Archieven Griekse suite

2017
8 augustus – Hersenspinsels op Nissiopi
27 juli – Wonderlijke sardientjes
17 juli – Time of changes
6 juli – De teloorgang van Grieks tafelen
28 juni – Hittegolf-orakel
June 26: Goodbye, Michaelis
15 juni – Vrissa
8 juni – Help: een koningin!
27 mei – Komkommertijd met bietjes
17 mei – Pollenblues
8 mei – The Big Five of Lesvos
25 april – Scheepje varen
7 april – Een boze buurman
23 maart – De Gauguin van Lesvos
11 maart – Via Mytilini
5 maart – Steekmosselenkerkhof
20 februari – Het bos onder de weg
7 februari – De aarde beeft
1 februari – De Lepetimnos
Dear Emilaki
6 januari – Verwarring rond de feestdagen
2016
Een gelukkig nieuwjaar
15 december – De winter doorkachelen
17 november – Lesvos onder de maan en sterren
1 november – Het steenrijke Lesvos in China
12 oktober – Drakenkinderen
24 september – Lines of passage
30 augustus – Jurkini
19 augustus – Tomatenjunk
12 augustus – I ♥ Lesvos
30 juli – De hamam staat droog
9 juli – Het voordeel van een huis vol farao's
3 juli - Helikopter-gevoel
21 juni – Ouzo is ín, sangria is uit
28 mei – De Nieuwe Griekse Haring is er weer!
16 mei – Wie is er bang voor Lesvos?
24 april – Klappende donderbloemen
9 april – Ze komen: de Groene en de 'Coole' Paus!
20 maart – Keukenhof Lesvos
21 februari – Amandelexplosies
7 februari – Ai, Lesvos!
27 januari - Mag je wel gelukkig zijn?
2015
10 januari – Ik wil mijn eiland terug
20 december - Vergeet het eiland niet
7 december – Sinterklaas
18 november – Vreemde vogels op Lesvos
7 november - De engelen van Lesvos
24 oktober - Vluchtelingenafvalmuseum
28 september - Gevaarlijk en extreem
22 september - Bengelende borsten
4 september - Heel Holland Breit
29 augustus - De krekel en de mier
22 augustus - Paradepaardjes
13 augustus: Maria’s te over in Griekenland
30 juli – Hittegolf
16 juli - “Groeten uit Griekenland”
1 juli – Europa
17 juni – Economie voor beginners
8 juni - Wie zijn ze?
26 mei - Let’s go Lesvos
18 mei – Vluchtelingenweer
2 mei – Klaproosballen
22 april - Op zoek naar Zorbás
5 april – Pasen unlimited
26 maart – Turkish delight
10 maart – De worsteling van een schrijver
25 februari - Dans le port de Sigri
13 februari: Kool is cool
2 februari - De barometer op tilt
23 januari – Afscheid nemen
7 januari - Gelukkig nieuwjaar
2014
15 december - Kerstgezang
4 december – De Griekse zwarte Piet
20 november – Daar waren de Romeinen
6 november - Vuursignalen
28 oktober - Komen en gaan (2)
18 oktober - Ftinoporo
11 oktober - Pottenkijkersland
3 oktober - Over repeaters en recreanten
22 september – Ayvalik
10 september – Wolkentheater
28 augustus – Niets nieuws onder de zon
19 augustus – Over vulkanen en zwemmende stenen
13 augustus – Dag Ineke
5 augustus – Geluksvogel
29 juli - Griekse bloopers
19 juli - Handen en wielen af van de egels
9 juli - Swingend Lesvos
5 juli - Integratie begint met een middagdutje
25 juni – Help: een barracuda!
20 juni - Cultuurbotsingen
8 juni - Kaaskop
2 juni - Grasmussen en andere pleziertjes
18 mei – Geen zomer, wel beestjes
13 mei - Komen en gaan
30 april – Explosieve lente
