De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Vliegeren en gegrilde schelpdieren
Vroeger gingen ik, mijn broer en de buurjongens regelmatig vliegeren in de duinen. Grote lol, maar ook erg veel schrammen van het ophalen van de gecrashte vliegers uit de doornbosjes. Ik kan me nog herinneren dat we witte vliegtuigjes hadden met rode, om hun as draaiende vleugels. Welke andere vliegers we de lucht in lieten, daar boven de zanderige heuvels, kan ik me met geen mogelijkheid herinneren.
(Foto: internet)
Wanneer je nu op internet vliegers opzoekt, zie je hele lijsten van vliegerzaken staan. Maar in een vliegerwinkel is het tegenwoordig hard zoeken naar de simpele modellen. Vroeger bestond die vliegerwereld alleen maar uit 1-lijns vliegers, zoals ze nu genoemd worden. Tegenwoordig kun je matrassen, surfvliegers, kitevliegers en noem maar op kopen: je voortbewegen dankzij de wind heeft een grote vlucht genomen. En zelfs wat betreft 1-lijns vliegers heeft de wereld niet stilgestaan. Daarvoor hoef je alleen maar naar de prijzen te kijken die variëren van een paar euro’s tot enkele honderden euro’s.
Ik geloof dat wij geen ervaren vliegers waren òf dat de vliegers vroeger niet zo goed waren, want alles wat ik me van dat vliegeren kan herinneren, is de lange tijd die we nodig hadden voor de pijnlijke zoektochten naar de vlieger die uiteraard op de meest onmogelijke plekken was neergestort.
De meeste websites vermelden dat het vliegeren oorspronkelijk uit China komt. Het verhaal gaat dat de allereerste vlieger werd uitgevonden door een boer die zijn hoed aan een touwtje had vastgemaakt, omdat die telkens van zijn hoofd waaide. Vervolgens was er een generaal die een vlieger gebruikte om te meten hoever de weg nog was naar een in te nemen stad. Er zijn volop verhalen over vliegers die ingezet werden in de oorlog. Zo ook voor een leger dat weigerde verder te vechten, omdat het een komeet had gezien die als een teken van onheil werd beschouwd. Toen liet de generaal een vlieger op met een vuurbal, wat de soldaten interpreteerden als een omgedraaide komeet die weer de hemel inschoot, en vol goede moed stortten ze zich weer in het strijdgewoel.
Een andere website beweert dat de vlieger waarschijnlijk werd uitgevonden in de landen rond de Stille Oceaan. Daar lieten ze vliegers op met een net en aas aan de staart om vissen te vangen, wat me een erg gecompliceerde maar wel boeiende vismethode lijkt.
Hoewel veel websites melding maken dat Marco Polo eind 13de eeuw de vlieger vanuit China naar Europa bracht, bestond de vlieger in Griekenland al enkele honderden jaren vóór Chr., getuige onder andere de afbeelding van een meisje en haar vlieger op een vaas. De Griekse goden heb ik echter niet op vliegeren kunnen betrappen. In de mythologie is er alleen het verhaal over Ikaros, die de waarschuwingen van zijn vader Daedalos in de wind sloeg en met zijn wassen vleugels te dicht bij de zon vloog, zodat deze smolten en Ikaros neerstortte.
Ondanks dat we nu zelf in metalen vliegers door de lucht schieten, is het eenvoudige 1-lijns vliegeren over de gehele wereld nog steeds populair. Overal vind je vliegerfestivals, waar steeds grotere objecten de lucht in worden gelaten. In veel landen is vliegeren een traditie op speciale dagen, zoals bijvoorbeeld vandaag in Griekenland: het is Schone Maandag (Kathara Deftera), de laatste dag van het carnaval, voordat de vastentijd begint.
Gisteren hadden de kinderen van Molyvos zich verzameld om hun vliegers de lucht in te laten. Nou ja, meestal zijn het de vaders die deze taak op de hals geschoven krijgen. Ondanks dat het in de ochtend regende en de lucht loodgrijs was, was dit kleine vliegerfestival een groot succes, omdat de vliegers in de matige wind hoog op weg naar de wolken geraakten. Vandaag ging het wat moeilijker vanwege een aanzwellende wind die vastbesloten was een storm te worden. De kou was navenant, maar daardoor lieten de carnavalsvierders zich niet weerhouden om een vrolijk jorti (feest) te houden op het schoolplein. Ondanks dat er geen geld was voor een optocht, werden alle zeilen bijgezet om toch een carnavalesk festijn tot stand te brengen met dans, zang, een hapje en uiteraard wat drank.
En daarna was het écht eten geblazen: en crisis of niet, de restaurants hadden genoeg te doen. Op Schone Maandag wordt er geen vis of vlees gegeten, maar wel week- en schelpdieren, die massaal waren aangevoerd. Eergisteren kreeg ik een zak venusschelpen mee van een vriend, waartussen ook een soort arkschelpen zaten (langwerpige kokkels). Deze schelpen kende ik wel, maar ik had ze nog nooit gegeten. Dus die vriend opgebeld met de vraag of ze te eten waren, en hij raadde me aan ze te grillen. Schelpdieren grillen? Het kwam me echter mooi uit, want een aantal schelpdieren die je meteen van de vissers krijgt, heeftvaak nog zo’n jasje algen met modder, en het is een hele klus die schoon te maken voordat je ze kunt koken. Dus gingen ze regelrecht op de grill in de open haard! Toen ik ze openklapte, leken het wel oranje mosselen, verrukkelijk, met een vleugje rookgeur van het hout.
De Grieken eten schelpdieren rauw, maar daar kan ik helaas niet tegen. Bij vrienden werd vandaag de grill aangemaakt om heel onorthodox toch wat vlees te grillen. En daar kwam weer een zak schelpdieren aan: oesters, venusschelpen en kleine sint-jakobsschelpen. We hebben ze allemaal gegrild, wat een fantastisch maal was. Eigenlijk hadden we al vliegerend willen uitbuiken, maar de bulderende wind en de ijzige kou waren van dusdanige aard dat de vliegers tot volgend jaar weer de kast in kunnen. Toch jammer dat deze vliegertraditie slechts eens in het jaar de kop opsteekt.
