De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Stofwolken en stakingen
Vroeger was reizen een avontuur, ook voor toeristen: als je naar Griekenland wilde, dan reisde je per trein via Joegoslavië naar Athene, of je reisde naar Italië waar je de boot naar Griekenland nam. Slechts een gedeelte van de toeristen reisde in de jaren 60-70 per vliegtuig. De jaren dat de meeste toeristen eilandhopping per boot deden, zijn al tientallen jaren voorbij.
De kleurrijke markt van Dikili
Wanneer je nu op Schiphol komt, zijn de chartervluchten naar Griekse eilanden niet meer op twee handen te tellen: voor de meeste toeristen is het een vanzelfsprekendheid om een vliegtuig te nemen die hen direct op de plek van bestemming brengt.
Wanneer er dan iets mis gaat, dan gaat het ook goed mis. De uitgebarsten vulkaan op IJsland heeft ons eens goed met de neus op het feit gedrukt hoe afhankelijk we van vliegtuigen zijn geworden. Niet alleen de toeristenindustrie maar ook de algehele economie lijdt enorme schade, wanneer de vliegtuigen niet meer kunnen opstijgen. En onze fantasie gebruiken we ook niet meer, getuige een modeontwerper die zijn collectie vanuit Milaan naar Nederland moest vliegen en met de handen in zijn haar zat, toen het vliegtuig niet ging. Die was zeker even vergeten dat Milaan geen eiland midden in de oceaan is en - hoewel niet zo snel als per vliegtuig - erg makkelijk bereikbaar per auto of trein. Ook de journalist die in Istanbul werkt, kwam niet geloofwaardig over met zijn verhaal dat hij in Nederland was gestrand dankzij de IJslandse vulkaan. Heeft hij nooit van de beroemde Oriënt-Express gehoord? Deze legendarische, luxe trein reed vroeger van Parijs naar Istanbul. Weliswaar rijdt hij nu niet meer, maar andere treinen komen nog steeds in Istanbul aan.
Ook ik strandde min of meer in eigen huis, toen ik voor zaken naar Amsterdam moest en de lucht bezwangerd raakte met vulkanische as. De zaken waren echter niet zó dringend dat ik de auto en de boot moest pakken, wat ook een mogelijkheid was geweest om van het eiland weg te komen (mensen met vliegangst vinden deze reismethode heel normaal). Het duurde een week voordat er weer op Amsterdam kon worden gevlogen en ik alle zaken kon afhandelen.
De terugreis kon pas dagen later worden geboekt, omdat heel Nederland met voorjaarsvakantie moest en alle vluchten naar Athene en Lesvos vol zaten. Dus koos ik voor een makkelijke en goedkope chartervlucht die enkele dagen later dan de geplande vertrektdatum ging, en hoopte die dag binnen drieëneenhalf uur Lesvos te bereiken.
Ditmaal was het geen vulkaan, maar waren het de Grieken die roet in het eten gooiden. Terwijl de Griekse regering wanhopige pogingen doet om het land te redden, lijkt de bevolking er nog niet van overtuigd te zijn dat er in haar levensstijl dingen moeten veranderen, en worden de mensen opgestookt om de redding van Griekenland te zien als een poging tot overname door Amerika en bepaalde Europese staten. Daarom staakten ze maar weer om hun onvrede kenbaar te maken.
Toen ik dinsdagmorgen in alle vroegte op Schiphol stond om in te checken, kreeg ik tot mijn verbazing te horen dat mijn vlucht niet naar Mytilini zou gaan - want daar was de luchtverkeersleiding in staking - maar naar Izmir in Turkije. En zo geschiedde. Buiten de prachtige en ruime luchthaven van Izmir werden we keurig opgewacht door de reisleiding, die ons naar touringcars begeleidde waarmee we naar Dikili zouden rijden, een havenplaatsje tegenover Lesvos.
Het was indrukwekkend om over de rondweg van Izmir te reizen, het vroegere Smyrna waar ooit zoveel Grieken woonden. Nu rijzen vanaf elke heuvel grote torenflats hoog de lucht in, een typisch fenomeen van het moderne Turkije. Na Izmir verloor het landschap zijn stedelijk karakter en kwamen er heuvels en bergen in zicht, met vrucht- en olijfbomen. Hier zag ik eindelijk het landschap waar de boeken spelen van de grote Turkse schrijver Yasar Kemal (De Granaatappelboom, Onsterfelijk gras, en Bittere wraak). Hoe dichter we Dikili naderden, des te groener en minder bebouwd raakten de heuvels, bergen en uitgestrekte vlakten.
In het gemoedelijke Dikili hadden we uren de tijd om de markt te bezoeken en van het Turkse leven te proeven. Waarna we met twee vliegtuigladingen Lesvos-gangers op het gecharterde veerbootje van Ayvalik werden geperst. De zee was glad en nam de kleuren aan van de ondergaande zon, dolfijnen wensten ons een goede reis en tegen de avond bereikten we dan eindelijk Mytilini, onze eindbestemming.
Als ik dit van tevoren had geweten, had ik gezorgd voor meer comfortabele kleding en geprobeerd om iets uitgeruster te zijn voor deze reis. Overigens kan ik eenieder aanbevelen om deze reis te maken. Het was al bekend dat een aantal slimme Grieken (vooral uit Thessaloniki) per auto via Turkije reist en dan vanuit Ayvalik of Dikili met de veerboot (zo’n 90 minuten) oversteekt naar Lesvos. Dat is namelijk veel goedkoper dan de grote veerboot vanuit Athene of Thessaloniki nemen. Ook voor vliegtuigreizigers is het goedkoper om op Izmir te vliegen. Dan hoef je er alleen maar voor te zorgen dat je vandaaruit naar Dikili of Ayvalik kunt reizen en dat je weet of de veerboot die dag vaart (in het zomerseizoen varen ze frequenter dan in de winter).
Echt reizen kost tijd, maar als je erop bent voorbereid, is de reis aanvangen al het begin van je vakantie. Hoe moe ik ook was, ik heb genoten van deze onverwachte, kleine reis door Turkije. Dus ik raad iedereen aan om eens wat avontuurlijker op vakantie te gaan. Dan is het helemaal geen probleem, als er eens een vulkaan uitbarst of een staking uitbreekt. Als ik een zakenvrouw was geweest, had ik in deze onzekere vliegdagen de Oriënt-Express nieuw leven ingeblazen. Ouderwets reizen met trein, bus en boot heeft vast een gouden toekomst.
