Archieven Griekse suite

2017
Sinterklaas & Sint Cargo
FOR SOMEBODY
5 november – Honingweiden
21 oktober – Vissen
10 oktober – Weg met de zomervakanties
1 oktober – Samos
24 september - Vaarwel Perikles, dansende mythe van Molyvos
4 september – Waar is de zomer?
8 augustus – Hersenspinsels op Nissiopi
27 juli – Wonderlijke sardientjes
17 juli – Time of changes
6 juli – De teloorgang van Grieks tafelen
28 juni – Hittegolf-orakel
June 26: Goodbye, Michaelis
15 juni – Vrissa
8 juni – Help: een koningin!
27 mei – Komkommertijd met bietjes
17 mei – Pollenblues
8 mei – The Big Five of Lesvos
25 april – Scheepje varen
7 april – Een boze buurman
23 maart – De Gauguin van Lesvos
11 maart – Via Mytilini
5 maart – Steekmosselenkerkhof
20 februari – Het bos onder de weg
7 februari – De aarde beeft
1 februari – De Lepetimnos
Dear Emilaki
6 januari – Verwarring rond de feestdagen
2016
Een gelukkig nieuwjaar
15 december – De winter doorkachelen
17 november – Lesvos onder de maan en sterren
1 november – Het steenrijke Lesvos in China
12 oktober – Drakenkinderen
24 september – Lines of passage
30 augustus – Jurkini
19 augustus – Tomatenjunk
12 augustus – I ♥ Lesvos
30 juli – De hamam staat droog
9 juli – Het voordeel van een huis vol farao's
3 juli - Helikopter-gevoel
21 juni – Ouzo is ín, sangria is uit
28 mei – De Nieuwe Griekse Haring is er weer!
16 mei – Wie is er bang voor Lesvos?
24 april – Klappende donderbloemen
9 april – Ze komen: de Groene en de 'Coole' Paus!
20 maart – Keukenhof Lesvos
21 februari – Amandelexplosies
7 februari – Ai, Lesvos!
27 januari - Mag je wel gelukkig zijn?
2015
10 januari – Ik wil mijn eiland terug
20 december - Vergeet het eiland niet
7 december – Sinterklaas
18 november – Vreemde vogels op Lesvos
7 november - De engelen van Lesvos
24 oktober - Vluchtelingenafvalmuseum
28 september - Gevaarlijk en extreem
22 september - Bengelende borsten
4 september - Heel Holland Breit
29 augustus - De krekel en de mier
22 augustus - Paradepaardjes
13 augustus: Maria’s te over in Griekenland
30 juli – Hittegolf
16 juli - “Groeten uit Griekenland”
1 juli – Europa
17 juni – Economie voor beginners
8 juni - Wie zijn ze?
26 mei - Let’s go Lesvos
18 mei – Vluchtelingenweer
2 mei – Klaproosballen
22 april - Op zoek naar Zorbás
5 april – Pasen unlimited
26 maart – Turkish delight
10 maart – De worsteling van een schrijver
25 februari - Dans le port de Sigri
13 februari: Kool is cool
2 februari - De barometer op tilt
23 januari – Afscheid nemen
7 januari - Gelukkig nieuwjaar
2014
15 december - Kerstgezang
4 december – De Griekse zwarte Piet
20 november – Daar waren de Romeinen
6 november - Vuursignalen
28 oktober - Komen en gaan (2)
18 oktober - Ftinoporo
11 oktober - Pottenkijkersland
3 oktober - Over repeaters en recreanten
22 september – Ayvalik
10 september – Wolkentheater
28 augustus – Niets nieuws onder de zon
19 augustus – Over vulkanen en zwemmende stenen
13 augustus – Dag Ineke
5 augustus – Geluksvogel
29 juli - Griekse bloopers
19 juli - Handen en wielen af van de egels
9 juli - Swingend Lesvos
5 juli - Integratie begint met een middagdutje
25 juni – Help: een barracuda!
