Jonathan Lethem - De burcht van eenzaamheid

"Amerikaanse roman over een blanke jongen in zwart Brooklyn." 
burchteenzaamheid.gif

Jonathan Lethem - De burcht van eenzaamheid

In de ban van de ring

De ouders van Dylan wonen als een van de weinige blanken in Brooklyn, New York. In Dean Street groeit hun zoon Dylan op te midden van zwarte en portoricaanse kinderen.

Het buurjongetje van Dylan is Mingus Rude, de zoon van de eens bekende zwarte zanger Barrett Rude Junior. Met hem sluit Dylan vriendschap. Een vriendschap die niet veel verder zal reiken dan Brooklyn zelf.
Op Dean Street spelen Dylan en de buurtkinderen stoepbal en later een soort honkbal. Op weg naar school loopt Dylan steeds vaker de kans beroofd te worden. Hij wendt er aan om 'gejukt' te worden. Net zoals hij wendt aan het feit dat zijn moeder Rachel hem en zijn vader Abraham heeft verlaten. Cryptische ansichtkaarten van 'Rennende Krab' vormen daarna de enige tekenen van leven van Rachel.

Samen met Mingus ontdekt hij verschillende striphelden zoals De Hulk, De Stalen Man, Spiderman en Omega en leert hij grafitti spuiten. 'Dose' is de 'tag' (codenaam) van Mingus, en eigenlijk ook van Dylan want Dylan leert steeds beter met de spuitbus om te gaan. Op een dag komt er een man van het dak gevlogen. Deze Vliegende Man zal Dylan inspireren tot dromen over daden die Batman zal doen verbleken.

Dylan overleeft de praktisch zwarte middelbare scholen in Brooklyn. Hij slaagt voor de tests om naar de universiteit te gaan. En verlaat Brooklyn. Zijn vader, een kunstenaar, blijft achter terwijl zoontjelief op de campus tussen rijkeluiskindjes de stoere bink uit de New Yorkse achterbuurten speelt.

Hij probeert zijn jeugd te vergeten. Zijn vriendje die nu in de gevangenis zit. De andere kinderen van de zwarte scholen die niet veel beter lijken te eindigen. Brooklyn verandert in zijn afwezigheid. De buurt wordt langzaam gerenoveerd en de blanken stromen aarzelend binnen. Toch beseft Dylan op een dag dat Brooklyn zijn thuis is, ook al leek het eerst een Burcht van Eenzaamheid. Hij gaat terug om het verleden te confronteren.

'De burcht der eenzaamheid' is een prachtige bildungsroman. Een jongetje dat opgroeit tussen zwarte kinderen en veel geweld. Veel eerder dan het gemeengoed werd maakte Dylan kennis met de rapmuziek, dj's en de grafitti. Het vormde zijn opvoeding, tesamen met de grote stroom striphelden die in de jaren 50 furore maakten.

Jonathan Lethem groeide op in Brooklyn en verwerkte in deze forse roman de nodige autobiografische feiten. De roman is sterk in opbouw en vooral in sfeerbeelden van zowel de New Yorkse wijk als tijdsbeelden van de jaren 50, 60 en 70. Deze worden versterkt door een imposante opsomming van muziek, van zwarte soul, popmuziek tot aan de punk toe. Het lijkt één grote popbijbel.

De hoofdthema's zijn die van een zwart-witte vriendschap tussen twee moederloze jongetjes en een ode aan Brooklyn zelf. Een derde en kleiner thema van het boek vormt de Ring van de Vliegende Man. Dit gegeven lijkt zo weggenomen te zijn uit de stripalbums: Dylan wil een soort Batman zijn. Gelukkig stoort het niet altijd in het verhaal, een beetje magie doet een verhaal nooit kwaad. Aan het einde van het verhaal, wanneer Dylan de gevangenis binnendringt is het echter ietsje te veel van het goede en doet het een beetje afbreuk aan de stijl.

Toch valt het verhaal hiermee niet uit elkaar. Sterker nog, het verhaal is erop gebouwd om een grootse Ring-finale te krijgen. Zodat Dylan voor eens en voor altijd vrede met zijn jeugd krijgt. De weggelopen hippiemoeder, de altijd werkende vader, de vergane vriendschap met een jongen die hem eens beschermde, de teloorgang van de eens zo vertrouwde buurt.

'De burcht der eenzaamheid' is een imposant boek waarvan het verhaal en de sfeerbeelden je snel in hun macht zullen krijgen. De straattaferelen uit Brooklyn, de taal, de subcultuur en niet te vergeten de muziek die telkens als een 'gouweouwe' zal opklinken vanaf de pagina's werken verslavend en voor je het weet ben je door de 550 pagina's heen.

JONATHAN LETHEM - DE BURCHT VAN EENZAAMHEID (The Fortress of Solitude, vert. Ed van Eeden en Richard Kwakkel), Prometheus, 2004

Leeslinks

Van dezelfde auteur:

De dissidenten
Over striphelden en New York:
Michael Chabon - De wonderlijke avonturen van Kavalier & Clay
Over het zwart/wit probleem in New York:
Tom Wolfe - Het vreugdevuur der ijdelheid
Een andere moderne Amerikaanse roman:
Dave Eggers - Een hartverscheurend verhaal van duizelingwekkende genialiteit

« Terug

bol

Bestel
Jonathan Lethem - De burcht van eenzaamheid
via de internet boekhandel bol