De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Bier
Bruno Tersago, een Belgische blogger die in Athene woont, refereerde deze week aan een artikel in de New York Times over een kleine, Griekse bierbrouwer in Komotini, Noord-Griekenland, nabij de Turkse grens: 'What’s broken in Greece? Ask an Entrepeneur'. Het is het verhaal van Dimitri Politopoelos, die al twaalf jaar een gevecht met de autoriteiten aangaat om zijn kleine bierbrouwerij overeind te houden: niet alleen buitenlandse investeerders vinden hier een oerwoud van wetten en regels die eerst bedwongen moeten worden, wil je eindelijk zaken kunnen doen, maar ook de Grieken wordt het niet makkelijk gemaakt om Griekse producten te maken en te verhandelen.
Een dubbele pagina uit Strooilichtezels & vossenballenijs
Je vraagt je af waar al die Griekse handelaars zijn gebleven, die eens het bloeiende centrum van Smyrna (het tegenwoordige Izmir) vormden: in het Ottomaanse Rijk waren het vooral de Grieken en Armeniërs die de economie draaiende hielden. Na de ineenstorting van het Ottomaanse Rijk en de oprichting van Turkije werd het land gezuiverd van alles wat buitenlands was, en werd zodoende ook een groot deel van de economie verwoest.
Wie kent niet het verhaal van de grote scheepvaartgigant Aristoteles Onassis, die uit Turkije vluchtte en hier voor miljarden scheepjes op het droge wist te zetten, zodat hij uitgroeide tot een van Griekenlands grootste iconen? Ook veel Grieken die naar Amerika zijn uitgeweken, hebben daar heel goed geboerd. Amerika was dan ook het walhalla voor mensen die iets wilden bereiken. Door hard te werken en de juiste beslissingen te nemen, kon je daar binnen afzienbare tijd miljonair worden.
Echter niet in Griekenland. Behalve Onassis hebben slechts enkele Grieken zo’n rijkdom met hard werken kunnen verwerven. En ook vandaag de dag is het heel moeilijk om met goeie ideeën en zweet en tranen de industriële ladder op te klimmen. Daar is eerder genoemd artikel heel duidelijk over. Zo wil meneer Politopoelos bijvoorbeeld een drankje van bergthee brouwen en bottelen. Maar in Griekenland bestaat er nog een wet uit het tijdperk van Koning Otto (die van 1833 - 1862 Griekenland regeerde) die dicteert dat er in Griekenland geen andere drank dan bier mag worden gebrouwen.
Het was dankzij deze Beierse koning dat het bier in Griekenland werd geïntroduceerd. Nadat een deel van het huidige Griekenland zichzelf had bevrijd van de Turken (1829), installeerde Europa er een koninkrijk onder leiding van de tweede zoon van Ludwig I van Beieren, die de eerste koning van het nieuwe Griekenland werd. Uiteraard nam Otto zijn eigen hofbrouwer mee, een man genaamd Fuchs. Otto bleek niet zo populair in Griekenland, en toen hij in 1862 terug naar huis werd gestuurd, bleef Fuchs in Griekenland en begon zijn zoon, Carl Johan Fuchs, de eerste Griekse bierbrouwerij met het bier dat FIX (Fuchs) werd genoemd door de Grieken.
Wanneer meneer Politopoelos zijn droom van gebottelde bergthee wil verwezenlijken, moet hij eerst de regering benaderen om deze wet van koning Otto te laten wijzigen, wat in een land als Griekenland heel wat voeten in de aarde heeft en vooral een langdurige en kostbare aangelegenheid is.
Ik ben niet zo’n grote bierdrinker, alhoewel ik ’s zomers wanneer het heet is, graag een biertje achteroversla tegen de dorst. En dan drink ik het liefst Mythos, het grootste Griekse biermerk, dat echter niet overal verkrijgbaar is, omdat Heineken zijn zaakjes zó goed voor elkaar heeft in dit land dat deze Amsterdamse biergigant het grootste marktaandeel van de Griekse bierconsumptie bezit (70%).
Bij mijn weten wordt er op Lesvos geen bier gebrouwen. Er bestaan echter genoeg Griekse biermerken: Fix Hellas, Athenian, Marathon, Zorbas, Alfa en Vergina, het bier van meneer Politopoelos. Ik geloof dat ik ooit wel eens een flesje Alfa hier op het eiland heb gezien, maar de meeste Griekse merken zijn net zoals op Lesvos, ook elders onregelmatig of moeilijk te verkrijgen.
Iedereen weet dat Griekse tomaten - en vooral Lesvoriaanse tomaten - veel lekkerder zijn dan Hollandse tomaten. Maar heeft u al eens een vergelijkend onderzoek naar bier gedaan? Ga deze zomer eens op zoek naar Grieks bier: net zoals ik zult u dan misschien ook tot de conclusie komen dat Mythos (of andere Griekse merken) lekkerder is dan Heineken. En wat meneer Politopoelos' idee van bergthee bottelen betreft: een gouden greep! Ik hoop dat het hem gaat lukken zijn droom te verwezenlijken, en wanneer hij deze kant op komt, ontvang ik graag een kratje van zijn Vergina bier.
De wet op bierbrouwen is overigens niet de enige verouderde wet die hier in Griekenland nog van kracht is. Ook ezels mogen nog steeds gebruik maken van alle wegen die ze maar willen betreden, zelfs snelwegen. Zodoende vind je nog steeds strooilichtezels op de Griekse wegen, en binnenkort trouwens ook in de boekhandel. Mijn boek Strooilichtezels & vossenballenijs zal rond 11 februari verschijnen; meer hierover op mijn blog.