20 juni - Cultuurbotsingen
8 juni - Kaaskop
2 juni - Grasmussen en andere pleziertjes
18 mei – Geen zomer, wel beestjes
13 mei - Komen en gaan
30 april – Explosieve lente
17 april - Kalo Paska
4 april: “Er wonen 2 motten”
25 maart – De Rivièra van Lesvos
15 maart – Oud en nieuw Lesvos
1 maart – Jammie, de vastentijd komt eraan!
19 februari - Gluren bij de buren
9 februari- De natuurlijke hotspot van Griekenland
29 januari – Een ode aan Apollo
15 januari – Alle wegen leiden naar... Sigri!
3 januari - Ottomaanse schatten
2013
17 december: De club van de liefde
Het mysterie van de Sint Nikolaaskerk in Tzithra
20 november – Schatgraven in Limonos
8 november – Waar is de hemelse, helpende hand?
28 oktober – Gaat het kastanjebos verdwijnen?
16 oktober – Wachten op de regen
8 oktober – Wind en stenen
29 september – De nieuwste hotspot van Lesvos
20 september – Lesvos schrijft
11 september – ’t Is altijd feest in Griekenland
2 september – Rare vogels
20 augustus - Lekker, een bami!
9 augustus – Maria ter Zee
30 juli – Help, m’n telefoon gaat er vandoor!
22 juli – Prijsvechters verwacht
8 juli: Hop hop hoppa
28 juni - Aan de kant, dat wintergevoel: Grieks eten!
18 juni - Een wonderlijke tuin
11 juni – 100 kafenions en een reisbureau
30 mei – Hooiwagentijd
17 mei – Dolfijnenblues
9 mei – Mijn wilde kat in de Volkskrant
30 april – 1 mei, pardon, 7 mei
24 april - As Long as the Grass Shall Grow
15 april – Klinkende munt
4 april – Over bloemetjes, maar vooral over bijtjes
26 maart - Reizen naar Lesvos
15 maart – Carnaval
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - Now Chapels
25 februari - De mooiste voorjaarsbloem
17 februari – Goudkoorts
9 februari - Ik heb er tabak van
28 januari - Chorta-la-di-dee
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - The wetlands
8 januari - Kerkengezang
3 januari - O, dennenboom!
2012
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - Love Ikona
14 december - Ik wil een hooimadam!
9 december - Regen, paddenstoelen en kerstmenu
4 december - De Wilde Jacht op Sinterklaas
Katten- en hondenblues
EFTALOU ART GALLERY ONLINE - The roots
5 november – Weerpraatje
28 oktober - Hoera, de Turken komen!
14 oktober – Het laatste eiland
9 oktober: Geen windmolenpark in een geopark
28 september – Krekel-stormloop
19 september – De vloek van Lucifer
5 september - Lesvos: het engeleneiland?
27 augustus - Het retsina lied
Vijg en Vuur
Trendy Griekenland
IJskoud
Dromen tijdens een hittegolf
De rijken van Griekenland
Tour de Lesvos
Don QuiLesvos in gevecht met de windmolens
Net niet Grieks
Het spirituele Lesvos
Zeegras
Lesvos: een wespennest!
De bijen- en vogeltjesdans
Ontdek onbekend Lesvos
Net Niet Grieks
Marktrevolutie
28 februari – Archipelagos
Voor een vriendin
Van Piraat tot Prins
Champignons gevuld met mariadistel
Vurige torens
Eiland te huur!
Wintergroentenblues
Molyvos in het donker
3 januari - O, dennenboom!
2011
Καλα Χρονια
Even de olijven oogsten
Suikergoed en marsepein
Schatkaarten
Zeg, ken jij de mosselman?
Creatief met brandhout
Laat het water maar vallen
Sardische noten
De goeie oude tijd
Krokodillen op Lesvos
Regen
Notenblues
De uittocht
