Douglas Coupland - De kauwgomdief

"Canadese raamvertelling over een briefuitwisseling tussen een oudere alcoholist en een gothic meisje." 
kauwgomdief.gif

Douglas Coupland - De kauwgomdief

 

“Hebt u alles kunnen vinden wat u zocht?”

 

Roger’s leven heeft niet meegezeten: hij is eenzaam na zijn scheiding en hij is vakkenvuller bij een groot kantoorwarenhuis, nadat hij ontslagen is bij een verzekeringskantoor. Nu slijt hij weemoedig zijn dagen in een kelderwoning, afgewisseld met de tijd die hij doorbrengt tussen de andere magazijnbedienden die veel jonger zijn dan hij en hem als een vreemde vogel in hun midden zien.

 

Roger heeft schrijversaspiraties en houdt dan ook een dagboek bij, waarin hij onder andere over zijn roman schrijft waaraan hij werkt, maar waarin hij ook experimenteert door te schrijven over hoe anderen over zichzelf zouden schrijven. Een van die personages is de jonge Bethany, een gothic meisje en collega van hem, die op een dag zijn dagboek vindt dat hij in de kantine was vergeten.

 

Zo komt er een briefwisseling op gang tussen Roger en Bethany, die later wordt aangevuld met brieven van Bethany’s moeder DeeDee en Roger’s ex vrouw. Ook stuurt Roger Bethany steeds meer hoofdstukken van zijn te schrijven roman ‘De handschoenvijver’, een ‘Wie is er bang voor Viginia Woolf achtig’ verhaal over een alcoholisch stel dat vrienden te eten krijgt, terwijl er geen noemenswaardig voedsel in huis is. Bovendien stuurt Bethany Roger steeds een andere versie van een verhaaltje dat ze voor een schrijfcursus moest schrijven over toast, waarop Roger ook zijn best gaat doen zich in te leven in de dagelijkse rompslomp van een geroosterde boterham.

 

Een goeie introductie op het boek zijn de 9 filmpjes gemaakt door de firma Crush. Drie delen over de hoofdpersonen Roger, drie delen over Bethany en drie delen over Gloria en Steve, de hoofdpersonen uit ‘De handschoenvijver’. Drie maal drie heel verschillende filmpjes: Rogers filmpjes zijn gemaakt met de tekstbordjes die je in een supermarkt vindt, de filmpjes van Bethany zijn een prachtige animatie met voorwerpen zoals luciferdoosjes en tenslotte zijn de filmpjes over ‘The Glove Pond’ gemaakt met de bladzijden uit glossy tijdschriften.

 

De filmpjes geven aan hoe uiteenlopend zowel de hoofdpersonen zijn, net als het verhaal ‘De Handschoenvijver’ ogenschijnlijk niet veel met het verhaal over Roger en Bethany te maken heeft. Roger, een man van middelbare leeftijd, depressief en alcoholist, die de jonge Bethany, ontgoocheld door de liefde en depressief vanwege de wereld, wat meer levensvreugde probeert aan te praten. Bethany probeert Roger wat meer moed in te spreken door zijn schrijven over ‘De handschoenvijver’ te prijzen.

 

‘De handschoenvijver’ zelf, geschreven onder de naam Roger Thorpe, is het eigenlijke hoogtepunt van het boek over een stel dat de fles niet kan laten staan, constant vit op elkaar en waar in de keukenkastjes alleen schimmel en uitgedroogde toastjes wonen. In de Nederlandse uitgave is het naast ‘De kauwgomdief’ uitgegeven als zelfstandig boek: “De geniale debuutroman van Roger Thorpe” (De twee boeken zijn uitgegeven in één kartonnen omslag).

 

De Canadese schrijver Douglas Coupland is echter allesbehalve een beginneling op de schrijversmarkt. Hij heeft al een twaalftal romans uitgegeven, met als debuutroman ‘Generatie X’. Terwijl Coupland juist veel begaan is met de nieuwe media, zoals de titel van een van zijn romans ‘iPod’ al aangeeft, is ‘De kauwgomdief’, hoe modern de roman ook is, verstoken van enige moderne media. Het boek bestaat grotendeels uit ouderwets geschreven brieven die ze elkaar zelf, of via de post of via een koeriersdienst bezorgen.

 

Douglas Coupland is naast schrijver ook beeldend kunstenaar en zo probeert hij zijn schrijverij als plastische kunst te zien. Een roman hoeft niet alleen één verhaal te zijn. “De kauwgomdief’ is dan ook opgebouwd uit brieven, opstellen en hoofdstukken van een ander verhaal. 

 

Hoezeer deze literaire bouwvorm ook intrigeert, het zijn de dialogen die van ‘De kauwgomdief’ een onderhoudend boek hebben gemaakt. De hoofdpersonen zijn dan wel depressief en de meesten van hen alcoholist, de manier waarop ze de wereld en elkaar bezien is louterend en bijzonder amusant, zodat je nergens het gevoel krijgt een boek te lezen over weer de zoveelste aan alcohol verslaafde hoofdpersonages. 

 

De min of meer brutale Bethany, gefascineerd door de dood, die ronduit eerlijk is over hoe Roger op de andere personeelsleden overkomt, de depressieve Roger die moeite heeft de wereld in een vrolijk perspectief te zien, de onzekere DeeDee die niet goed weet wat ze met haar dochter aanmoet. En dan nog de hopeloze Gloria en Steven, die hun gasten onmogelijke dingen willen voorzetten. Het zijn stuk voor stuk personen met een eigen sarcastische visie op de wereld.

 

‘De kauwgomdief’ staat met beide benen in het hedendaagse leven en is een zonnestraal tussen al die serieuze onderwerpen zoals kanker, alzheimer, ongelukken, scheidingen, alleenstaand moederschap, puberteit en alcoholisme. Roger, Bethany, Gloria en Steven dansen rond de dood, maar maken er wel een feest van.

 

DOUGLAS COUPLAND - DE KAUWGOMDIEF (The Gum Thief, vert. Ton Heuvelmans) Anthos 2008.

 

Leeslinks

Experimenteel opgebouwde romans:

Mark Z. Danielewski - Het kaartenhuis

Steven Hall - Gehaaid

Alessandro Baricco - City

Roman opgebouwd uit e-mails:

Matt Beaumont - Check mail

« Terug

bol

Bestel
Douglas Coupland - De kauwgomdief
via de internet boekhandel bol