Michael Chabon - Heren van de weg

"ouderwets jongensboek" 
herenvandeweg.gif

Michael Chabon - Heren van de weg

Avonturenroman over twee joodse charlatans die een oud rijk proberen te redden.

Het boek waarmee Michael Chabon zijn eerste literaire succes behaalde, was ‘De wonderlijke avonturen van Kavalier & Clay’. Een verhaal over twee neven uit oud-Europa, die striptekenaar worden in het bruisende New York van de jaren 40.

Enkele boeken later schrijft Michael Chabon in zijn nawoord dat hij het eindelijk heeft aangedurfd om zijn personages op echt avontuur te laten gaan: met het zwaard in de hand dwalen twee joodse mannen door de oude wereld, waar ze door bedrieglijke gevechten geld afhandig maken van andere reizigers.

Het tweetal doet enigszins denken aan de hoofdpersonen van Moby Dick, de verteller Ishmael en de kannibaal Queequeg. In ‘Heren van de weg’ zijn de hoofdpersonages de reusachtige, zwarte Abessijn en paardendief Amram en de tengere, mysterieuze Frank, Zelikman, die als zijn kostbaarste schat de geschriften van de Tsaddik van Regensburg meesjouwt. Zij gaan echter niet de zee op voor hun avonturen, maar stuiten op een gevluchte troonopvolger, die ze gaan helpen zijn rijk terug te veroveren op een oom, de barbaarse Boeljan, die de gehele familie had uitgemoord om aan de macht te komen.

Chazarië (800 - 1016) was een steppenland van herdersnomaden in Centraal Azië, dat grensde aan de Zwarte Zee. De Chazaren waren een Turkstalig volk en onder hen bevonden zich vele joden. En ook in die jaren rommelde het al tussen de joden en moslims, hoewel in dit verhaal een mohammedaans huurlingenleger Chazarië gaat redden. Het is de troonopvolger van dit ooit roemruchte rijk, die Amram en Zelikman gaan helpen zijn land terug te krijgen.

Cavalier & Clay trokken met hun tekenpen ten strijde tegen Hitler. Amram’s wapen was een grote bijl, terwijl Zelikman behendig met het zwaard wist om te springen. De kracht van ‘De wonderlijke avonturen van Kavalier & Clay’ lag vooral in de achtergrond van het verhaal: de opbouw van de emigrantenstad New York en hoe de Tweede Wereldoorlog werd gevolgd vanuit Amerika.

‘Heren van de weg’ is echter een geheel gefantaseerd verhaal waarin niet veel valt te herkennen, behalve dan misschien de vrolijke kwinkslagen van Chabon zelf, die graag jongensboeken schrijft, in dit geval over vechtende helden, die zo uit de strippagina’s van Cavalier & Clay lijken te komen. Dat er ‘joden met zwaarden’ in voorkomen, wat volgens de schrijver een anachronisme is, komt niet helemaal naar voren. Tenslotte werd er vroeger met het zwaard gevochten, terwijl in de hedendaagse wereld de joodse staat Israël met hypermoderne wapens vecht. Wat is het anachronisme in vechtende joden?

Ook in Chabon’s vorige succesvolle roman ‘De jiddische politiebond’ spelen niet alleen maar vredelievende joden een rol. Dit onderhoudende verhaal over een fictieve joodse staat in Alaska neigt ook al naar een jongensdroom: een joodse detective in een joodse gemeenschap.

Wat de droom is in ‘Heren van de weg’ is, is enkel het feit dat Chabon zich afvroeg of hij zo’n puur jongensboek kon schrijven à la Karl May: twee vrienden van totaal verschillende afkomst die edelmoedig het wapen ter hand nemen om de lieve vrede terug te brengen op aarde. En dat een oude staat met joden op de achtergrond speelt, doet aan het verhaal niets af of voegt niets toe. ‘Heren van de weg’ is een schelmenroman over twee avonturiers in een streek ver van het Byzantijnse rijk, een streek geplaagd door Noormannen, bevolkt door steppenvolken met mysterieus klinkende namen, die al heel snel je fantasie op hol doen slaan.

Het boek is als onderhoudende avonturenroman geslaagd, maar niet als moderne literaire roman. Daarvoor zou Chabon toch eens dieper in de krochten van de mens zelf moeten duiken.

MICHAEL CHABON - HEREN VAN DE WEG (Gentlemen of the road, vert. Christien Jonkheer en Gerda Baardman), Anthos/Manteau 2008

Leeslinks
Van dezelfde schrijver:
De wonderlijke avonturen van Cavalier & Clay
Zomerland
De jiddische politiebond

Telegraph Avenue

« Terug

bol

Bestel
Michael Chabon - Heren van de weg
via de internet boekhandel bol