De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Wandelparadijs
Lesvos staat helemaal niet bekend als wandeleiland. Toch is het eiland een van de mooiste, verborgen wandelschatten van Europa: het wordt niet platgelopen door toeristen, laat staan door wandelaars. Slechts enkele kleine wandelorganisaties doen hun best het eiland te promoten onder de liefhebbers van voettochten, en verder ben je aangewezen op een handvol wandelboeken.
Wandelen op Lesvos
De uitbundig groene natuur en het agrarische karakter van het landschap van Lesvos maken dit eiland tot een uitgestrekt wandelparadijs, waar bewerkte velden, eiken-, kastanje- en dennenbossen de olijfgaarden afwisselen. Bergen en heuvels, die op geen wandeling ontbreken, bieden je adembenemende uitzichten. Verborgen, archeologische schatten zorgen onderweg voor kleine hoogtepunten. Kleine kerkjes en rustieke dorpjes vormen koele oases om uit te rusten. Het landschap is zo afwisselend, dat je tijdens één wandeling door meerdere types landschappen kunt lopen. De wegen variëren van kleine ezelpaadjes (monopatia) en oeroude, half vergane kalderimes (de oude, met grote stenen geplaveide verbindingswegen van het eiland) tot de wat grotere zandwegen en - als het absoluut niet anders kan - een stukje asfaltweg. Je komt er hoogstens wat boeren tegen die in hun pick-upje of per ezel op weg zijn van of naar een van hun velden. De boerderijen die je tegenkomt, bestaan meestal uit een met wrakhout opgetrokken verblijf voor schapen, geiten en heel soms wat koeien of varkens. Rondscharrelende kippen kijken je niet aan, boerderijhonden komen je kwispelend tegemoet of liggen aan de ketting, en boerderijpoezen schieten angstig voor je weg of komen je kopjes geven. Dat zijn, naast de kwinkelerende vogels en een eenzame, het pad overstekende schildpad of schuchtere egel, de enige levende wezens die je kunt tegenkomen. Indrukwekkend grote platanen, eeuwenoude en grillig gevormde olijfbomen, ondoordringbare hagen van aardbeibomen, mastiek- en laurierbomen slingeren langs de paden, donkergroene varens woekeren rond waterstroompjes en exotische bloemen lichten op in de buurt van klaterende watervalletjes. In de lente knikken orchideëen je toe, vaak temidden van zeeën van andere voorjaarsbloemen, en in de herfst bieden vijgen-, wilde appel- en tamme kastanjebomen of verwilderde wijnranken je hun vruchten aan. Klinkt dat niet als een paradijs? Dit paradijselijke karakter kan hoogstens worden verstoord, wanneer je eindeloos verdwaald raakt. Maar hoe uitgestorven het landschap ook is, op de meeste plaatsen ben je nooit ver van de weliswaar dunbevolkte maar toch bewoonde wereld en in de meeste gebieden werkt er altijd wel ergens een boer op zijn veld aan wie je de weg kunt vragen. Toch beschouwen wandelaars verdwalen als een hinderlijke ergernis, vooral als ze een wandeling in onbekend gebied maken die staat beschreven in een van de wandelboekjes. Als je wandeling al ettelijke kilometers beslaat en je verdwaalt dan ook nog eens een kilometer of wat, dan kan de lol er snel van af zijn. Je hebt de onoplettende lezer, maar ook de fouten makende schrijvers van wandelboekjes (waarin zeker bij vertalingen regelmatig wat mis gaat). En je hebt ook te maken met een veranderend landschap, want Lesvos is een eiland dat in beweging is. Een normaliter openstaand hek is dichtgemaakt met een dikke ketting, een lieflijk veldje is opeens met een hoog hek afgerasterd, een zijpaadje is overgroeid met hoge struiken zodat het onzichtbaar is geworden, de rivierbedding waar je doorheen moet, blijkt opeens vol water te staan, een weggetje is weggespoeld of je bevindt je op een asfaltweg, terwijl die toch duidelijk als zandpad staat beschreven. De serieuze mensen die wandelingen beschrijven, controleren deze dan ook regelmatig en laten via een extra editie van hun wandelboek of via een website weten welke veranderingen er zijn. De Engelse Mike Maunders is een van die mensen, die er zijn handen aan vol heeft om al die veranderingen bij te houden. In 2000 publiceerde hij zijn eerste editie wandelingen rond Molyvos: ‘Mithimna Walks’ (Mithimna is de oud-Griekse naam voor Molyvos). Reeds een jaar later verscheen een gecorrigeerde en uitgebreidere versie met de naam: ‘On Foot in North Lesvos’, vertaald in het Nederlandse onder de titel: ‘Wandelen in het noorden van Lesvos’. De derde editie verscheen in 2003. Mike is nooit opgehouden met wandelen en het in kaart brengen van nieuwe en gecorrigeerde wandelingen. Vorig jaar is hij zelfs gaan samenwerken met de Nederlandse Sigrid van der Zee, ook een verwoed wandelaarster, wonend op het eiland. Afgelopen week presenteerden zij trots de vrucht van hun samenwerking: de nieuwste uitgave van Mike Maunders wandelboekje ‘Te voet in Noord Lesvos’, 25 wandelingen rond Molyvos en Pètra en omgeving. Later zal er nog een boekje verschijnen met wandelingen over het gehele eiland. Wilt u in andere gebieden dan in Noord-Lesvos wandelen, dan kunt u bij de kleinschalige, Nederlandse organisatie ‘Lopen op Lesvos’ een programma op maat krijgen. Van hen ontvangt u niet alleen goed uitgewerkte routebeschrijvingen van wandelingen, maar ze zorgen ook voor originele en mooie accommodaties in de gebieden waar ze wandelingen aanbieden, en dat is over heel het eiland. Heeft u geen zin om te wandelen, dan bieden ze u ook de gelegenheid voor een luiervakantie, een kookprogramma en een combinatie van coaching en wandelen. In het late najaar bieden ze zelfs een vakantie aan waarin u aan den lijve kunt ondervinden, hoe vermoeiend olijven plukken is. Wilt u toch liever elk risico uitsluiten om te verdwalen, dan zit er niets anders op dan met een gids te wandelen. De Nederlandse Tineke de Vogel begeleidt wandelen in groepen en ze heeft diverse wandelingen in de aanbieding op haar website To Vima. In het najaar hoopt ze zelfs te kunnen beginnen met meerdaagse trekkingen. Zonder een wandelboek, gids of organisatie kunt u natuurlijk ook gaan wandelen. Maar dan mist u vast de mooiste plekken die deze wandelliefhebbers voor u hebben gevonden. Lopen op Lesvos is wandelen door het paradijs, maar dan is het wel handig om te weten waar de weg u heen voert.
