel een oplossing, hoewel ik vrees dat de Grieken daar niet zo snel voor gewonnen kunnen worden, daar schapen en geiten al zolang de Grieken bestaan, hun landschap kleuren. Schapen zijn namelijk niet alleen indirect hondonvriendelijk, maar ook nog eens grote milieuvervuilers.
Volgens een milieuonderzoek in Australië zorgen de scheten en boeren van schapen voor een grote methaanuitstoot in het milieu en dragen zodoende bij aan het broeikaseffect. De miljoenen schapen in Australië zorgen zelfs voor 11% van de schadelijke broeikasgassen die in Australië jaarlijks het milieu aantasten.
Australiërs zijn, net als de Grieken, grote schapeneters. Nu wordt hen geadviseerd om kangoeroes te gaan eten in plaats van schapen: dat is beter voor het milieu. Dat lijkt me ook een goeie oplossing voor Griekenland, want kangoeroes hebben nog meer voordelen: ze drinken maar één achtste van wat schapen drinken en ze eten ook nog eens één derde van wat schapen eten.
Hier in Griekenland worden grote lappen landschap kaal gevreten door de schapen. Bovendien kampt Griekenland regelmatig met grote droogtes en raakt het grondwaterpeil steeds lager dankzij intensieve landbouw. En het lijkt me dat kangoeroes niet zo bang zijn voor honden en door hun grote sprongen een hond altijd voor kunnen blijven. Het schaap vervangen door de kangoeroe lijkt dus een ideaal plan.
Rest de vraag hoe een kangoeroe smaakt en of je ook een schapensoevla kunt vervangen door een kangoeroesoevla. In Australië gaan ze de consument nu adviseren om in plaats van schapenvlees kangoeroevlees te kopen. Hier in Griekenland lijkt me dat een onmogelijk plan, omdat de Griek wat betreft eten behoorlijk honkvast is. Maar als je de boeren hier subsidie geeft voor elk schaap dat ze voor een kangoeroe inruilen, weet ik zeker dat we over enkele jaren gevulde kangoeroe uit de oven krijgen met Pasen.
