De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Vies en gevaarlijk
9 mei 2005Onze vrienden die in de reiswereld werken hebben alle vertrouwen in het komende seizoen. Er komen veel Nederlanders deze zomer deze kant op, het eiland wordt behoorlijk populair. In veel van mijn columns kunt u lezen waarom. Daarom deze week eens even klagen over onbehoorlijk Grieks gedrag.
Een tv in het landschap van Mandamados
Allereerst een treurige mededeling. Afgelopen weken werden drie verschillende vrienden van ons in rouw gedompeld door de dood van hun hond. Allereerst 8-jarige Bas, die aan kanker stierf. Helaas kregen de 8-jarige Luca en de 4-jarige Stratula een minder mooie dood: vergiftigd! U begint het woord misschien al te kennen: MALAKKA'S!
Afgelopen weken waren behoorlijk raak in Molyvos. Vele dieren, waaronder dus niet alleen diegenen die op straat leefden, vonden op deze wrede manier de dood. Bas en Luca werden uiteindelijk samen begraven door de diep bedroefde eigenaars. De begrafenis vond plaats tijdens een schitterende zonsondergang waar vele tranen werden geplengd omdat het heel populaire huisdieren waren.
Stratula, de opvolger van Stratos die afgelopen november werd vergiftigd, heeft een kleine Griekse begrafenis gehad. Maar Marianthis en haar moeder zijn nog steeds ontroostbaar.
Wanneer u dus door Molyvos loopt en alle mensen lachen u vriendelijk toe, bedenk dan dat tussen deze mensen nietsontziende dierendoders zitten. Het is schandalig dat zulke praktijken hier nog steeds ongestrafd kunnen plaatsvinden.
Officieel draai je het gevang in wanneer je gif strooit. Maar ja, hoe bewijs je dat iemand dodelijk vlees op staat legt? Het is de normaalste zaak van de wereld een Griek te zien die op straat iets weggooit. De meeste Grieken hebben geen benul van schone straten of een nette natuur. Nu kunnen ze wel heel aandoenlijk elke morgen hun stoepje vegen, maar de eerstkomende voorbijganger werpt gewoon zijn lege sigarettenpakje neer en de kinderen weten niet beter of alle snoeppapiertjes behoren op de grond te liggen.
Van vuilnisverwerken hebben ze natuurlijk nog nooit gehoord, ondanks dat ze van Europa allang vuilverwerkingsinstallaties hadden moeten hebben. (Rond Athene zijn ze al jaren bezig om zo'n ding in werking te krijgen) Voor de Griek is de zon de grote vuilverwerker, waarbij ze vergeten dat plastic en metaal niet in de zon smelten. Elke gemeente heeft dus zijn vuilnisberg die regelmatig in de hens gaat wanneer de omvang te groot wordt. Er is niet veel fantasie voor nodig om te bedenken welke schadelijke stoffen daarbij vrijkomen.
In Petri (boven Petra) is na vele klachten de stortplaats gesloten vorig jaar. En waar blijft dat afval nu? Waarschijnlijk gaat dat gewoon naar de gifberg in Molyvos die ondanks de klachten en de rel met de burgemeester vorig jaar nog steeds volop in gebruik is. Er is geen geld voor een fatsoenlijke vuilverwerkingsinstallatie, dat is de hele trieste waarheid.
Volgens een artikel in de Grieks/Engelse Ekathimerini gebruikt een supermarktbezoeker gemiddeld 4 plastic tassen per keer dat hij in de winkel komt, wat maakt dat er per dag 8 miljoen plastic tassen worden uitgegeven! En dat is natuurlijk overal in het Griekse landschap te merken want die vrolijk gekleurde zakken hangen overal in de bomen, ontsieren prachtige rivieroevers en maken een bonte bende van alle bermen langs de weg.
Ik moet toegeven dat die plastic zakjes wel tien keer worden hergebruikt. Griekenland heeft wat dat betreft een echte Plastic Cultuur. Wanneer je gaat wandelen heb je er minstens een stuk of wat bij je: voor de chorta, de paddestoelen, de bramen. Plastic tasjes gevuld met zand, ideaal om de olijvennetten op hun plek te houden, doggybags en niet te vergeten: afvalzakjes. Al dat plastic wat je onderweg tegenkomt zou je het liefst in je eigen plastic zakje afval willen doen.
Maar daar is geen beginnen aan want aan Illegale stortplaatsen is al helemaal geen gebrek. Tenslotte zit de Griekse natuur vol met stille weggetjes en plekken waar je ongestoord je oude huisraad of je oude auto kunt dumpen. Gelukkig hebben sommige Grieken wat dit betreft ook wel humor.
Toen we eens van Sigri naar Eresos reden kwamen we een in redelijke staat verkerende fauteuil tegen langs de kant van de stoffige weg. Vervolgens stond daar de bijbehorende bank, weer een gemakkelijke leunstoel, het gasfornuis, de ijskast, een schemerlamp en nog een leuk bijzettafeltje. Alles keurig om de 50 meter langs de kant van de weg gedeponeerd alsof je door een langgerekte huiskamer reed.
Midden in het adembenemende landschap boven Mandamados was een vuilnispoëet bezig geweest. Daar troffen we afgelopen week pontificaal op een t-kruising een grote afgedankte tv aan, zo opgesteld dat de wilde paarden en de koeien die daar wonen er elke avond met veel plezier naar konden staren.
Het resultaat van alleen al die plastic zakken is zo'n slordige 60.000 ton plastic afval per jaar. Maar er is hoop. Dit jaar is er voor de eerste keer in de geschiedenis van Lesvos in Moria een heuse autosloperij geopend. Dat scheelt enorm veel autowrakken in het Lesvosche landschap. En tot mijn grote vreugde las ik in de Ekathimerini over het plan dat wij al lang bedacht hadden, maar dat nu door een Griek in de openbaarheid werd uitgesproken: meneer Apostolos Alexakis, president van de Vereniging van Griekse Supermarkten, opperde dat de klant maar eens moest gaan betalen voor al die plastic tasjes. Misschien dat de Grieken zich dan herinneren dat er ook nog degelijke stoffen boodschappentassen bestaan.
Dus wanneer u van plan bent om ons mooie eiland te bezoeken, vergeet uw boodschappentas dan niet en wanneer het eiland u lief is, neem dan nog wat extra tassen mee die u kunt uitdelen onder de Grieken. Verzuim daar dan niet bij te vermelden waartoe ze dienen. Geef het goede voorbeeld in de winkel en laat zien dat boodschappen doen in plastic helemaal uit is.