17 april - Kalo Paska
4 april: “Er wonen 2 motten”
25 maart – De Rivièra van Lesvos
15 maart – Oud en nieuw Lesvos
1 maart – Jammie, de vastentijd komt eraan!
19 februari - Gluren bij de buren
9 februari- De natuurlijke hotspot van Griekenland
29 januari – Een ode aan Apollo
15 januari – Alle wegen leiden naar... Sigri!
3 januari - Ottomaanse schatten
2013
17 december: De club van de liefde
Het mysterie van de Sint Nikolaaskerk in Tzithra
20 november – Schatgraven in Limonos
8 november – Waar is de hemelse, helpende hand?
28 oktober – Gaat het kastanjebos verdwijnen?
16 oktober – Wachten op de regen
8 oktober – Wind en stenen
29 september – De nieuwste hotspot van Lesvos
20 september – Lesvos schrijft
11 september – ’t Is altijd feest in Griekenland
2 september – Rare vogels
20 augustus - Lekker, een bami!
9 augustus – Maria ter Zee
30 juli – Help, m’n telefoon gaat er vandoor!
22 juli – Prijsvechters verwacht
8 juli: Hop hop hoppa
28 juni - Aan de kant, dat wintergevoel: Grieks eten!
18 juni - Een wonderlijke tuin
11 juni – 100 kafenions en een reisbureau
30 mei – Hooiwagentijd
17 mei – Dolfijnenblues
9 mei – Mijn wilde kat in de Volkskrant
30 april – 1 mei, pardon, 7 mei
24 april - As Long as the Grass Shall Grow
15 april – Klinkende munt
4 april – Over bloemetjes, maar vooral over bijtjes
26 maart - Reizen naar Lesvos
15 maart – Carnaval
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - Now Chapels
25 februari - De mooiste voorjaarsbloem
17 februari – Goudkoorts
9 februari - Ik heb er tabak van
28 januari - Chorta-la-di-dee
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - The wetlands
8 januari - Kerkengezang
3 januari - O, dennenboom!
2012
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - Love Ikona
14 december - Ik wil een hooimadam!
9 december - Regen, paddenstoelen en kerstmenu
4 december - De Wilde Jacht op Sinterklaas
Katten- en hondenblues
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - The roots
5 november – Weerpraatje
28 oktober - Hoera, de Turken komen!
14 oktober – Het laatste eiland
9 oktober: Geen windmolenpark in een geopark
28 september – Krekel-stormloop
19 september – De vloek van Lucifer
5 september - Lesvos: het engeleneiland?
27 augustus - Het retsina lied
Vijg en Vuur
Trendy Griekenland
IJskoud
Dromen tijdens een hittegolf
De rijken van Griekenland
Tour de Lesvos
Don QuiLesvos in gevecht met de windmolens
Net niet Grieks
Het spirituele Lesvos
Zeegras
Lesvos: een wespennest!
De bijen- en vogeltjesdans
Ontdek onbekend Lesvos
Net Niet Grieks
Marktrevolutie
28 februari – Archipelagos
Voor een vriendin
Van Piraat tot Prins
Champignons gevuld met mariadistel
Vurige torens
Eiland te huur!
Wintergroentenblues
Molyvos in het donker
3 januari - O, dennenboom!
2011
Καλα Χρονια
Even de olijven oogsten
Suikergoed en marsepein
Schatkaarten
Zeg, ken jij de mosselman?
Creatief met brandhout
Laat het water maar vallen
Sardische noten
De goeie oude tijd
Krokodillen op Lesvos
Regen
Notenblues
De uittocht
Parels uit de zee
Vechten tegen demonen
Griekse grappa
De Griekse moesson
