Robert Anker - Hajar en Daan

"Nederlandse roman over de liefde tussen een Nederlandse leraar en een Marokkaans meisje." 
hajardaan.gif

Robert Anker - Hajar en Daan

School en maatschappij

Daan Hollander is leraar op het DataCare college. Hij doceert er geschiedenis aan klassen die voor het merendeel gekleurd zijn. De school wringt zich in allerlei bochten om overeind te blijven.
Daan Hollander is meer geïnteresseerd in feesten met zijn vrienden dan in lesgeven. De school begint pas een belangrijke rol in zijn leven te spelen wanneer hij verliefd wordt op zijn Marokkaanse leerlinge Hajar.
Hajar heeft een problematisch broertje, Khalid, maar zelf is ze zeer goed geïntegreerd. Soms zonder hoofddoek, later met hoofddoek. Maar een verhouding tussen een Nederlandse leraar en een Marokkaans meisje op school vraagt om problemen. Die zijn er op school al genoeg. De lerarenvergaderingen puilen uit met integratievraagstukken en zitten niet te wachten op een probleem van een leraar die zijn lusten niet kan bedwingen.
Daan feest door in de Amsterdamse disco's en op Ibiza. Zijn liefde voor Hajar blijkt pas stevig geworteld wanneer Hajar blijk geeft haar eigen weg te willen gaan. Ze zet een project op om Marokkanen Nederlands te leren en ze gaat de politiek in. Van schrik beseft Daan dat ook hij wat zinnigs met zijn leven moet doen.
Het lijkt erop dat Daan zijn liefde voor Hajar moet vergeten, wat hij niet kan. En wat Hajar ook niet kan. Maar wanneer de twee elkaar weer vinden zijn er andere factoren die deze liefde niet tolereren.

Voordat Robert Anker (1946) in 2002 de Libris Literatuur Prijs kreeg voor zijn tweede roman 'Een soort Engeland' publiceerde hij al verschillende teksten en publicaties. Hij is zowel toneelschrijver, poeëet, kinderverhalenschrijver als journalist. De opvolger voor zijn Libris prijs winnende boek is 'Hajar en Daan', een verhaal dat de toneelwereld, waarin 'Een soort Engeland' speelt, heeft ingeruild voor de wereld van de middelbare school.

'Hajar en Daan' lijkt als hoofdthema de liefde tussen twee personen uit verschillende culturen te hebben. Maar het is vooral een roman over onze maatschappij en met name het Nederlandse schoolbeleid. De klaslokalen vullen zich met multiculturele leerlingen en de scholen moeten zich als zelfstandige onderneming zien te redden door zich commercieel op te stellen in de maatschappij.

Net als in 'Een soort Engeland' is het hoofdkarakter een persoon die wat wankel in zijn schoenen staat. Daan Hollander is niet zo begaan met al de schoolse strubbelingen. Hij kakelt weliswaar net zo hard mee op vergaderingen met zijn medeleraren in discussies over hoofddoekjes, gebedsruimten en problematische leerlingen waarin harde feiten en stevige woordenwisselingen worden geuit, maar liever laat Daan zich op sleeptouw nemen door zijn vrienden directeur van DataCare Jimmy en de uit Suriname afkomstige Brian die het geld als rijke yuppen flink laten rollen in het nachtleven van Amsterdam, Ibiza en Mexico. Daan's grootste zorg is zijn uiterlijk, net als Brian zich kleedt volgens de laatste mode, hoewel hij een schimmige gemeenteambtenaar is die met zijn Surinaamse taaltje is meegegaan van 'Een soort Engeland' naar het verhaal van 'Hajar en Daan'.

Deze keer is het de liefde die de hoofdpersoon in de werkelijkheid van het leven doet belanden. Wanneer Hajar haar carrière serieus gaat nemen en Daan in de steek laat, beseft Daan hoe leeg zijn leven er eigenlijk uitziet. Hij op zijn beurt verlaat zijn stapvrienden en begeeft zich op serieusere paden, zonder echter Hajar uit het hoofd te kunnen zetten.

De Roxy brandt af, de IT-imperiums storten in en de samenleving verloedert. Nadat een leerling in een discotheek is doodgeschoten komen de wegen van Hajar en Daan weer samen, op de dag dat de Twin Towers ineenstorten en niets meer hetzelfde zal zijn.

Dan is Hajar, die als geheel geïntegreerde moslima het politieke pad is opgegaan, ook zover dat ze hun liefde kan erkennen. Ook al is ze bang dat de aanslag van 9/11 het hun liefde alleen maar moeilijker zal maken. En is Daan iets meer betrokken bij de problemen op school en in de maatschappij.

De roman geeft een schrijnend beeld van onze nieuwe maatschappij, waar de paden van snelverdienende yuppen die van over integratie discussiërende mensen en Nieuwe Nederlanders elkaar kruisen. Waar de problemen op scholen laten zien in wat voor doorgeschoten maatschappij Nederland is veranderd.

Ook de schrijver schiet wel eens door met zijn kooswoordjes voor Hajar, een hele bladzijde lang zelfs, als ode aan de liefde, zullen we maar zeggen. Maar die poëtische uitspatting vormt wel een ritmeverstoring van een geschiedenisles over een generatie die sinds de jaren '90, via het Amsterdamse nachtleven en het snel verdiende geld, in zoekende burgers zijn veranderd. Zowel Daan als zijn twee vrienden, Jimmy en Brian, keren Nederland de rug toe.

En de liefde... Ach ja, daar wordt al genoeg over geschreven. Het is in dit boek vooral het kader en de problematiek er omheen die het verhaal interessant maken. Moderne vraagstukken in spetterende woorden en met stevige uitspraken neergezet, maken deze Nederlandse roman tot een zeer hedendaags verhaal. Het boek zal wel terechtkomen tussen de 12 titels die de leerlingen middelbare school voor hun Nederlands moeten lezen. Of ze er iets van opsteken is een vraagstuk die vast in menige lerarenkamer zal worden besproken.

'Hajar en Daan' is een pittig verteld verhaal, waarbij de schrijver laat zien dat hij met beide benen in onze moderne maatschappij staat. In een fraaie stijl probeert hij rust te ontdekken in een wereld die op hol geslagen lijkt. Maatschappijveranderingen zullen echter doorgaan. Daarom heeft de liefde tussen Hajar en Daan misschien nog een toekomst, is Jimmy aan een joods avontuur begonnen in Israël en hebben we nog lang geen afscheid genomen van Brian, die bij de gemeente zijn ontslag heeft ingediend en naar Suriname is vertrokken, waar hij min of meer in een ander gemeentelijk ambt is gerold.

ROBERT ANKER - HAJAR EN DAAN, Querido 2004

Leeslinks
Over een relatie tussen een Marokkaanse jongen en een joods meisje:
Fouad Laroui - Judith en Jamal
Een parodie over integratie:
Hafid Bouazza - Paravion
Over integratie in Zweden:
Henning Mankell - Teabag
Over de jaren 80 in Nederland:
Leon Gommers - De ziel van de kakkerlak
Joost Niemöller - Broers
Natasha Gerson - Plaatstaal
A. F. Th. van der Heijden - Advocaat van de hanen

« Terug

bol

Bestel
Robert Anker - Hajar en Daan
via de internet boekhandel bol