Parels uit de zee
Vechten tegen demonen
Griekse grappa
De Griekse moesson
De wonderlijke wereld van Maria
Zangles
Kunst om van te snoepen
Brandgevaar
Dance the night away
Griekenland
Vakantie
Verrassend afval
Orchideeënjacht
Bonen Blues
Wijnroutes op Lesvos
De schatten van Megali Limni
Tulpen uit het oosten
De Troon van Potamon
Ezelinnenmelkkaas
A farewell to Tony
Oh oh, een haai!
Straaleiland
Help, ze vreten het eiland op!
Vliegeren en gegrilde schelpdieren
Tussen hoop en Hades
De ufo's zijn geland!
Dracula eiland!
Strooilichtezels & vossenballenijs
Bier
Presidentiële foutjes
Molyvos
Lang leve de winterzon
Robbeneiland
2010
Strooilichtezels & Vossenballenijs
Thuisblijfweek
Olijvenbeat
Sint Belastingdienst
Zullen we de winter maar overslaan?
Keizerlijke paddenstoelen
Kiest u maar
In memoriam: Adonis
Waar zette Eva haar tanden in?
Send me a postcard, darling
De Grieks-Chinese connectie
Hoor, de wind waait door de molens
Crisistijd
Eten als cultureel erfgoed
Appeltjes van Lesvos
In de maneschijn
Karankiozis, de weerman
Vallende sterren en verborgen Maria’s
Wie houdt er van sardientjes?
De Robinson Crusoë van Molyvos
Kaas
Het orakel van Lesvos
Toen de pijnbomen nog een gezicht hadden
Tok tok, wie klopt daar?
Hallo, waar is mijn strand?!
Een domme man houdt zijn mond
Russische Amazonen
Kappari
Een nieuw Parthenon
Wandelparadijs
De zee stijgt
Waterval te koop
Stofwolken en stakingen
Over planten die legers kunnen neermaaien
Touwtje springen met vossenballenijs
IJzer en beton
Een bordje lekkere, giftige chorta
Brief aan de burgemeester van Molyvos
De wereld beeft
Het wonder van een crisis
Overgeleverd aan de weergoden
Geen Valentijn op Lesvos
Stin ygeia mas
Boerenwijsheid
Ataraxia
Badderen
Het zout in de pap
Archeologisch hergebruik
2009
Kali Chronia!
Kerstgeschipper
De val van de muren
Griepgepiep
Olijvenmenuet
Paddestoelenalarm
De wonderlijke wereld van bloedende iconen
Oorverdovende stilte
Welkom in de hel van Lesvos
Olijvenrapsodie
Scharrelslakken
Kalo Ftinoporo
Bericht vanuit de Lesvosse heide
Wat kleine veranderingen
Mijn Griekse bruiloft & doop
Berichten uit het Lesvosse Oerwoud
Ramkraak
Grenzeloos Europa
Bijbelse catastrofe
S'agapo
Waterrijk
Lopi (Wolfgang Lopau 1938 - 2009)
Krasse krasi
Hondsdagen
Volksgericht
Even buurten
Who pays the ferryman?
Lekker zout
Onder de moerbeiboom
Waar is de koningin?!
Creatief met baksteen
Het geheim van het Ikarische leven
Hoge Hakken Verboden
De zeemeermin van Sykaminia
Red Griekenland
Doping
Schapenterreur
Verborgen schatten
Puinhoop Petra
Ganzenborden met orchideeën
Prasino
Geflambeerde flamingo
Helikopter
Carnaval
Wind of Change
Vrochi (regen)
Gouden appels
Winterkost
Boerenbedrog
Griep
Burenruzie
Klussen
2008
Witte nakerst
Kerstgedachte
Naamdag
Revolutie
Olijvenblues
Boos!
Lesvos Online voor de kerst
Herfstkleuren
Stem op Lesvos!
Nee-Dag
Daar bij die molen
Trieste records
Strooilicht ezels
De Vatopedi Code
Vluchtelingenstroom
Griezelen
Demeters tranen
Word wakker!
Grieks tafelen voor gevorderden
E-mails voor Maria en kerken van Lesvos
Zomerhits
Grieks tafelen voor beginners
Waar is de brand?
Zero Nero
Ra, ra, wat zie ik?
