Archieven Griekse suite

2017
8 augustus – Hersenspinsels op Nissiopi
27 juli – Wonderlijke sardientjes
17 juli – Time of changes
6 juli – De teloorgang van Grieks tafelen
28 juni – Hittegolf-orakel
June 26: Goodbye, Michaelis
15 juni – Vrissa
8 juni – Help: een koningin!
27 mei – Komkommertijd met bietjes
17 mei – Pollenblues
8 mei – The Big Five of Lesvos
25 april – Scheepje varen
7 april – Een boze buurman
23 maart – De Gauguin van Lesvos
11 maart – Via Mytilini
5 maart – Steekmosselenkerkhof
20 februari – Het bos onder de weg
7 februari – De aarde beeft
1 februari – De Lepetimnos
Dear Emilaki
6 januari – Verwarring rond de feestdagen
2016
Een gelukkig nieuwjaar
15 december – De winter doorkachelen
17 november – Lesvos onder de maan en sterren
1 november – Het steenrijke Lesvos in China
12 oktober – Drakenkinderen
24 september – Lines of passage
30 augustus – Jurkini
19 augustus – Tomatenjunk
12 augustus – I ♥ Lesvos
30 juli – De hamam staat droog
9 juli – Het voordeel van een huis vol farao's
3 juli - Helikopter-gevoel
21 juni – Ouzo is ín, sangria is uit
28 mei – De Nieuwe Griekse Haring is er weer!
16 mei – Wie is er bang voor Lesvos?
24 april – Klappende donderbloemen
9 april – Ze komen: de Groene en de 'Coole' Paus!
20 maart – Keukenhof Lesvos
21 februari – Amandelexplosies
7 februari – Ai, Lesvos!
27 januari - Mag je wel gelukkig zijn?
2015
10 januari – Ik wil mijn eiland terug
20 december - Vergeet het eiland niet
7 december – Sinterklaas
18 november – Vreemde vogels op Lesvos
7 november - De engelen van Lesvos
24 oktober - Vluchtelingenafvalmuseum
28 september - Gevaarlijk en extreem
22 september - Bengelende borsten
4 september - Heel Holland Breit
29 augustus - De krekel en de mier
22 augustus - Paradepaardjes
13 augustus: Maria’s te over in Griekenland
30 juli – Hittegolf
16 juli - “Groeten uit Griekenland”
1 juli – Europa
17 juni – Economie voor beginners
8 juni - Wie zijn ze?
26 mei - Let’s go Lesvos
18 mei – Vluchtelingenweer
2 mei – Klaproosballen
22 april - Op zoek naar Zorbás
5 april – Pasen unlimited
26 maart – Turkish delight
10 maart – De worsteling van een schrijver
25 februari - Dans le port de Sigri
13 februari: Kool is cool
2 februari - De barometer op tilt
23 januari – Afscheid nemen
7 januari - Gelukkig nieuwjaar
2014
15 december - Kerstgezang
4 december – De Griekse zwarte Piet
20 november – Daar waren de Romeinen
6 november - Vuursignalen
28 oktober - Komen en gaan (2)
18 oktober - Ftinoporo
11 oktober - Pottenkijkersland
3 oktober - Over repeaters en recreanten
22 september – Ayvalik
10 september – Wolkentheater
28 augustus – Niets nieuws onder de zon
19 augustus – Over vulkanen en zwemmende stenen
13 augustus – Dag Ineke
5 augustus – Geluksvogel
29 juli - Griekse bloopers
19 juli - Handen en wielen af van de egels
9 juli - Swingend Lesvos
5 juli - Integratie begint met een middagdutje
25 juni – Help: een barracuda!
20 juni - Cultuurbotsingen
8 juni - Kaaskop
2 juni - Grasmussen en andere pleziertjes
18 mei – Geen zomer, wel beestjes
13 mei - Komen en gaan
30 april – Explosieve lente
