De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Red Griekenland
Wanneer je door het Griekse landschap toert, kan het zijn dat je verward raakt door de bordjes die naar Profeet Ilias (προφητησ Ηλιασ) wijzen. Overal in Griekenland kom je namelijk deze bordjes tegen in de bergen en ze betekenen simpelweg: naar de top van de berg.
Gele rodondendrons
Eigenlijk zijn het bordjes die naar de Zonneprofeet wijzen: zon is ilios in het Grieks. Aangenomen wordt dat toen de Griekse Goden hun invloed verloren, de Zonnegod Helios werd vervangen door de Profeet Ilias. Ilias was echter allesbehalve een zonnetje in huis. Hij trok op tegen koningen die toelieten dat hun onderdanen nog heidense goden vereerden. Sommige geloven zeggen dat hij strafte met donder en vuur en dat hij in een vlammende wagen naar de hemel reed. Heel vroeger, toen de zon nog als een god werd aanbeden, werden de tempels die voor Helios werden gebouwd, op de hoogste toppen van de bergen geplaatst, de plekken het dichtst bij de zon. Zo hebben de hoogste toppen in de bergen nog steeds de naam Profeet Ilias behouden.
De twee hoogste bergen van Lesvos zijn de Lepetimnos (969 m) in het noorden en de Olympos (968 m) bij Agiasos. Er wordt gezegd dat toen het leger het topje van de Olympos in de lucht liet springen om er uitkijkposten op te bouwen, de Lepetimnos de hoogste berg van het eiland werd. In plaats van tempels, vind je er nu vervallen militaire posten, hoge zendmasten en een kerkje gewijd aan de Profeet Ilias.
Als je het laatste steile weggetje op de Olympos beklimt (kan per jeep), bevind je je tussen een woud van masten, die de wind als een harp bespeelt. Geen stilte op deze top die altijd wel een zuchtje wind vangt, en waarvandaan je het eiland in al zijn schoonheid kunt zien.
Ook de Lepetimnos kun je per terreinwagen beklimmen. Deze berg heeft meerdere hoge toppen waarvan uiteraard de Profeet Ilias de hoogste is. De zendmasten en militaire gebouwtjes zijn over meerdere toppen verdeeld. Vanaf deze berg heb je niet alleen een schitterend uitzicht over het noordelijke gedeelte van het eiland, maar kun je ook ver in Turkije kijken, en als het weer meezit, kun je de naburige eilanden Limnos en Agios Efstratios zien liggen.
De mooiste Profeet Elia-top van Lesvos echter ligt tussen Parakila en Pteroenda. In dit bijna magische dennenbos waar de wind altijd mysterieuze liederen fluistert, slingert zich een behoorlijk wegennet rondom bergruggen, zodat je al snel je oriëntatie kwijtraakt. Tussen de wegbewijzering richting Agra, Anemotia en Pteroenda bevinden zich ook namen van kleine kerkjes, waardoor je bij elk kruispunt moet puzzelen welke kant je op moet. Ook de profeet Ilias staat hiertussen aangegeven. Volg je de weg naar de Profeet Ilias tussen de dennenbomen door, steeds hoger de berg op, dan houdt het bos opeens op en maakt plaats voor lieflijke bergweides vol orchideeën en andere wilde bloemen. Op de Profeet Ilias (799 m) is een kerkje en een verlaten militair station. Het uitzicht is adembenemend, maar ook de top met groene grasvlakten tussen stevige keien en de bloemenzee is paradijselijk. Pioenrozen vrolijken donkere plekken op tussen de struiken, de groenachtige, bengelende klokken van de fritileria verbergen zich tussen de andere kleurige veldbloemen.
Boven op deze berg lijken ook de gele rivieren te ontstaan, die zich via kleine waterwegen door de dennenbossen omlaag storten langs de plooien van de berghellingen tot aan Pteroenda en tot boven Parakila. Dit zijn de beroemde gele rodondendrons. In deze tijd van het jaar ademt het bos de bedwelmende zoete geur uit van deze prachtige bloemen die fel oplichten tussen de donkere stammen. Niet alleen zijn deze bloemen een zeldzaamheid (ze komen in Europa alleen in dit gebied op Lesvos voor), maar het is vooral de manier waarop ze zich manifesteren: als lichtslingers kronkelen de struiken overal vanaf de Profeet Ilias naar beneden, een aanblik waarvan je geen genoeg kunt krijgen.
Terwijl boven het eiland de fronten over elkaar heen blijven buitelen en de regenkans niet uit de weerberichten is te slaan, profiteren de bloemen en planten massaal van het vele hemelwater en de relatief lage temperaturen. De toeristen echter wat minder. En die krijgen nog meer voor hun kiezen.
Aan de kusten dreigt namelijk een geheel ander front. Ditmaal een regeringsfront: de Griekse minister voor Toerisme, Kostas Markopoelos, heeft besloten dat Griekenland zich eindelijk weer eens volop op het toerisme moet storten. Zijn collega en minister van Openbare Werken en van Milieuzaken, Giorgos Souflias, zet dan ook meteen zijn schouders onder dit plan: afgelopen week heeft de Griekse regering een wet aangenomen die het mogelijk maakt voor projectontwikkelaars om de Griekse kusten vol te bouwen. Markopoelos zei het al: “We moeten meer doen voor het massatoerisme en de ‘all inclusive’ hotels”.
Veel fantasie hebben die Grieken niet en luisteren naar anderen doet de regering ook al niet. Mensen die de minister wijzen op het Spaanse debacle, waar de kusten voor altijd verpest zijn door grote bouwprojecten waardoor de toeristen steeds vaker wegblijven, vinden geen gehoor. Ministers kiezen nu eenmaal voor het grote geld en dat zit bij gewetenloze projectontwikkelaars. Alle protesten van de oppositie, van milieuorganisaties en zelfs van de Griekse Bouwkundige Dienst zijn opzij gelegd: het wordt tijd dat de maagdelijke Griekse kustlijnen worden volgebouwd.
De gele rodondendrons zullen dus nog ongestoord verder kunnen bloeien, maar de mooie vergezichten vanaf de verschillende Profeten Ilias over ongeschonden kusten zullen in de toekomst misschien wel drastisch veranderen. Lees er HIER meer over en teken protest aan.