Toeristen-, Wilde, Huis- en Allochtone Katten
Haastige spoed is zelden goed
Geld doet de wereld draaien
Zee- en frituurreizen
Griekenland geschokt
Met andere ogen
Cavo Gavathas
Welkom in Europa!
Bezoek van een ex-prinses
Lesvians tegen lesviennes
De dorpsomroeper
Tulpen uit Lesvos
Onder de Sahara
Het regent...
Zondigen in de vastentijd
Rhodos
Stille protesten
Schone maandag
Roteiland
Anaxos
Sneeuwgrens
Het sprookje van Lesvos
De dood van de bisschop
In de sporen van Sappho
Alkionides dagen
Landje Pik
Kruisgooien
Trieste balans
2007
De beste wensen
Kerstbellen
Griekse beelden
Olijfje
Vluchten voor je leven
Ouzioterie
In een groen, groen, groen, groen, ouzo, ouzoland...
Foutje!
"Goddelijk huishouden"
Een handjevol geld
Monumentale platanen
Het geheime Sigri
Den xero
Klimaatneutraal vliegen
Stil leed
I cry for you, Greece
Het Friesland-gevoel
Twisten onder de zon
Vuur en water
Een broodje kroket, graag!
Gegrilde waterbom
Egeïsch gerommel
De Zeven Wonderen van Lesvos
Niet doen!
Verhitte beestjes
Jamboel
Cultuurbarbaren
Grenzen
O Keiros
Broodnijd
Hondenleven
Waterballet
Dag van de Albanezen
Bankzaken
Verdwalen met de Andersons
Dionysos
Kane hamam
Delphinia
Waterhuishouding
Lege rivieren
Blaasop
Alkionides Dagen
Whisky on the run
Sex on the island
Frappelia
Poezencijfers
Terug!
Nieuwejaars Nieuwtjes
2006
De beste wensen
Heilige Klaassen
Lente in december
'Ik vertrek'
Je hebt van die dagen...
Paddestoelenkoorts
Honden- en kattenbellen
Vluchten
De nieuwe burgemeester
Chimonas
Verkiezingskoorts
Vriendjespolitiek
Huisje, boompje, beestje
Zo rijk als Croesos
Het keuken-ABC van Lesvos 2 (Κ, Λ, Μ)
Vijgenkoorts
Vallende sterren
Verkoelende koffie
Hoogseizoen
Water
De ondergang van Anatolie
Klaagwind
Mythen
Het Keuken-ABC uit Lesvos 1
VOOR DICKIE
Helden
Nimfenmuziek
Keukenmeidenpraatjes
Keukenmeidentranen
Griezelen
Monsterlijk
Reclame
Kalo
Griekenland op z'n paasbest
Ken uw klassiekers
Flower power
Liederen van Lesvos
In de wolken
Toerisme
Groenvoer
Kathari Devtera
Vogels en dolfijnen
Mini lente
De Molyvosse Weg
Hüzün
IJs en weder dienende
De Grote Kou Kais
Op naar Afrika!
Eten!
Heimwee
2005
Gelukkig Nieuwjaar
Moord en doodslag
Tulpen uit Amsterdam
Agios Nicolaos
De zondvloed
De Huiskamer van de Burgemeester
Verdwalen op Lesvos
Overal poezen
Hoppa!
Rare Grieken!
Nieuws in het kort
Zie, de pelikanen vallen
Tzeli Katzidimitriou
Peepshow
Vissen en slakken met ballen
Daar komen de vissers
Bruiloft
Bezoek
Vijgen
Hemelse drukte
Aanvullingen op 'Hoe en wat in het Grieks'
Cowboys in het zonnetje
Beestjes, beeeestjes
Zaterdagavond Blues
Caretteketet
O, eindeloze zomer...
Culinaria
De Kappertjes Route 2: Mini Karini
Griep Epidemie
Sushi, kardamo en vijgenijs
De kappertjes route
My Number One
Barbarossa van Lesvos
Vies en gevaarlijk
Paaslammeren
De grootste paashaas ter wereld
Sahara depressie
Leve de euro!
Boreas
Tupperware party's en asperges
Morgen is het weer lente
Lent
Een huis in Griekenland
Opschrijven graag!
Hemelwater
O pappas!
Kouououd!
Vossenjacht
Wie weet de weg in Molyvos?
Voer voor geologen
Voorbij die mooie feestdagen
Sappho
2004
Help, tomaten!
1017
10 oktober – Weg met de zomervakanties
-0001
IJskoud