17 april - Kalo Paska
4 april: “Er wonen 2 motten”
25 maart – De Rivièra van Lesvos
15 maart – Oud en nieuw Lesvos
1 maart – Jammie, de vastentijd komt eraan!
19 februari - Gluren bij de buren
9 februari- De natuurlijke hotspot van Griekenland
29 januari – Een ode aan Apollo
15 januari – Alle wegen leiden naar... Sigri!
3 januari - Ottomaanse schatten
2013
17 december: De club van de liefde
Het mysterie van de Sint Nikolaaskerk in Tzithra
20 november – Schatgraven in Limonos
8 november – Waar is de hemelse, helpende hand?
28 oktober – Gaat het kastanjebos verdwijnen?
16 oktober – Wachten op de regen
8 oktober – Wind en stenen
29 september – De nieuwste hotspot van Lesvos
20 september – Lesvos schrijft
11 september – ’t Is altijd feest in Griekenland
2 september – Rare vogels
20 augustus - Lekker, een bami!
9 augustus – Maria ter Zee
30 juli – Help, m’n telefoon gaat er vandoor!
22 juli – Prijsvechters verwacht
8 juli: Hop hop hoppa
28 juni - Aan de kant, dat wintergevoel: Grieks eten!
18 juni - Een wonderlijke tuin
11 juni – 100 kafenions en een reisbureau
30 mei – Hooiwagentijd
17 mei – Dolfijnenblues
9 mei – Mijn wilde kat in de Volkskrant
30 april – 1 mei, pardon, 7 mei
24 april - As Long as the Grass Shall Grow
15 april – Klinkende munt
4 april – Over bloemetjes, maar vooral over bijtjes
26 maart - Reizen naar Lesvos
15 maart – Carnaval
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - Now Chapels
25 februari - De mooiste voorjaarsbloem
17 februari – Goudkoorts
9 februari - Ik heb er tabak van
28 januari - Chorta-la-di-dee
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - The wetlands
8 januari - Kerkengezang
3 januari - O, dennenboom!
2012
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - Love Ikona
14 december - Ik wil een hooimadam!
9 december - Regen, paddenstoelen en kerstmenu
4 december - De Wilde Jacht op Sinterklaas
Katten- en hondenblues
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - The roots
5 november – Weerpraatje
28 oktober - Hoera, de Turken komen!
14 oktober – Het laatste eiland
9 oktober: Geen windmolenpark in een geopark
28 september – Krekel-stormloop
19 september – De vloek van Lucifer
5 september - Lesvos: het engeleneiland?
27 augustus - Het retsina lied
Vijg en Vuur
Trendy Griekenland
IJskoud
Dromen tijdens een hittegolf
De rijken van Griekenland
Tour de Lesvos
Don QuiLesvos in gevecht met de windmolens
Net niet Grieks
Het spirituele Lesvos
Zeegras
Lesvos: een wespennest!
De bijen- en vogeltjesdans
Ontdek onbekend Lesvos
Net Niet Grieks
Marktrevolutie
28 februari – Archipelagos
Voor een vriendin
Van Piraat tot Prins
Champignons gevuld met mariadistel
Vurige torens
Eiland te huur!
Wintergroentenblues
Molyvos in het donker
3 januari - O, dennenboom!
2011
Καλα Χρονια
Even de olijven oogsten
Suikergoed en marsepein
Schatkaarten
Zeg, ken jij de mosselman?
Creatief met brandhout
Laat het water maar vallen
Sardische noten
De goeie oude tijd
Krokodillen op Lesvos
Regen
Notenblues
De uittocht
Parels uit de zee
Vechten tegen demonen
Griekse grappa
De Griekse moesson