De wonderlijke wereld van Maria
Zangles
Kunst om van te snoepen
Brandgevaar
Dance the night away
Griekenland
Vakantie
Verrassend afval
Orchideeënjacht
Bonen Blues
Wijnroutes op Lesvos
De schatten van Megali Limni
Tulpen uit het oosten
De Troon van Potamon
Ezelinnenmelkkaas
A farewell to Tony
Oh oh, een haai!
Straaleiland
Help, ze vreten het eiland op!
Vliegeren en gegrilde schelpdieren
Tussen hoop en Hades
De ufo's zijn geland!
Dracula eiland!
Strooilichtezels & vossenballenijs
Bier
Presidentiële foutjes
Molyvos
Lang leve de winterzon
Robbeneiland
2010
Strooilichtezels & Vossenballenijs
Thuisblijfweek
Olijvenbeat
Sint Belastingdienst
Zullen we de winter maar overslaan?
Keizerlijke paddenstoelen
Kiest u maar
In memoriam: Adonis
Waar zette Eva haar tanden in?
Send me a postcard, darling
De Grieks-Chinese connectie
Hoor, de wind waait door de molens
Crisistijd
Eten als cultureel erfgoed
Appeltjes van Lesvos
In de maneschijn
Karankiozis, de weerman
Vallende sterren en verborgen Maria’s
Wie houdt er van sardientjes?
De Robinson Crusoë van Molyvos
Kaas
Het orakel van Lesvos
Toen de pijnbomen nog een gezicht hadden
Tok tok, wie klopt daar?
Hallo, waar is mijn strand?!
Een domme man houdt zijn mond
Russische Amazonen
Kappari
Een nieuw Parthenon
Wandelparadijs
De zee stijgt
Waterval te koop
Stofwolken en stakingen
Over planten die legers kunnen neermaaien
Touwtje springen met vossenballenijs
IJzer en beton
Een bordje lekkere, giftige chorta
Brief aan de burgemeester van Molyvos
De wereld beeft
Het wonder van een crisis
Overgeleverd aan de weergoden
Geen Valentijn op Lesvos
Stin ygeia mas
Boerenwijsheid
Ataraxia
Badderen
Het zout in de pap
Archeologisch hergebruik
2009
Kali Chronia!
Kerstgeschipper
De val van de muren
Griepgepiep
Olijvenmenuet
Paddestoelenalarm
De wonderlijke wereld van bloedende iconen
Oorverdovende stilte
Welkom in de hel van Lesvos
Olijvenrapsodie
Scharrelslakken
Kalo Ftinoporo
Bericht vanuit de Lesvosse heide
Wat kleine veranderingen
Mijn Griekse bruiloft & doop
Berichten uit het Lesvosse Oerwoud
Ramkraak
Grenzeloos Europa
Bijbelse catastrofe
S'agapo
Waterrijk
Lopi (Wolfgang Lopau 1938 - 2009)
Krasse krasi
Hondsdagen
Volksgericht
Even buurten
Who pays the ferryman?
Lekker zout
Onder de moerbeiboom
Waar is de koningin?!
Creatief met baksteen
Het geheim van het Ikarische leven
Hoge Hakken Verboden
De zeemeermin van Sykaminia
Red Griekenland
Doping
Schapenterreur
Verborgen schatten
Puinhoop Petra
Ganzenborden met orchideeën
Prasino
Geflambeerde flamingo
Helikopter
Carnaval
Wind of Change
Vrochi (regen)
Gouden appels
Winterkost
Boerenbedrog
Griep
Burenruzie
Klussen
2008
Witte nakerst
Kerstgedachte
Naamdag
Revolutie
Olijvenblues
Boos!
Lesvos Online voor de kerst
Herfstkleuren
Stem op Lesvos!
Nee-Dag
Daar bij die molen
Trieste records
Strooilicht ezels
De Vatopedi Code
Vluchtelingenstroom
Griezelen
Demeters tranen
Word wakker!
Grieks tafelen voor gevorderden
E-mails voor Maria en kerken van Lesvos
Zomerhits
Grieks tafelen voor beginners
Waar is de brand?
Zero Nero
Ra, ra, wat zie ik?
Toeristen-, Wilde, Huis- en Allochtone Katten