De Griekse suite

Columns over het eiland Lesvos van Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, met foto’s van fotograaf Jan van Lent.

13 februari: Kool is cool

Afgelopen dagen hield een Siberische storm uit het noorden het merendeel van de Grieken binnen, dicht bij de kachel. In Athene sneeuwde het, maar op Lesvos kreeg het verzopen land eindelijk de tijd om te drogen. Aan zee sloegen de golven echter weer over straten en kades, en daar waar hekken vlakbij waren, kon je goed zien hoe geweldig we met onze aarde omgaan: de hekken hingen vol met plastic dat uit zee waaide. 

B Kool is cool.jpg
Veld met kool in Eftaloe
 
Je vraagt je af wat de vissen eten en ook hoeveel van dat plastic op velden terechtkomt waar gewassen worden verbouwd. Waar je ook kijkt, plastic kom je overal tegen, tot diep in de Lesvoriaanse bossen, ook al moet ik toegeven dat het eiland steeds schoner wordt en de bewoners steeds beter met de natuur omgaan.
 
Dankzij het barre weer deze winter is er op de velden niet veel méér te halen dan alleen maar plastic. De winter biedt normaal toch al niet zo’n grote variatie in groenten, maar tijdens milde winters willen er nog wel eens wat sla, spinazie en andere bladgroenten groeien. Met de strenge vorst is er veel verloren gegaan en zijn we aangewezen op de winterharde groenten zoals kool en rode bieten, als je tenminste groenten van de koude grond wil en niet uit de kassen.
 
Kool wordt meestal geassocieerd met de wat meer noordelijke landen zoals Rusland, Polen en Duitsland, maar ook de Grieken eten volop kool in de winter. De meest populaire gerechten zijn lachano salata (fijn gesneden kool met olie en azijn), lachano vrasto (gekookte koolbladeren met een scheut olijfolie; meestal met een verrassend lekkere, bijna zoete smaak) en lachanodolmades (met een gehaktmengsel gevulde rolletjes kool met de citroensaus avgolemono).
 
Er bestaat zelfs een Griekse mythe waarin het ontstaan van de kool wordt verklaard: eens dwaalde Dionysos met zijn volgelingen, de Mainaden, door Tracië. De koning van dat land, Lykoergos, voelde zich bedreigd en liet Dionysos en diens gevolg oppakken. Daardoor werd Dionysos zo boos dat hij Lykoergos waanzinnig maakte. De koning verwarde vervolgens zijn zoon met een wijnrank en hakte hem in stukken. Toen hij zijn vergissing bemerkte, was hij zó ontroostbaar dat hij tranen met tuiten huilde, en uit die tranen ontstonden de kolen. Sinds dit verhaal - en dat is heel lang geleden - geloven de Grieken dat je nooit wijnranken in de buurt van kool moet planten, omdat ze dan geen vruchten zullen dragen. Maar ook menen ze dat kool eten vóór een drankgelag een goede bodem voor de alcohol legt en - mocht je dat hebben vergeten - dat het je van je kater kan afhelpen.
 
Kool was vroeger niet alleen het voedsel van de armen, maar ook van de eerlijke mensen. Zo was de Griekse filosoof Diogenes van Sinope op een dag op zoek naar een eerlijke man. Hij kwam iemand tegen die bekend stond om zijn gevlei bij de rijken. Diogenes sprak tot hem: “Wanneer je altijd kool zou eten, zou je de rijken niet hoeven te vleien.” Waarop de man heel pienter antwoordde: “Wanneer je de rijken blijft vleien, hoef je nooit kool te eten.”
 
