De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Wijnroutes op Lesvos
Uitgekeken op de oude ruïnes uit het verre, glorieuze verleden van Griekenland? Het moderne Griekenland heeft meer te bieden dan zijn monumenten uit een stokoude geschiedenis. En dat is onder andere wijn. In de oudheid, toen tempels en kastelen de landschappen domineerden, was Lesvos beroemd om zijn wijn. De grond en het klimaat bleken ideaal voor fameuze wijnen zoals Pramnian (zie Krasse krasi).
Wijnen van Lesvos
Ergens tijdens de woelige gebeurtenissen van vele overheersingen is de wijnbouw hier op het eiland verloren gegaan. Zelfs de druiven werden tenslotte uitgemoord door de dodelijke ziekte Philloxera.
Het was in de rest van Griekenland niet veel anders, en toen het land zich eindelijk een beetje kon herstellen na de onafhankelijkheidsoorlog, de Tweede Wereldoorlog en de burgeroorlog, begon men weer met serieuze wijnbouw.
Misschien bleef Lesvos een beetje achter bij het vasteland, waar tegenwoordig geweldige wijnen vandaan komen, die steeds vaker internationale prijzen winnen. Wanneer je de uitgestippelde wijnroutes aflegt, zoals bijvoorbeeld beschreven op de website van ‘Wineroads of Northern Greece’, dan heb je al het halve land gezien.
Ik heb nog geen wijnroute op Lesvos gevonden, zelfs geen ouzoroute, de drank waar Lesvos beroemd om is. Toch vind je op het eiland steeds meer mensen die kwalitatief goede wijn produceren. Het wijnhuis Methymneos heeft als eerste Lesvos’ naam weer op de wijnkaart gezet.
Ongeveer een jaar geleden werd in Megalochori ook een nieuw wijnhuis geopend: Oenophoros, met de voortreffelijke rode wijn Daphnis & Chloë die mijn favoriet is geworden. Afgelopen april werd er ook een witte wijn onder dezelfde naam geïntroduceerd, evenals een rode wijn met de naam Makaras. De twee laatste wijnen heb ik nog niet kunnen proeven, maar ik kijk ernaar uit ze over mijn tong te laten gaan.
De wijnroutes op Lesvos zijn dus wat magertjes, gezien de luttele wijnhuizen die het eiland rijk is. Maar je moet je wel realiseren dat in elk dorp wijn wordt gemaakt, die echter niet de weg naar de winkel vindt, omdat hij enkel voor eigen en lokaal gebruik is. Zo maken ze in Anemotia heerlijke wijn, drink ik elk jaar wel wat litertjes weg van een biologische wijn uit Plomari en kan ik een avond stevig doordrinken zonder dronken te worden van een uitstekende wijn uit Lisvori. Dus eigenlijk voeren alle wegen hier wel langs de kleine wijnboeren.
Methymneos (http://www.methymneos.gr/en/index.html) ligt in het kleine dorpje Chidera. Je rijdt via Skalochori naar Vatoessa, een prachtig dorp met hoge, traditionele huizen en een piepklein doch zeer charmant, folkloristisch museum. Aan het einde van Vatoessa sla je af naar Chidera: het wijnhuis ligt aan het begin van het dorp en verzorgt leerzame rondleidingen. Maar het is niet de enige bezienswaardigheid van Chidera: hier vind je ook het enige digitale museum van Griekenland, dat van Jorgos Jakovidis.
Jakovidis (1853 – 1932) werd in Chidera geboren, begon zijn opleiding in Smyrna (het huidige Izmir), ging vervolgens naar een kunstacademie in Athene en verfijnde tenslotte zijn schilderkunst in München. Hij schilderde vooral mensen en opvallend veel kinderen in een stijl die Duits realisme wordt genoemd. Zijn werken zijn wereldwijd te zien in diverse musea, zoals het Art Institute of Chicago en de National Gallery in Athene.