Haastige spoed is zelden goed
Geld doet de wereld draaien
Zee- en frituurreizen
Griekenland geschokt
Met andere ogen
Cavo Gavathas
Welkom in Europa!
Bezoek van een ex-prinses
Lesvians tegen lesviennes
De dorpsomroeper
Tulpen uit Lesvos
Onder de Sahara
Het regent...
Zondigen in de vastentijd
Rhodos
Stille protesten
Schone maandag
Roteiland
Anaxos
Sneeuwgrens
Het sprookje van Lesvos
De dood van de bisschop
In de sporen van Sappho
Alkionides dagen
Landje Pik
Kruisgooien
Trieste balans
2007
De beste wensen
Kerstbellen
Griekse beelden
Olijfje
Vluchten voor je leven
Ouzioterie
In een groen, groen, groen, groen, ouzo, ouzoland...
Foutje!
"Goddelijk huishouden"
Een handjevol geld
Monumentale platanen
Het geheime Sigri
Den xero
Klimaatneutraal vliegen
Stil leed
I cry for you, Greece
Het Friesland-gevoel
Twisten onder de zon
Vuur en water
Een broodje kroket, graag!
Gegrilde waterbom
Egeïsch gerommel
De Zeven Wonderen van Lesvos
Niet doen!
Verhitte beestjes
Jamboel
Cultuurbarbaren
Grenzen
O Keiros
Broodnijd
Hondenleven
Waterballet
Dag van de Albanezen
Bankzaken
Verdwalen met de Andersons
Dionysos
Kane hamam
Delphinia
Waterhuishouding
Lege rivieren
Blaasop
Alkionides Dagen
Whisky on the run
Sex on the island
Frappelia
Poezencijfers
Terug!
Nieuwejaars Nieuwtjes
2006
De beste wensen
Heilige Klaassen
Lente in december
'Ik vertrek'
Je hebt van die dagen...
Paddestoelenkoorts
Honden- en kattenbellen
Vluchten
De nieuwe burgemeester
Chimonas
Verkiezingskoorts
Vriendjespolitiek
Huisje, boompje, beestje
Zo rijk als Croesos
Het keuken-ABC van Lesvos 2 (Κ, Λ, Μ)
Vijgenkoorts
Vallende sterren
Verkoelende koffie
Hoogseizoen
Water
De ondergang van Anatolie
Klaagwind
Mythen
Het Keuken-ABC uit Lesvos 1
VOOR DICKIE
Helden
Nimfenmuziek
Keukenmeidenpraatjes
Keukenmeidentranen
Griezelen
Monsterlijk
Reclame
Kalo
Griekenland op z'n paasbest
Ken uw klassiekers
Flower power
Liederen van Lesvos
In de wolken
Toerisme
Groenvoer
Kathari Devtera
Vogels en dolfijnen
Mini lente
De Molyvosse Weg
Hüzün
IJs en weder dienende
De Grote Kou Kais
Op naar Afrika!
Eten!
Heimwee
2005
Gelukkig Nieuwjaar
Moord en doodslag
Tulpen uit Amsterdam
Agios Nicolaos
De zondvloed
De Huiskamer van de Burgemeester
Verdwalen op Lesvos
Overal poezen
Hoppa!
Rare Grieken!
Nieuws in het kort
Zie, de pelikanen vallen
Tzeli Katzidimitriou
Peepshow
Vissen en slakken met ballen
Daar komen de vissers
Bruiloft
Bezoek
Vijgen
Hemelse drukte
Aanvullingen op 'Hoe en wat in het Grieks'
Cowboys in het zonnetje
Beestjes, beeeestjes
Zaterdagavond Blues
Caretteketet
O, eindeloze zomer...
Culinaria
De Kappertjes Route 2: Mini Karini
Griep Epidemie
Sushi, kardamo en vijgenijs
De kappertjes route
My Number One
Barbarossa van Lesvos
Vies en gevaarlijk
Paaslammeren
De grootste paashaas ter wereld
Sahara depressie
Leve de euro!
Boreas
Tupperware party's en asperges
Morgen is het weer lente
Lent
Een huis in Griekenland
Opschrijven graag!
Hemelwater
O pappas!
Kouououd!
Vossenjacht
Wie weet de weg in Molyvos?
Voer voor geologen
Voorbij die mooie feestdagen
Sappho
2004
Help, tomaten!
-0001
IJskoud

