De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Hoppa!
Ik hou van Griekse muziek. Ik weet niet wat het is in die oude nummers waar ik vooral gek op ben, want de woorden, daar versta ik nog steeds niet heel veel van, maar het is een genre dat bij mij rechtstreeks naar het hart gaat. In Nederland zouden ze voornamelijk smartlappen heten, maar Griekse muziek met die diep snijdende tonen van een bouzoukia (een soort Griekse gitaar) gaat mijns inziens iets dieper dan nummers zoals die van Andre Hazes of De Zangeres zonder Naam.
Feesten is dansen.
Mijn avond kan niet meer stuk als er behalve muziek ook nog wordt gedanst. Bruiloften en partijen, feestjes en etentjes, ze kunnen in Griekenland allemaal uitmonden in een spontane danspartij. Regelmatig staat de muziek te hard zodat er niets anders te doen is dan luisteren en kijken naar de dansers. Voor mij geen straf, hoewel er soms wel feestjes zijn waar het hoogst irritant is dat de harde muzieknoten het absoluut onmogelijk maken om een praatje met je buurman te maken, laat staan een gesprek met een overbuurvrouw hebben. Grieken hebben daar geen last van. Die zingen en klappen driftig mee, houden nauwkeurig de aanwezigen in de gaten en zijn niet te beroerd om een staaltje van hun danskunst weg te geven.
Vroeger was ik niet weg te slaan uit de bouzoukia's. Dat zijn niet alleen muziekinstrumenten, maar ook nachtclubs waar zangers en zangeressen optreden tot in de vroege uurtjes en waar het soms behoorlijk ruig aan toe kon gaan omdat regelmatig de borden je om de oren vlogen. Niet omdat er een vechtpartij was, maar vroeger was het zo dat wanneer je enthousiast was, een vriend van je op de dansvloer tekeerging, of de zangeres er mooi uitzag of ontroerend zong, je een stapel borden kon bestellen die je op de dansvloer kapot mocht gooien. Tegenwoordig zeggen ze het hier in Griekenland met bloemen. Wat toch wel een stuk minder spectaculair is. Bovendien mis ik het geknisper van de scherven onder de schoenen.
Helaas ben ik nu ook wat jaartjes ouder en versta ik de kunst niet meer om hele nachten lang me te laten betoveren door dit soort evenementen. Hoe die Grieken dat doen, dat begrijp ik niet, maar ik ga om een uur of een meestal richting mijn bed en niet in de richting van een bouzoukia. Daar komt nog bij dat er in de omgeving van Molyvos geen bouzoukia te vinden is. De lokale muziektent met bouzoukia-uren is in de Havenstraat. Die is echter behoorlijk klein, hoewel een bandje compleet met zangers er altijd in gaat, net als een publiek dat voor vieren zijn bed niet ziet.
Ik ben er één avond geweest en sindsdien heb ik me voorgenomen om er vaker heen te gaan, maar tot nu toe zonder resultaat. Dat geeft niet, want ik kom toch wel aan mijn trekken, er zijn genoeg feesten en partijen waar muziek klinkt en waar ook wordt gedanst. Af en toe gebeurt het zelfs zo maar in een klein restaurantje dat men spontaan begint te dansen, zoals afgelopen week in Stipsi.
Sommige feesten hebben een diskjockey die Engelstalige muziek afwisselt met Griekse populaire muziek. Dan stroomt men massaal de dansvloer op en het tegenwoordige populaire simultaan-dansen is er niets bij, de zakdoek springt door de lucht en de bloemen dalen massaal neer op de dansvloer. Soms worden er prachtige solo-dansen gegeven zoals laatst een bruidegom die op een betoverend nummer eenzaam en gelukkig om een glas ouzo danste om zo zijn vrijgezellenleven vaarwel te zeggen. Een andere keer stelen de grootouders de show door de dansvloer op te stappen waarbij ze helemaal vergeten dat ze stijve ledematen hadden.
Griekse dansen komen uit het hart, niet uit de benen en zijn daarom vaak heel ontroerend. En soms ook hilarisch. Op het eiland Samos was vroeger een Yannis die een tafeltje in de mond nam en daarmee ronddanste. Van de week waren we op een Dimitris-feest waar een meneer eerst een glas op zijn hoofd uitprobeerde, vervolgens voorzichtig met een fles op het hoofd opstond om te oefenen en tenslotte met een forse vaas met bloemen op het hoofd naar de dansvloer schuifelde en daar een prima dans ten beste gaf.
Nu vind ik het Griekse gedans al moeilijk genoeg om te leren, maar pasjes maken met een vaas bloemen op je hoofd zal me nooit lukken. Ik heb wel een tip voor de liefhebbers die het thuis willen uitproberen. Je hebt er een kaal stukje hoofd voor nodig en voor het plaatsen van het object op je hoofd moet je én je hoofd én de onderkant van het object even nat maken met wat spuug. Succes verzekerd!
Degene die de tafeldans willen uitproberen, daar geef ik geen advies aan. Ik vond het vroeger al een wonder dat je met je mond een tafel kon optillen, laat staan ermee kan dansen. Nieuwe tanden worden niet vergoed, net zo min als nieuwe bloemenvazen!