De wonderlijke wereld van Maria
Zangles
Kunst om van te snoepen
Brandgevaar
Dance the night away
Griekenland
Vakantie
Verrassend afval
Orchideeënjacht
Bonen Blues
Wijnroutes op Lesvos
De schatten van Megali Limni
Tulpen uit het oosten
De Troon van Potamon
Ezelinnenmelkkaas
A farewell to Tony
Oh oh, een haai!
Straaleiland
Help, ze vreten het eiland op!
Vliegeren en gegrilde schelpdieren
Tussen hoop en Hades
De ufo's zijn geland!
Dracula eiland!
Strooilichtezels & vossenballenijs
Bier
Presidentiële foutjes
Molyvos
Lang leve de winterzon
Robbeneiland
2010
Strooilichtezels & Vossenballenijs
Thuisblijfweek
Olijvenbeat
Sint Belastingdienst
Zullen we de winter maar overslaan?
Keizerlijke paddenstoelen
Kiest u maar
In memoriam: Adonis
Waar zette Eva haar tanden in?
Send me a postcard, darling
De Grieks-Chinese connectie
Hoor, de wind waait door de molens
Crisistijd
Eten als cultureel erfgoed
Appeltjes van Lesvos
In de maneschijn
Karankiozis, de weerman
Vallende sterren en verborgen Maria’s
Wie houdt er van sardientjes?
De Robinson Crusoë van Molyvos
Kaas
Het orakel van Lesvos
Toen de pijnbomen nog een gezicht hadden
Tok tok, wie klopt daar?
Hallo, waar is mijn strand?!
Een domme man houdt zijn mond
Russische Amazonen
Kappari
Een nieuw Parthenon
Wandelparadijs
De zee stijgt
Waterval te koop
Stofwolken en stakingen
Over planten die legers kunnen neermaaien
Touwtje springen met vossenballenijs
IJzer en beton
Een bordje lekkere, giftige chorta
Brief aan de burgemeester van Molyvos
De wereld beeft
Het wonder van een crisis
Overgeleverd aan de weergoden
Geen Valentijn op Lesvos
Stin ygeia mas
Boerenwijsheid
Ataraxia
Badderen
Het zout in de pap
Archeologisch hergebruik
2009
Kali Chronia!
Kerstgeschipper
De val van de muren
Griepgepiep
Olijvenmenuet
Paddestoelenalarm
De wonderlijke wereld van bloedende iconen
Oorverdovende stilte
Welkom in de hel van Lesvos
Olijvenrapsodie
Scharrelslakken
Kalo Ftinoporo
Bericht vanuit de Lesvosse heide
Wat kleine veranderingen
Mijn Griekse bruiloft & doop
Berichten uit het Lesvosse Oerwoud
Ramkraak
Grenzeloos Europa
Bijbelse catastrofe
S'agapo
Waterrijk
Lopi (Wolfgang Lopau 1938 - 2009)
Krasse krasi
Hondsdagen
Volksgericht
Even buurten
Who pays the ferryman?
Lekker zout
Onder de moerbeiboom
Waar is de koningin?!
Creatief met baksteen
Het geheim van het Ikarische leven
Hoge Hakken Verboden
De zeemeermin van Sykaminia
Red Griekenland
Doping
Schapenterreur
Verborgen schatten
Puinhoop Petra
Ganzenborden met orchideeën
Prasino
Geflambeerde flamingo
Helikopter
Carnaval
Wind of Change
Vrochi (regen)
Gouden appels
Winterkost
Boerenbedrog
Griep
Burenruzie
Klussen
2008
Witte nakerst
Kerstgedachte
Naamdag
Revolutie
Olijvenblues
Boos!
Lesvos Online voor de kerst
Herfstkleuren
Stem op Lesvos!
Nee-Dag
Daar bij die molen
Trieste records
Strooilicht ezels
De Vatopedi Code
Vluchtelingenstroom
Griezelen
Demeters tranen
Word wakker!
Grieks tafelen voor gevorderden
E-mails voor Maria en kerken van Lesvos
Zomerhits
Grieks tafelen voor beginners
Waar is de brand?
Zero Nero
Ra, ra, wat zie ik?
Toeristen-, Wilde, Huis- en Allochtone Katten