De Griekse suite

Columns over het eiland Lesvos van Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, met foto’s van fotograaf Jan van Lent.

20 november – Daar waren de Romeinen

John Williams is een Amerikaanse schrijver (1922-1994) die pasvorig jaar werd ontdekt door de Nederlandse lezers. Zijn eerste in het Nederlands gepubliceerde boek Stoner, over een professor op een universiteit, haalde meteen de top 10. Vervolgens kwam de indrukwekkende roman Butcher’s Crossing, over de bisonjacht, en kort geleden werd zijn derde roman in het Nederlands gepubliceerdAugustus, over de Romeinse keizer Augustus.

  

B aquaduct LambouMili.jpg
Een deel van het aquaduct bij Lamboe Mili
 
De Grote Augustus had maar één dochter: Julia. Haar vader manipuleerde haar huwelijken om politieke stabiliteit te verkrijgen of om de positie van een troonopvolger te versterken. Als 2-jarige peuter werd ze al verloofd met Augustus’ tegenstander Marcus Antonius. Die werd echter hoteldebotel op de schone Egyptische Cleopatra en stierf enkele jaren later een roemruchte dood, en dus werd Julia later getrouwd met neef Claudius Marcella. Toen de positie van Augustus’ beste vriend Marcus Vipsanius Agrippa als troonopvolger moest worden verstevigd, werd ze aan deze veel oudere Romeinse generaal uitgehuwelijkt. Van liefde was natuurlijk geen sprake.
 
De Romeinen hebben het heel wat eeuwen voor het zeggen gehad op Lesvos en omstreken. Een van de weinige overblijfselen uit deze periode is het aquaduct, waarvan het grootste, nog overeind staande deel in Moria is te bewonderen. In het verhaal van John Williams volgde Julia haar man Agrippa op reis door de Oriënt. In die tijd was het uitzonderlijk dat een hoge militair zijn echtgenote meenam op dienstreis, maar Julia wilde per se wat meer exotische streken van het grote Romeinse Rijk zien. Als vrouw van de tweede man van Rome én als dochter van de Romeinse keizer werd ze op een aantal Griekse eilanden als een godin onthaald, en zeker op Lesvos waar ze de erenaam Aphrodite kreeg. Dit maakte zoveel indruk op haar, dat - toen haar man onverwachts de grenzen van het rijk moest gaan verdedigen -  Julia ervoor koos om op Lesvos op hem te wachten, waar ze (volgens Williams) verslaafd raakte aan de rituelen van een geheime godenverering: een vrouwelijke cultus, ter ere van een oppermachtig geheime godin. Onderdeel van die rituelen was het zich drie dagen terugtrekken in een hutje met een jongeman.
 
Ik vraag me af welke geheime godin dat kan zijn geweest. Ik heb nog nooit over geheime Griekse goden gelezen. De godenfamilie van de Olympos is al uitgebreid genoeg. In het boek The Cults of Lesvos van Emily Ledyards Shields staan bijvoorbeeld de 12 belangrijkste goden van Lesvos op een rijtje, maar geen geheime. Zo was Apollo misschien wel de machtigste god op het eiland, en Artemis de belangrijkste godin. Artemis staat nu bekend als de godin van de jacht, maar op Lesvos was ze vooral de godin van de thermische baden. Bij Thermi moet een grote tempel hebben gestaan voor Artemis. Ook Hera behoorde tot de 12 populairste goden van Lesvos: ze was op een gegeven moment erg geliefd op Lesvos wegens schoonheidswedstrijden. Resten of beschrijvingen van een tempel van Aphrodite op het eiland zijn echter schaars. Ze moet op het eiland bekend zijn geweest, want ze was de beschermgodin van het naburige Troje; en er zijn wetenschappers die denken dat de tempel in Mesa aan haar was gewijd en dat er vlakbij Mytilini een andere stond. Wel heeft Sappho over haar geschreven en zelfs haar dochter naar haar vernoemd. En Keizer Augustus’ dochter Julia werd - zoals boven al beschreven - geëerd met de titel van deze liefdesgodin.
 
