De Griekse suite
Julie Smit, manager en oprichtster van Hotel-Boekenlust, en Jan van Lent, fotograaf en filmmaker, wonen sinds 2003 op het Griekse eiland Lesbos. Elke week verschijnt er een column van Julie Smit en een foto van Jan van Lent.
Vallende sterren
28 augustus 2006
Griekenland is een land van zon, zee en vele eilanden, die de speelvelden zijn van de wind. Daarom is het des te verwonderlijker dat in Duitsland, toch niet beroemd om zijn zonne-uren, meer zonne-energie wordt opgewekt dan in Griekenland. En dat zo'n klein land als Denemarken veel meer wind-energie aanmaakt dan alle duizenden Griekse eilandjes bij elkaar plus het vasteland, en dat is nogal een oppervlakte.
Uitzicht op Molyvos vanuit Kalo Limani.
Het Griekse elektriciteitsnet is zwaar verouderd en elke keer als er weer een topseizoen aan staat te komen, of een groots evenement zoals twee jaar geleden de Olympische Spelen, houdt menige Griek zijn hart vast: gaat de stroom uitvallen op deze momenten dat zovele buitenlandse toeristen als gast in hun land verblijven? Het hoogseizoen is met een sisser afgelopen op Lesvos. Slechts enkele keren viel de stroom uit, hoewel ook de watertoevoer hierdoor een klap kreeg. Ondanks dat Lesvos tussen Antissa en Eressos van die flapperende windmolens heeft staan, die natuurlijk niet het hele eiland van energie kunnen voorzien. Ik ben er aan gewend geraakt. De kaarsen liggen altijd klaar, net als de zaklampen, die een vaste plek naast de voordeur hebben. Het hoogseizoen is achter de rug. Ook de hittegolf is enige graden koeler geworden, de temperatuur daalde vandaag zelfs voor het eerst weer even onder de 30oC. Maar blijkbaar ging er toch weer wat mis met de electriciteit, want gisteravond werd het opeens weer pikzwart op het eiland. De Turken aan de overkant zullen af en toe wel moeten lachen om dit eiland waar de stoppen om de haverklap eruit knallen. Zij twinkelen altijd rustig door met hun talloze lichtjes en in al de jaren dat ik hier op het eiland woon, heb ik ze nog nooit op een 'blackout' kunnen betrappen, een Engelstalig woord dat de Grieken nu gretig hebben leren gebruiken. Gisteravond miste ik de open haard die bij stroomstoringen tijdens de winter altijd lustig blijft doorflakkeren en voor een gezellig licht zorgt. Maar de stroomstoring zorgde er gisteravond wel voor dat ik eens eindelijk de tijd nam om de prachtige sterrenhemel te bewonderen. De maand augustus staat bekend om zijn vallende sterren en in die twee uur staren naar de twinkelende lichtpuntjes in de hemel heb ik er dan ook zeven zien vallen. En ik heb lekker zeven maal dezelfde wens gedaan, zodat ik er nu bijna zeker van ben dat die uitkomt. Ik weet dat een vallende ster een meteoriet is die door onze atmosfeer valt en oplost. Vroeger werden deze natuurverschijnselen uitgelegd met mythes. Asteria, wat ster betekent in het Grieks, is tevens de Godin van de vallende sterren, van orakels en van voorspellende dromen. Toen Zeus haar lastigviel, kon Asteria hem ontkomen door van de hemel in de zee op aarde te springen, waar ze zich transformeerde tot een eilandje, het tegenwoordige Delos (naast Mykonos). Op dit eilandje baarde haar zuster Letos later haar zo geroemde Apollo. Een ander verhaal rond de vallende sterren is dat op zo'n moment de goden vanuit de hemel stiekem naar de aarde willen kijken. Ze maken een kier in het hemelgewelf om er doorheen te koekeloeren en soms ontsnapt er een ster die naar beneden valt. Dat is dan het juiste moment om een wens te doen, omdat je weet dat de Goden dan dichtbij zijn en naar de aarde kijken. De oude Grieken geloofden dat deze vallende meteorieten de menselijke zielen waren die op en af naar de sterren reisden; volgens het oude joodse en christelijke geloof waren het gevallen engelen en demonen. Soms denk ik wel eens: stel dat het waar is dat wanneer je een vallende ster ziet en je een wens doet, deze uitkomt... Hoeveel wensen zou je dan wel niet kunnen doen? Gisteravond zag ik er in de twee uurtjes dat ik het firmament in de gaten hield al zeven. Reken maar uit hoeveel er dan in één maand vallen! Als al deze wensen uit zouden komen, dan zou de wereld er misschien een stuk gelukkiger uitzien. Niet dat ik over Lesvos zoveel te klagen heb. Nou ja, op het gebied van milieuvoering en dierenliefde kan er natuurlijk het een en ander verbeterd worden... Maar die electriciteitsuitvallen zorgen er tenminste voor dat er nog íets gebeurt op het eiland. Want ik heb, zoals u ziet, deze week niet echt iets nieuws te melden. Zelfs rond het restaurant Anatoli is er geen nieuws onder de zon. Behalve dan dat vele mensen uit alle uithoeken van de wereld hartverwarmende mails hebben gestuurd. Deze zijn afgelopen week samen met verschillende handtekeningenlijsten allemaal aan de burgemeester aangeboden. Laten we hopen dat Angelo (eigenaar van Anatoli) regelmatig de tijd neemt om naar de vrolijke sterrenhemel te kijken. En dat hij gelooft in wat de Goden boven ons nog kunnen bekokstoven, zodat hij niet vergeet zijn stille wens te doen, mocht hij een ster zien vallen...