Haastige spoed is zelden goed
Geld doet de wereld draaien
Zee- en frituurreizen
Griekenland geschokt
Met andere ogen
Cavo Gavathas
Welkom in Europa!
Bezoek van een ex-prinses
Lesvians tegen lesviennes
De dorpsomroeper
Tulpen uit Lesvos
Onder de Sahara
Het regent...
Zondigen in de vastentijd
Rhodos
Stille protesten
Schone maandag
Roteiland
Anaxos
Sneeuwgrens
Het sprookje van Lesvos
De dood van de bisschop
In de sporen van Sappho
Alkionides dagen
Landje Pik
Kruisgooien
Trieste balans
2007
De beste wensen
Kerstbellen
Griekse beelden
Olijfje
Vluchten voor je leven
Ouzioterie
In een groen, groen, groen, groen, ouzo, ouzoland...
Foutje!
"Goddelijk huishouden"
Een handjevol geld
Monumentale platanen
Het geheime Sigri
Den xero
Klimaatneutraal vliegen
Stil leed
I cry for you, Greece
Het Friesland-gevoel
Twisten onder de zon
Vuur en water
Een broodje kroket, graag!
Gegrilde waterbom
Egeïsch gerommel
De Zeven Wonderen van Lesvos
Niet doen!
Verhitte beestjes
Jamboel
Cultuurbarbaren
Grenzen
O Keiros
Broodnijd
Hondenleven
Waterballet
Dag van de Albanezen
Bankzaken
Verdwalen met de Andersons
Dionysos
Kane hamam
Delphinia
Waterhuishouding
Lege rivieren
Blaasop
Alkionides Dagen
Whisky on the run
Sex on the island
Frappelia
Poezencijfers
Terug!
Nieuwejaars Nieuwtjes
2006
De beste wensen
Heilige Klaassen
Lente in december
'Ik vertrek'
Je hebt van die dagen...
Paddestoelenkoorts
Honden- en kattenbellen
Vluchten
De nieuwe burgemeester
Chimonas
Verkiezingskoorts
Vriendjespolitiek
Huisje, boompje, beestje
Zo rijk als Croesos
Het keuken-ABC van Lesvos 2 (Κ, Λ, Μ)
Vijgenkoorts
Vallende sterren
Verkoelende koffie
Hoogseizoen
Water
De ondergang van Anatolie
Klaagwind
Mythen
Het Keuken-ABC uit Lesvos 1
VOOR DICKIE
Helden
Nimfenmuziek
Keukenmeidenpraatjes
Keukenmeidentranen
Griezelen
Monsterlijk
Reclame
Kalo
Griekenland op z'n paasbest
Ken uw klassiekers
Flower power
Liederen van Lesvos
In de wolken
Toerisme
Groenvoer
Kathari Devtera
Vogels en dolfijnen
Mini lente
De Molyvosse Weg
Hüzün
IJs en weder dienende
De Grote Kou Kais
Op naar Afrika!
Eten!
Heimwee
2005
Gelukkig Nieuwjaar
Moord en doodslag
Tulpen uit Amsterdam
Agios Nicolaos
De zondvloed
De Huiskamer van de Burgemeester
Verdwalen op Lesvos
Overal poezen
Hoppa!
Rare Grieken!
Nieuws in het kort
Zie, de pelikanen vallen
Tzeli Katzidimitriou
Peepshow
Vissen en slakken met ballen
Daar komen de vissers
Bruiloft
Bezoek
Vijgen
Hemelse drukte
Aanvullingen op 'Hoe en wat in het Grieks'
Cowboys in het zonnetje
Beestjes, beeeestjes
Zaterdagavond Blues
Caretteketet
O, eindeloze zomer...
Culinaria
De Kappertjes Route 2: Mini Karini
Griep Epidemie
Sushi, kardamo en vijgenijs
De kappertjes route
My Number One
Barbarossa van Lesvos
Vies en gevaarlijk
Paaslammeren
De grootste paashaas ter wereld
Sahara depressie
Leve de euro!
Boreas
Tupperware party's en asperges
Morgen is het weer lente
Lent
Een huis in Griekenland
Opschrijven graag!
Hemelwater
O pappas!
Kouououd!
Vossenjacht
Wie weet de weg in Molyvos?
Voer voor geologen
Voorbij die mooie feestdagen
Sappho
2004
Help, tomaten!
-0001
IJskoud

