De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Toerisme
20 maart 2006
Voor de mensen die regelmatig Lesvos bezoeken zal het telkens weer een verrassing zijn hoeveel er op het eiland wordt bijgebouwd. Ook dit jaar zullen er nieuwe accomodaties geopend worden en ook dit seizoen zal de toerist meer huizen zien dan het vorige jaar. De bouwwoede houdt aan, niet omdat er nu zoveel meer toeristen komen, maar omdat er zoveel bouwsubsidies in Griekenland te vergeven zijn en de Griek eindelijk door heeft waar hij dat kan halen.
Molyvos.
Wil je bijvoorbeeld een huis bouwen, dan is het goedkoper om er twee te bouwen omdat soms meer dan de helft gesubsidieerd kan worden wanneer je een gedeelte als accomodatie voor toerisme bestemt. Je bent dan enkele jaren gebonden aan de verhuur van dat appartement of huis en daarna kun je het zelf in beslag nemen. Ook in de bio-sector valt er geld te verdienen. Doe je aan bio-toerisme dan kun je ook flink vangen. Wat bio-toerisme inhoudt weet geen mens hier op dit eiland. Je kunt hier moeilijk toeristen onderbrengen op een boerderij, want de boerderijen bestaan hier vaak alleen maar uit schuren die met wrakhout en afgedankte ijskasten en fornuizen zijn opgetrokken zodat je het idee krijgt dat je op een vuilnishoop terecht bent gekomen. De uitgekiende mensen zetten een huis naast het veld waar bio olijven groeien en zo moet de toerist het idee krijgen dat hij op een olijvenboerderij woont. Heel slim. De enige activiteit rond een olijfboom vindt plaats in de winter wanneer de olijven geplukt worden, dus een olijvenboerderij is klinkklare onzin. En dat bordje bio dat tegenwoordig in elke olijfboom hangt houdt alleen maar in dat de jaarlijkse sproeibeurt met insecticide daar niet heeft plaatsgevonden. Terwijl er vroeger vliegtuigjes uitrukten met deze anti ongedierte chemicaliën om het hele eiland te besproeien, lijkt het eiland nu al bijna geheel biologisch te zijn. Nog maar sporadisch zie je een mannetje met een bus op zijn rug van dat gemene spul sproeien. Het is dus niet verwonderlijk dat Anaxos helemaal wordt volgebouwd. Als je denkt dat er niets meer bij kan, vindt een Griek daar altijd nog wel een plekje waar hij een studio kan optrekken. Ook Molyvos valt langzaamaan ten prooi aan deze gaatjesvullerij. Land wordt grif verkocht en als je een paar zakcentjes opzij hebt gelegd voor je oude dag lijkt elke Griek er nu van overtuigd dat je een huis moet bouwen. Het zijn trouwens niet alleen Grieken, want ook de vele buitenlanders die toestromen naar het eiland en hier hun hart hebben verloren, kopen en bouwen als gekken. Niemand wil meer in het middeleeuwse dorp Molyvos wonen waar de straatverkopers en de rondscheurende brommertjes iedereen uit de slaap houden. Iedereen wil een tuin hebben en nieuwe gedeelten zoals 'Tuindorp' en 'Molywood' beginnen langzaam maar zeker op echte villawijken te lijken. En dan is er ook nog de expansie van het toerisme. Oude hotels en appartmentencomplexen worden afgedankt omdat ze failliet zijn (het oude Arion Hotel is hier het beste voorbeeld van, maar ook Hotel Mytimna Beach naast restaurant Anatolie in Eftalou gaat zijn tweede seizoen zonder toeristen in), of omdat ze verouderd zijn. Nieuwe accomodaties rijzen als paddestoelen uit de grond en zijn erg populair bij de touroperator. Touroperators kunnen een hoteleigenaar een bepaalde graad van bezetting garanderen, maar daar is dan ook alles mee gezegd, want je zou eens moeten weten hoeveel geld de accomodatie-eigenaren van hen ontvangen. Het is een wonder dat ze er een kamermeisje van kunnen betalen, en een ontbijt, laat staan dat je je hotel of accomodatie ervan kunt opknappen. Het is in- en intriest hoe hard een land als Griekenland moet concurreren tegen de goedkopere landen zoals Turkije, waar het leven zoveel goedkoper is. Een hotel is hier eerder een hoofdpijnveroorzaker dan een inkomstenbron. Dit is ook een reden waarom er hier zoveel overboekingen zijn. Als de hoteleigenaar de kans krijgt geeft hij uw kamer liever aan Grieken of onafhankelijke toeristen die vaak 10 maal zoveel euro's als u in het laatje brengen. Dat is hun enige redding om te overleven. Waar gaat uw geld dan heen? Onder andere naar het Nederlandse reisbureau, de touroperator, het Griekse agentschap, de transfers van en naar het vliegveld en natuurlijk de vliegreis. De enkele euro's die dan overblijven zijn voor uw accomodatie. De enige manier om wat winst te boeken is om een heel groot hotel te hebben. Maar Lesvos is geen eiland voor grote hotels. We hebben geen langgerekte stranden, we hebben geen restaurants waar busladingen vol eters terecht kunnen. Lesvos is een bestemming voor kleinschalig toerisme en ook nog eens een bestemming voor mensen die van rust, natuur en van Griekenland houden. Ook Molyvos is wars van die grote toeristencentra, hoewel er wel plannen worden gesmeed voor een groot all-inclusive hotel. Dat schijnt nu eenmaal te trend te zijn in het toerisme en daar meent een touroperator op in te moeten spelen. De mensen in Molyvos houden hun hart vast voor dit fenomeen. Krijgen we toeristen die de stoelen in de vliegtuigen bezetten en die nooit hun neus buiten hun hotel gaan laten zien? Het zou de dood voor het toerisme in Molyvos zijn, dat het toch al zo moeilijk heeft sinds de euro en Europa zijn intrede heeft gedaan in het Griekse leven. En dat alleen maar voor mensen die het niet uitmaakt waar het hotel staat. Als de lucht en de zee maar blauw zijn, voor de rest hebben ze alles in het hotel. Het is een bizarre trend in het toerisme, want je vraagt je toch af waarom die mensen naar het buitenland gaan. Niet om Molyvos te bezichtigen, of om te genieten van de Griekse gastvrijheid. Niet om verse inktvis te eten of in de ondergaande zon van een ouzo te genieten. Willen we dat soort toerisme in Molyvos? Nee! Staat u ervan te kijken hoeveel geld u moet neertellen voor uw reis naar Lesvos, besef dan dat Lesvos weliswaar geen luxe accomodaties biedt, maar dat zijn exclusiviteit ligt in het feit dat het eiland nog redelijk ongeschonden is gebleven door het toerisme en dat juist de kleinschaligheid de charme van het eiland is. Daar hangt helaas wel een prijskaartje aan, maar als u daarvoor kiest, dan krijgt u ook zeker waar voor uw geld.
