De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Trieste balans
1 januari 2008
De hemel boven Lesvos is grijs. Nadat tijdens een kleine twee weken de zon goed zijn best heeft gedaan, gaat het weer wederom afzakken naar regen en vorstperiodes. De wind neemt vooral 's nachts toe en laat overdag verstek gaan, een omstandigheid waarmee de vluchtelingen niet blij zullen zijn, aangezien zij het liefst 's nachts ongezien over zee willen varen.
Turkije gezien vanuit Noord-Lesvos.
De opmaak van de balans van het afgelopen jaar qua vluchtelingen op de Oost Egeïsche eilanden Samos, Chios en Lesvos viel slecht uit. Over de 10.000 vluchtelingen, voornamelijk uit Irak, Afghanistan, Somalië, Libië, Libanon, Eritrea, Palestina en Iran, hebben deze Griekse eilanden levend weten te bereiken. Meer dan 100 mensen verdronken tijdens de oversteek of worden nog vermist. Daarbij zijn de 50 vluchtelingen die afgelopen maand verdronken tijdens slecht weer aan het begin van hun overtocht in Turkse wateren, niet meegerekend. Op 1 december werd het nieuwe opvangcentrum voor vluchtelingen op Samos geopend. Op dat eiland kwamen afgelopen jaar over de 4.000 vluchtelingen aan, wat niet gering is op het aantal inwoners van 35.000. Samos ligt dan ook het dichtst tegen Turkije aan. Een vluchteling vertelde trots dat hij de zeereis van Turkije naar Samos in een recordtijd van 40 minuten had afgelegd. De reiskosten voor deze korte oversteek en een plek in een rubberbootje liggen tussen de 600 en 900 dollar. De vluchtelingaankomsten hier op de eilanden komen steeds meer in het internationale nieuws, zodat ook Athene eindelijk stappen gaat ondernemen om de stroom wat beter op te vangen. Er komt meer politie naar de eilanden die gespecialiseerd zal zijn om de drenkelingen te ontvangen, en ook zal er meer op worden gelet dat de mensen menswaardig behandeld worden. Hier op Lesvos kwamen weliswaar niet zoveel vluchtelingen als op Samos aan, maar ook hier was het goed te merken dat het aantal vluchtelingen meer dan verdubbeld was. De groepjes vluchtelingen die bijna dagelijks bij de bushalte wachten, zijn al lang geen bezienswaardigheid meer. De lek geprikte bootjes beginnen al behoorlijk te integreren in het strandlandschap. Geen mooie zeewierhelling meer zonder zo'n oranje of groene rubberboot die er tussen uitsteekt. Zouden de vluchtelingen niet zo'n angst hebben om met hetzelfde bootje weer teruggestuurd te worden de zee op, de reden waarom ze het bootje bij aankomst lek prikken, dan zou elke inwoner van Molyvos nu in het bezit zijn van een rubberboot. Voor de kerst werden er inzamelingsacties gehouden voor kleding voor vluchtelingen. Eigenlijk zou je geen inzameling hoeven te houden, maar een persoon met de taak moeten belasten om de kledingstukken die de vluchtelingen achterlaten, te stomen en ze af te geven bij het vluchtelingencentrum. Tegenwoordig vind je niet alleen zwerfafval van de Grieken, maar op de meest vreemde plekken ook achtergelaten kleding van vluchtelingen... Nu kan er in de media wel staan dat vluchtelingen geheel berooid aankomen, maar ze laten wel altijd hun natte kleding achter. Ik begrijp heus wel dat je je in droge kleren wilt steken als je voet op Europese bodem hebt gezet, maar waarom je je hele boeltje achterlaat, inclusief tassen, mooie spijkerbroeken en -jasjes, is me nog steeds een raadsel. De Atheense meneer George Selimis, oorspronkelijk afkomstig uit Mytilini, had twee dingen: kanker waaraan hij onlangs is overleden, en een overdreven koopzucht naar kleding. Hij kocht jassen, t-shirts, schoenen en broeken in de duurste zaken, maar dragen deed hij de spullen niet. Na zijn dood werd besloten om zijn garderobe in het nieuwe jaar cadeau te doen aan het vluchtelingencentrum in Mytilini. Daar zullen ze raar opkijken van splinternieuwe merkkleding zoals 150 jasjes, 58 paar schoenen en een onbekend aantal overhemden en broeken... Griekenland, zelf nog geen 50 jaar geleden een land waaruit de bewoners vertrokken op zoek naar een beter leven, is nu op zijn beurt een toevluchtsoord voor vluchtende mensen geworden, een situatie waar ze nog niet zo goed op zijn voorbereid. Ik weet niet of er vluchtelingen waren die de jaarwisseling op zee doorbrachten. Ze hadden dan de mooie vuurpijlen kunnen zien waarvan er enkele in Molyvos werden afgestoken. Waarschijnlijk vielen ze niet op in deze nacht waarin volop swingend het nieuwe jaar werd ingeluid in de nachtclub Bazaar, terwijl de andere bewoners van Molyvos al rond 1 uur op één oor lagen te slapen. Het nieuwe jaar is hier rustig begonnen. Ik wens de wereld een vredig jaar toe, zodat er niet zoveel mensenmassa's huis en haard hoeven te verlaten met het oog op een beter leven elders... Chronia Polla!