De Griekse suite

Columns over het eiland Lesvos van Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, met foto’s van fotograaf Jan van Lent.

Parels uit de zee

Een slak en zijn slakkenhuis zijn voor iedereen onlosmakelijk met elkaar verbonden. En iedereen weet ook hoe een slak er uitziet: een langwerpig lichaam met aan de kop twee van die antennes die naar boven steken. Maar weet u eigenlijk welke dieren hebben gehuisd in de schelpen die u aan het strand vindt? 

B338. Schelpenboek.jpg
Schelpen van de Griekse eilanden
 
Ikzelf wist niet wat ik zag, toen ik op een dag hier op Lesvos een forse Triton-schelp bewonderde die een visser net uit de zee had gevist en waaruit een uiterst merkwaardig wezen kwam gekropen. Mét een hoedje op!
 
De dieren die ervoor zorgen dat we zulke mooie schelpen kunnen vinden, zijn weekdieren, ook wel mollusken genaamd. Ze bestaan grofweg gezegd uit drie delen: een voet, het inwendige en de mantel of skelet, wat de schelp is. Hun skelet hebben ze dus aan de buitenkant en gebruiken het als schild om zich te beschermen tegen andere dieren. Want hoe week die bont gekleurde wezens er ook uitzien: velen van hen zijn beslist geen lieverdjes.
 
Die jagen op andere zeedieren en zelfs op eigen soortgenoten. Zo eet bijvoorbeeld een van de grootste Triton-hoorns, de Triton Charonia, zeesterren. Die besluipt hij en scheurt de stevige huid van de zeester open om er gif in te spuiten, zodat hij ongestoord van zijn maaltje kan genieten. Zeesterren, zelf roofdieren, schijnen een zintuig te hebben waarmee ze zo’n Tritonmonster aan kunnen horen komen en slaan regelmatig op de vlucht, een prachtige, onderzeese achtervolgingsscène veroorzakend, waarbij zelfs de grootste zeester, de Doornenkroon (Acanthaster planci) het loodje moet leggen omdat de Tritonslak sneller is. Kun je je het plaatje voorstellen van zo’n dier, dat een prachtig slakkenhuis met zich meezeult, en op zijn enige voet een zeester achternazit, die ook maar één van zijn vele voeten kan gebruiken om te vluchten?
 
Er doen verhalen de ronde dat de mens gepakt kan worden door een reuze Doopvontschelp (Tridacna gigas), de grootste schelp die meer dan een meter en honderd jaar oud kan worden. Wanneer je ziet welk dier er in deze reuzenschelp huist, zou je bijna geloven dat zo’n schelp een arm van je vastklemt, zodat je niet meer weg kan en verdrinkt, maar dat zijn dus broodjes-aap-verhalen. Net zoals de liefdesgodin Venus uit zo’n schelp zou komen. Dat heeft de Italiaanse schilder Sandro Botticelli uitgebeeld op zijn beroemde schilderij De geboorte van Venus. Nu kan hij dit natuurlijk metaforisch hebben bedoeld - vroeger werd een schelp gezien als een symbool van de vagina - maar we weten allemaal dat Venus werd geboren uit het schuim van de golven bij Cyprus.
 
Toch zijn er wel weekdieren die een gevaar voor de mensheid kunnen vormen. Zo zijn er een behoorlijk aantal conus-schelp-bewoners (kegelslakken) die je met hun giftand (ja, ja, die hebben een soort giftand) dodelijk kunnen verwonden. Dus moet je, wanneer je zo’n schelp met dier en al van de zeebodem grist, wel even oppassen.
 
Andersom eten wij natuurlijk graag schelpdieren: mossels, oesters, venusschelpen, sint-Jakobsschelpen, het zijn voor veel mensen culinaire delicatessen. In het verleden werden schelpen gebruikt voor nog andere doeleinden. Zo maakten de oude Grieken en de Romeinen een purperverf met de slakken van de Brandhoren (Bolinus brandaris). Het was een duur goedje, want voor één pond purperverf moest je wel 30.000 van die schelpen uit zee vissen. Bij het proces werden kliertjes van het dier met wat zout in urine gekookt, en dat stonk natuurlijk vreselijk. Hele bergen van die schelpen zijn later teruggevonden, zodat het nu makkelijk is vast te stellen waar men die verf produceerde in de oude tijd. Het mag een wonder heten dat het dier dat tijdperk heeft overleefd, ze sjokken hier nog altijd over de zeebodem rond.
 