Kool is gezond om te eten (het bevat vitamine C, ijzer, calcium en potassium), en de oude Grieken en Romeinen geloofden dan ook heilig in haar helende kwaliteit. Ene Erasistratos, een Griekse dokter die drie eeuwen voor Christus leefde, schreef zijn patiënten kool voor bij maagpijnen en zelfs bloed spuwen. Volgens Plinius de Oudere is het ’s morgens eten van rauwe kool gekruid met oxymel (een siroop van water, honing en azijn), koriander, wijnruit, mint en zonnekroon (Silphium perfoliatum) goed tegen hoofdpijn, slecht zien, vlekken voor de ogen, milt- en maagaandoeningen én tegen slapeloosheid.
 
De Romeinse magistraat en legerofficier Cato beweerde dat een papje van gesneden kool het genezen van wonden bevordert. En in de 18de eeuw was er bijna geen schip dat de haven verliet zonder kool aan boord. Ook de beroemde kapitein Cook wist dat: die liet op zijn eerste reis - na een storm die voor veel gewonden zorgde - zijn scheepsarts de wonden verzorgen met koolpapjes, zoals Cato het ooit liet doen op de slagvelden ten tijde van het oude Rome. Het hielp en dus hesen de schepen sindsdien alleen nog maar de zeilen, wanneer ze zuurkool (gefermenteerde kool) en rauwe kolen aan boord hadden.
 
Pythagoras was een echte vegetariër. Wanneer hij offers aan de goden bracht, was dat geen vlees (hij wilde er immers geen dier voor doden) maar ongekookte granen en groenten, want hij geloofde heilig in rauw voedsel: dat houdt een mens scherp van geest en gezond van lijf en leden. Ook hij was gek op kool en schreef er meerdere recepten voor, zoals onder andere Met noten gevulde koolbladeren:
12 grote koolbladeren
1 gerste- of essenenbrood (gemaakt van ontkiemde zaden) 2 el geraspte ui
1 kop hazelnoten of pecannoten
½ kop in blokjes gesneden selderie
2 tl gemixte kruiden
zout en peper naar smaak
Verkruimel het brood in een schaal. Voeg hier de andere ingrediënten aan toe, behalve de koolbladeren. Snij de harde nerven uit de koolbladeren, spreid de bladeren uit en leg er het vulsel op. Rol ze op en serveer ze met wat takjes peterselie of mint.
 
Het oorspronkelijke recept was eigenlijk Met eikels gevulde koolbladeren. In de oudheid waren eikels populair voedsel. Omdat er nu geen eikels meer worden gegeten, zijn die vervangen door de noten. Maar desondanks lijkt me dit recept waarin zelfs het brood niet wordt gebakken ("kneed ontkiemde gerstekorrels en een halve kop vermalen gedroogde vijgen tot een brood en laat het 12 uur staan voor serveren"), niet echt mijn favoriete kost, hoe gezond het ook mag zijn.
 
Ik ben vroeger nooit een grote kooleter geweest, maar op Lesvos ben ik deze groente meer gaan waarderen. Ze is perfect om te roerbakken, maar je kunt er zóveel meer mee en met één kool kun je heel lang doen. Vorige week zag ik in de krant een foto van een man uit Aya Paraskevi, die een reusachtige kool van wel 11 kilo had geoogst. Daar kun je volgens mij de hele winter mee doen. Alhoewel, zodra een kool is aangesneden, gaan de vitamines snel verloren.
 

Ik vond op internet een website met wat lekkerdere en 'moderner' uitziende koolrecepten dan die van Pythagoras (het rauwe kool recept van Plinius de Oudere kan er overigenswel mee door, dacht ik zo): Greek cabbage recipes from Yummly. Niet dat alle recepten me zo Grieks lijken, maar ze worden wél met Griekse ingrediënten gemaakt. Ik ga er snel wat van uitproberen, want het einde van de winter lijkt nog lang niet in zicht en bovendien was Pythagoras nog een eigenschap van kool vergeten: kool verwarmt de ziel. En dat hebben we nodig voor de komende, koude carnaval. 

Strooilichtezels & Vossenballenijs:

BOULEVARD NIEUWS
UIT LESVOS:
 
English:
smitaki.blogspot.com
Deutsch:
www.lesvos-web.com