De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Russische Amazonen
Homeros schreef dat het eiland Lesvos werd vernoemd naar de schoonzoon van de mythische koning Makar. Makar had meerdere dochters, waaronder Mytilini, Mithimna, Arisvi, Erèsos en Andissa naar wie plaatsen zijn vernoemd, die tegenwoordig nog steeds bestaan. Er zijn echter wetenschappers die de naamgeving van Lesvos’ hedendaagse hoofdstad Mytilini aan iemand anders toedichten: de legendarische koningin Myrina die de naam van haar zuster aan deze stad gaf.
De opgravingen bij Thermi
Myrina was een van de koninginnen die regeerden over het mythische volk van vrouwelijke krijgers, de Amazonen. De meningen lopen uiteen over waar deze roemruchte vrouwen ooit geleefd moeten hebben, maar meestal wordt het land van de Amazonen rond de Zwarte Zee gesitueerd, waarna ze afzakten naar het zuiden. Van Myrina wordt gezegd dat ze een enorm leger van duizenden krijgers op de been bracht om het zuiden te veroveren: Syrië, Lybië en Egypte, waarna ze naar Azië wilde oprukken. Mytilini was de Amazone ter zee die de taak op zich nam om via de Egeïsche zee Griekenland te veroveren. En zo stichtten de Amazonen tijdens hun oorlogszuchtige tocht verschillende grote steden in dat gebied, zoals in het huidige Griekenland Myrina (hoofdstad van Limnos) en Mytilini, in het huidige Turkije Cyme (stad in het oude Aeolische rijk, nu Namurt geheten), Smyrna (Izmir) en Efeze en Cyrene in het huidige Lybië.
Natuurlijk is het moeilijk om de verhalen van oude schrijvers te interpreteren: wat was waar en wat was fantasie? Vroeger dacht men dat de belegering van Troje een prachtig verzonnen verhaal was, maar dankzij archeologische vondsten wordt het steeds duidelijker dat het lange beleg van Troje, het best beschreven in de ‘Ilias’ van Homeros, wel degelijk heeft plaatsgevonden.
Ook de Amazonen werden, net als de Griekse helden die meevochten in de strijd om Troje, geacht mythische wezens te zijn. Toch beschreven veel mensen, van de oudheid tot in onze jaartelling, hun dappere wapenfeiten: Homeros, Herodotos, Pausianas en nog vele anderen. En net als in het geval van Troje begint men dankzij opgravingen toch steeds meer te geloven dat deze stoere krijgsters ooit echt bestaan hebben: op meerdere plaatsen in Griekenland worden af en toe graven gevonden van vrouwelijke strijders en in de hedendaagse Oekraïne, het land waar ooit de Sarmatianen woonden en de Amazonen geacht werden te leven, werden meerdere graven blootgelegd van vrouwelijke soldaten.
Het Amazon Research Network probeert alle wetenschappelijke onderzoeken en verschenen publicaties over de Amazonen op een rijte te zetten om ons zodoende te overtuigen dat dit tot de verbeelding sprekende volk echt geleefd heeft. Zo kwam ik erachter dat archeologen vermoeden, dat de Amazonen ook op Lesvos en op buureiland Limnos hebben gewoond. Dat laten o.a. de opgravingen van oude steden bij Thermi op Lesvos en Poliochni en Myrina op Limnos zien, drie steden die gelijkenissen vertonen en waarvan gevonden artefacten wijzen op bewoning door vrouwelijke krijgers.
Nu kan Lesvos wellicht wel zijn naam hebben gegeven aan de lesbische vrouwen, maar ook Limnos heeft een faam hoog te houden in de geschiedenis van de vrouwen. Ooit lieten de vrouwen van Limnos de godin van de liefde, Aphrodite, links liggen. De godin liet duidelijk niet met zich sollen en strafte de vrouwen met een akelige lichaamsgeur, zodat hun mannen niet meer met hen het bed wilden delen. De mannen gingen vervolgens naar Thracië op het vasteland om nieuwe nazaten te maken, waarop de vrouwen op Limnos op hun beurt in woede ontstaken en alle mannen, inclusief kinderen, vermoordden. Zo kwam het dat Jason en zijn Argonauten, op zoek naar het Gulden Vlies, op Limnos alleen maar vrouwen aantroffen, die hen liefdevol ontvingen en uitnodigden in hun bed.
Nu wordt de link nog niet gelegd tussen dit verhaal over de vrouwen van Limnos en de Amazonen. Maar beide vrouwengroepen probeerden, wanneer ze de kans kregen, een man in hun bed te slepen. Kwestie van overleven.
Tegenwoordig liggen de verhoudingen andersom: er is een vrouwentekort op zowel Lesvos als Limnos. Dat komt omdat de meeste mannen in de agrarische sector werken, waar voor de vrouwen niet veel plaats is. De meeste vrouwen smeren hem dan ook zo snel als ze kunnen naar het vasteland, waar ze meer mogelijkheden hopen te vinden om een modern leven te leiden.
Het programma ‘Boer zoekt vrouw’ kent ook een Griekse versie. Maar via zo’n tv-programma raakt slechts een handjevol boeren, verspreid over het hele land, aan de vrouw. Dus dat is geen oplossing. Op Limnos hebben ze echter wél een oplossing bedacht: men wil een hele groep Russische vrouwen over laten komen naar het eiland. Het internet staat bol van de sites waarop Russische vrouwen zich aanbieden. Velen lukt het ook hun arme omgeving te verlaten en zich te vestigen op bijvoorbeeld een eiland onder de zon, zoals Lesvos. Heel wat Grieken hier verlaten hun Griekse vrouw voor een Russin die ze in een bordeel of in een andere schemerige instelling hebben leren kennen. Een wulpse, Russische vrouw die er alles aan doet om haar leven te verbeteren, is veelal onweerstaanbaar voor een Griekse man.
Op Limnos hebben zo’n 70 mannen zich verenigd om vrouwen naar het eiland te halen. Ze hebben zelfs al een groep van ongeveer 40 Russische vrouwen gevonden die bereid is naar Limnos te komen om eventueel het leven met een Griekse boer te delen. Het probleem is echter dat er geen touroperator gevonden kan worden die deze vrouwengroep naar Limnos wil halen. Wat nu?
Mocht het deze groep lukken om alsnog te komen, dan ben ik benieuwd naar de reactie van de vrouwen van Limnos. Zullen ze deze keer hun woede in toom weten te houden als de Russische Amazonen hun mannen en zonen komen inpikken?
