De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Wat kleine veranderingen
Op 4 oktober zullen er weer nationale verkiezingen in Griekenland plaatsvinden. De vraag is of deze verkiezingen, behalve misschien een nieuwe premier, veel veranderingen in Griekenland teweeg zullen brengen.
Groen is Pasok, blauw is Neo Dimokratia
De regering heeft besloten dat gedurende de twee weken voor de verkiezingen de media geen officiële prognoses mogen geven. Niet dat die nodig zijn, want het is wel duidelijk dat er gewoon een van de twee grote partijen gaat winnen: Neo Dimokratia of Pasok. Hoe vaak deze partijen ook beloven dat het tijd is voor veranderingen, alleen al het feit dat sinds mensenheugenis deze twee partijen het moderne Griekenland hebben geregeerd, maakt deze belofte tot een loze belofte.
De andere drie serieuze partijen, Siriza (een groen-linkse partij), KKE (de communistische partij) en Laos (zeer rechtse partij), maken geen schijn van kans bij de Grieken die wars lijken van enige verandering. Mijn prognose is dan ook dat er niets zal veranderen in Griekenland. Voor een verslag van een tv debat tussen de grootste partijen verwijs ik naar het onderhoudende blog van Hans Brems: “Juffrouw, mag ik ook iets zeggen?”.
Toen ik gisteren na een weekje Nederland in Athene aankwam, stonden buiten bij het vliegveld drie kraampjes gemoedelijk naast elkaar: Neo Dimokratia, Pasok en Siriza. Alleen bij Siriza stonden wat mensen te discussiëren. Maar waarom zou je inlichtingen willen hebben van Pasok of Neo Dimokratia? Na al die jaren is hun manier van regeren bekend: corruptie en schandalen.
De columniste Niki Kitsantonis in de Engelstalige wekelijkse krant Athens Plus (niet online, helaas) heeft helemaal gelijk dat ze klaagt over het feit dat er in Griekenland nooit ergens geld voor is. Maar voor de verkiezingen is er opeens meer dan voldoende budget om kiezers om te kopen, stembureaumedewerkers rijkelijk te belonen, kleurrijke, huizenhoge verkiezingsborden en advertenties te plaatsen en van die kraampjes neer te zetten die blijkbaar door heel Athene staan geparkeerd.
Dat zou bijvoorbeeld in Amsterdam nooit kunnen: even dreigde in de Nederlandse hoofdstad alle bloemen- en haringsstalletjes uit het stadsbeeld te verdwijnen. Want de Amsterdamse gemeenteraad zit absoluut niet stil en de wethouders en deelraden komen met het een na het andere wetsvoorstel om het leven in Amsterdam aan banden te leggen. Dankzij het rookverbod in de horecagelegenheden heeft het caféleven zich naar buiten op de stoep verplaatst, maar daar mag bijvoorbeeld niet meer staande worden gedronken. In bepaalde wijken in de stad mag je zelfs niet meer op je eigen stoep alcohol nuttigen en afgelopen week kwam er een wethoudster met het idee dat je je niet meer op straat mag vertonen wanneer je een glaasje op hebt.
Ik was dan ook heel blij om dat betuttelende landje weer te verlaten voor de Griekse chaos. Vroeger vloog je die chaos meteen in de armen wanneer je op het Atheense vliegveld over moest stappen naar een lokale vlucht. Maar sinds in 2001 het nieuwe vliegveld Eleftherios Venizelos in Athene is geopend, is die chaos van het oude vliegveld als een zoete herinnering vervlogen en gingen zelfs de Griekse reizigers mee in die verandering. Terwijl je jaren geleden nog met ellebogenwerk je een weg moest banen naar een incheckbalie, zijn de Grieken op het nieuwe vliegveld opmerkelijk gedisciplineerd geworden.
Tegenwoordig heeft de grootste Griekse luchtvaartmaatschappij Olympic Airways twee nieuwe concurrenten: Aegean Airlines en Athens Airways. Maar die vliegen niet op Amsterdam en wanneer je met een lijndienst via Athene naar Lesvos wilt vliegen, blijft Olympic Airways het makkelijkst wegens de bagagedoorvoer en aansluitende vluchten.
Niemand minder dan Aristoteles Onassis kocht in 1957 voor 2 miljoen dollars de Griekse luchtvaartmaatschappij en richtte Olympic Airways op. Hij maakte er het paradepaardje van Griekenland van en zo voelde het ook als je met Olympic vloog. In de vliegtuigen kreeg je tot voor kort nog gewoon metalen bestek en de uniformen van de stewardessen bleven vertrouwd blauw met gekleurde sjaaltjes.
Toen ik een week geleden naar Nederland vloog, kregen we een Hellas Air toestel toebedeeld in Athene. Ik had al gehoord dat er overnameplannen waren voor Olympic Airlines (wegens financiële moeilijkheden in 2003 veranderde de maatschappij van Olympic Airways in Olympic Airlines) en ik zal dan ook midden in een zwart gat hebben gevlogen, want de service was waardeloos, het eten niet om aan te raken en het vliegtuig, tja, dat vloog...
Gisteren op de terugweg echter was het heel andere koek. Hoewel Olympic Air officieel pas per 1 oktober zijn nieuwe gezicht zal laten zien na de overname door de Marfin Investment Group, waren ze al aan het oefenen met nieuwe vliegtuigen, stewardessen en service. In geen jaren heb ik zo comfortabel gevlogen in een nieuw, blinkend vliegtuig met veel beenruimte, fatsoenlijk eten en opmerkelijk goede service. De zes Olympische cirkels schitteren nog steeds op de staart van het vliegtuig, maar de vliegtuigstoelen zijn nu van leer (of skai) en de stewardessen hadden zowaar nieuwe uniformen: prachtige retro-jurkjes, als een ode op de jaren 50 toen ze begonnen. We kregen zelfs een vrolijk Olympic-logo om op te spelden en bonbons toe!
Om de trots van de Grieken een beetje te sparen, is de naam van Griekenlands oudste luchtvaartmaatschappij maar minimaal veranderd: Olympic Air. Misschien dat de naam van de Griekse premier volgende week ook zal veranderen, van Kostas Karamanlis in George Papandreoe, maar dan hebben we het wel gehad met de veranderingen in het Griekse leven.