Het meest waarschijnlijke is dat Julia na al haar gearrangeerde, liefdeloze huwelijken eens flink de bloemetjes buitenzette op Lesvos: ter ere van Aphrodite of misschien wel van Dionysos, die onder andere in Mythimna (Molyvos) werd geëerd met een festival dat deels alleen voor vrouwen was en ook een seksueel tintje had. Ze maakte het in ieder geval zo bont, dat iemand haar vader waarschuwde en ze vervolgens naar Rome werd teruggeroepen.
 
De roman Augustus is echter deels aan de fantasie van John Williams ontsproten en dat is ook de charme van het boek. Op deze manier is een portret ontstaan van een man van vlees en bloed, met zijn dilemma’s, verdriet en gezondheidsklachten. Dankzij voor het merendeel fictieve correspondentie tussen verschillende hooggeplaatste Romeinen rondom de keizer en ook enkele dagboekfragmenten van (onder andere) Julia, krijgen we een tot de verbeelding sprekend tijdsbeeld rondom een man die in zijn tijd als een godheid werd vereerd, maar ook zijn geliefde dochter moest verbannen wegens onzedelijk gedrag. Want Julia had op Lesvos de smaak te pakken gekregen en bleef in Rome - zelfs tijdens haar volgende huwelijk met stiefbroer Tiberius - een losbandig leven leiden. Waarom koos Williams ervoor Julia onder te dompelen in primitieve rituelen op een Grieks eiland, ver weg van de intriges en de bacchanalen in Rome? Omdat hij dacht dat de Griekse eilanden nog verre van beschaafd waren?
 
Het was zelfs in de tijd van de Romeinen nog gebruikelijk dat helden of machtige mensen zoals keizer Augustus een goddelijke titel kregen en dat er festivals tot hun eer werden georganiseerd. Maar Lesvos - of Mytilene zoals het eiland vroeger overwegend werd genoemd - was in die tijd al een behoorlijk geciviliseerd en rijk eiland, waar redenaars en filosofen vrienden waren met grote politici. Zo was er Theophanes van Mytilene, die de beste maatjes was met de Romeinse leider Pompeius de Grote. Deze vriendschap zorgde ervoor dat Mytilene na een oorlog waarin het de kant tegen Rome koos, gevrijwaard werd van een zware straf. Ten tijde van keizer Augustus leefde er de alom geëerde schrijver Lesbonax, die zich bezighield met het schrijven van politieke redevoeringen en geschiedkundige werken zoals over de oorlog tussen Athene en Sparta. Zijn zoon Potamo was bevriend met keizer Tiberius (de laatste echtgenoot van Julia) en geen onbekende in Rome.
 
In het boek Rom und Mytilini van Conrad Cichorius valt te lezen welke verhoudingen Lesvos met het Romeinse Rijk had en welke Romeinen hier verbleven. Het boek wemelt echter van namen van archeologen en belangrijke Romeinen, een onderwerp waarin ik niet helemaal thuis ben, en dus duizelde het me een beetje tijdens het lezen. Het is vooral voer voor wetenschappers, maar toch mooi genoeg om er losjes doorheen te lezen. Het geeft in ieder geval een goede indruk van hoe men probeert de oude geschiedenis te reconstrueren; en met een beetje moeite kun je je inleven in het Romeins-Lesvoriaanse leven dat nog lang niet zo gek was, want menigeen verkoos het eiland als plek voor ballingschap of studie. En als we John Williams mogen geloven, was het ook een plek om helemaal uit je dak te gaan.
 

  

Strooilichtezels & Vossenballenijs:

BOULEVARD NIEUWS
UIT LESVOS:
 
English:
smitaki.blogspot.com
Deutsch:
www.lesvos-web.com