Wat ik niet wist, is dat men vroeger ook zeezijde produceerde. De zijde kwam voornamelijk van de Grote Mediterrane steekmossel (Pinna nobilis Linneaeus). Bij het schoonmaken van mosselen kom je hardnekkige haarbosjes tegen, die je moet verwijderen. Dat zijn de haren waarmee die schelpen zich aan iets vasthechten en gezien de Grote Mediterrane steekmossel wel 90 cm groot kan worden - in ieder geval vele malen groter dan de gewone mossel - kun je je voorstellen dat dat schelpdier ook wat langere draden produceert. De zijde die hiermee werd geweven was fijner, warmer en lichter dan gewone zijde. Sommige mensen denken dat men in Egypte er mummies mee bekleedde en in China werd het wel zeemeerminnenzijde genoemd.
 
Dit soort verhalen staan allemaal niet in het boek Schelpen van de Griekse eilanden van Jan Veltkamp en Sylvia van Leeuwen, waar wel korte beschrijvingen van 80 schelpensoorten, met heldere foto’s in staan. Het is een prachtig uitgegeven boek over schelpen die je hier op het eiland en elders kunt vinden, van vele bekende tot onbekende schelpen.
 
Zo had ik nog nooit gehoord van de Rechtsdraaiende juwelendoos (Chama gryphoides Linnaeus) en de Linksdraaiende juwelendoos (Pseudochama gryphina), laat staan dat ik ze in mijn verzameling had. Het zijn schelpen, die op de onregelmatig gevormde oesterschelpen lijken, maar kleiner zijn en een diepe onderschelp hebben met een soort klepje als deksel. Zeer curieus dus. Het boekje vermeldt ook de vindplaatsen van de schelpen op Lesvos en zo heb ik de Linksdraaiende juwelendoos gevonden aan de Golf van Kalloni. Voor een Rechtsdraaiend exemplaar moet ik maar eens naar de Golf van Gera gaan.
 
De Doopvontschelp komt hier niet voor, maar wel verschillende venusschelpen. De soorten zaagjes-, venus- en tapijtschelpen zijn niet altijd makkelijk te determineren. Maar de Purperen brandhoren, de Mediterrane kegelslak en het Wenteltrapje zijn makkelijk te herkennen.
 
De Grote Mediterrane steekmossel komt hier op Lesvos nog veelvuldig voor in de Golf van Kalloni en in de Golf van Gera. Wat niet vermeld staat in het boekje is dat deze reuze schelp ook nog wel eens een pareltje kan produceren. Parels ontstaan door gruis dat per ongeluk in de schelp is gekomen, waaromheen het schelpdier parelmoer maakt, zodat je een parel krijgt. Dus schatgraven, maar! De Grote Mediterrane steekmossel is overigens een beschermde diersoort, dankzij overbevissing en milieuvervuiling. Blijkbaar waren ze dat nog niet in 2002, toen bij uitgeverij Indiktos te Athene het boekje Panorexia, ouzo appetizers from Lesvos van Stratis P. Panagos werd uitgegeven, waarin een recept met dit schelpdier: Pinokeftedes. Meng het kleingesneden schelpdier met trachanas (een soort tarwe), ui, brood, een ei, wat ouzo en oregano, vorm er balletjes mee en braadt die in olijfolie. Maar dat mag niet meer en daarom houden wij het voorlopig op legale keftedakia, met venusschelpen (kidonia). Venusballetjes dus, dat klinkt sowieso beter.
 
Meer informatie over: Schelpen van de Griekse eilanden

  

Strooilichtezels & Vossenballenijs:

BOULEVARD NIEUWS
UIT LESVOS:
 
English:
smitaki.blogspot.com
Deutsch:
www.lesvos-web.com