Voordat u aan de wijnproeverij bij Methymneos begint, is een bezoek aan het digitale museum zeker de moeite waard. De werken van Jakovidis zijn digitaal weergegeven, net zoals een heleboel feiten rond zijn werk, familie en tijd interactief te ontdekken zijn. Een modern avontuur in een traditioneel dorp.
Eigenlijk houdt de wijnroute niet op in Chidera. U zou weer terug naar de grote weg moeten rijden, waar u uw tocht vervolgt, richting Andissa. Eerst komt u langs het Perivoli klooster: mocht de bewaarder van dit inmiddels onbewoonde klooster aanwezig zijn, dan loont het zeker de moeite om de 16de eeuwse, fantasierijke fresco’s van de kerk te bezichtigen.
En nu deze tocht toch al meer begint te lijken op een schilderijenroute dan op een wijnroute, moet u nog enkele kilometers verder rijden, tot aan de afslag (nog vóór Andissa), die leidt naar het kleine gehucht Tsithra, een prachtig, bijna verlaten dorp midden in weelderige begroeiing, waar een Ayios Nikolaos kerk staat, die ook zeer oude muurschilderingen herbergt. Ik had de pech dat telkens wanneer ik er was, de mevrouw met de sleutel van de kerk ‘net’ weg was. Maar iemand anders heeft vast meer geluk. Ik laat het aan u over of u de tocht voortzet zet naar het plein van Andissa voor een kopje koffie, of dat u een frisse duik neemt bij Gavathas.
De tocht naar de wijn van Megalochori is niét zo romantisch, want die voert naar Mytilini waar het officiële wijnhuis staat, een staaltje van moderne architectuur doorspekt met sporen uit het verleden, recht tegenover de supermarkt Lidl. De wijngaarden van Oenophoros bevinden zich echter wél in Megalochori en ook in Karionas, Erèsos en Kalloni.
Wilt u toch de geur opsnuiven van de grond waar Daphnis & Chloë vandaan komt, dan voert de mooiste weg naar Megalochori langs Ambeliko en Akrasi. Onderaan het dorp Ambeliko, dat tegen een steile bergwand is gebouwd, bevindt zich een kerk met een klein, folkloristisch museum dat de moeite waard is om te bezoeken. U hoeft overigens niet eens het museum zelf binnen te gaan om de speelse bouw van de kerk, de fontein en andere parafernalia te kunnen bewonderen.
Megalochori, ooit de hoofdstad van het eiland, is een sfeervol bergdorp en ligt boven de ouzo-hoofdstad van het eiland, Plomari. waar u de distilleerderij en het museum van Varvayanni kunt bezoeken die een van de bekendste ouzo’s van het eiland maakt, en uiteraard het zeer charmante stadje zelf, vol oude herenhuizen en de overblijfselen van oude zeep-, ouzo- en leerfabrieken.
Er is nog een derde wijnweg, die echter over zee voert, naar misschien wel de plek met de beste wijn van de Egeïsche Zee: het buureiland Limnos, hét wijneiland bij uitstek. Verschillende wijnhuizen brengen internationale prijzen winnende wijnen op de markt, evenals lekkere slobberwijnen. De meeste wijnen komen van de Moschato Alexandrias druif, maar er wordt ook geëxperimenteerd met andere druiven. Wijnen van Limnos verrassen me telkens weer: zo dronk ik laatst een Limnos Premium, een perfecte, tintelende, frisse witte wijn. Een aantal wijnhuizen produceert ook een zoete wijn, die net zo beroemd zou moeten zijn als de Samos wijn. De Limnos-route is weliswaar geen dagtrip, maar voor een wijnliefhebber zeker een must om enkele dagen voor uit te trekken.
En zo zult u, deze wegen volgend, ook al een flink stuk van het eiland hebben gezien, waar de meeste wijn niet wordt geproduceerd voor de verkoop, maar voor eigen gebruik. Lesvos, een wijneiland? Zeker weten!
