Charlotte Rogan - De reddingsboot

"Van de ene nachtmerrie in de andere" 
reddingsboot.jpg

Charlotte Rogan - De reddingsboot

Amerikaanse roman over schipbreukelingen die werden beschuldigd van moord.
 
Het zal je maar gebeuren: je overleeft een schipbreuk in een reddingsboot, dobbert een maand lang rond op de eindeloze oceaan, weet door schamele visvangst in leven te blijven, je wordt gered, maar alsnog voor het gerecht gesleept omdat, om te kunnen overleven, een van de inzittende van de reddingsboot werd gedood. Het overkwam in 1883 Tom Dudley, Edwin Stephens en Edmund Brooks. De vierde schipbreukeling, Richard Parker werd, na 20 dagen op zee en nadat hij in coma was geraakt, gedood door zijn medeschipbreukelingen, zijn lichaam opgegeten, zodat Dudley, Stephens en Brooks konden overleven.
 
De zaak R.v. Dudley and Stephens was een beruchte Engelse rechtszaak, en het was deze zaak die de Amerikaanse Charlotte Rogan, vrouw van een jurist, het idee gaf voor haar roman: De reddingsboot.
 
Scheepvaartgeschiedenis kent meer van deze zaken: begin 17de eeuw was er de zaak Saint Christopher, waarbij 7 schipbreukelingen lootjes trokken om uit te maken wie er zou moeten worden opgeofferd. In 1841 verging de William Brown en besloot William Holmes 14 tot 16 mensen uit de reddingsboot te zetten, omdat de boot te vol was. Ook de zeven overlevenden van de schipbreuk met de Auxine in 1874 besloten een lootje te trekken, over wie zijn leven zou opofferen zodat de anderen konden overleven.
 
Mensen overboord zetten, lootjes trekken, zelfmoord, morele chantage, machtsstrijd, Charlotte Rogan gebruikt het allemaal voor haar verhaal over de 22-jarige Grace Winter. Deze Amerikaanse jongedame, op de terugweg van haar huwelijksreis in Europa, kwam in een van de vele reddingsboten terecht die te water werden gelaten nadat de oceaanstomer Empress Alexandra verging. Het boek vangt echter niet aan op het water of op de boot, maar in een cel in Boston, waarin Grace haar vonnis afwacht.
 
Van daaruit begint haar dagboek over de 20 dagen op zee, een spannend relaas over reddingsboot 14 met 39 mannen, vrouwen en één kind aan boord. In het begin werd er nog wel gelachen, veel gepraat of gezongen. Maar toen de dagen verliepen zonder dat er een schip aan de horizon verscheen om hen te redden, werden de omstandigheden met de dag slechter. De enige zeevaarder aan boord, meneer Hardie, had het roer in handen en probeerde zo goed en kwaad als het kon, de mensen in de reddingsboot in leven te houden.
 
Maar er was ook de onverschrokken mevrouw Grant, die probeerde meneer Hardie te ontmaskeren als een bedrieger. Zij zaaide twijfel en onenigheid, met als gevolg een kleine muiterij op de overvolle reddingsboot.
 
Grace bewonderde meneer Hardie, om zijn kennis over de zee, om zijn standvastigheid, om zijn onverschrokkenheid. Maar na zoveel dagen op zee, begonnen zowel Grace’s als meneer Hardie’s karakter aangevreten te worden door het zoute water. Bovendien leert de lezer dat Grace’s motieven in het leven ook niet altijd zuiver waren. Hoe betrouwbaar is de vertelster?
 
En er sluipen een paar mysteries in het verhaal: wie was Blake, de roerganger van een andere reddingsboot die dagenlang niet uit het zicht verdwijnt van reddingsboot 14. En wat zit er in het houten kistje dat Hardie verstopt hield.
 
Het verhaal speelt aan het begin van de Eerste Wereldoorlog, in 1914. De Titanic is twee jaar ervoor vergaan na een aanvaring met een ijsberg, en tijdens het proces in 1915 werd ook de Lusitania door de Duitsers tot zinken gebracht. Terwijl Grace en haar man Henry op de terugreis waren van hun huwelijksreis, waren de meeste andere Amerikaanse passagiers van de fictieve boot Empress Alexandria op de vlucht voor de oorlog.
 
De kracht van het verhaal ligt vooral in hoe het karakter van Grace zich ontvouwt. Is ze een fortuinjager, hoe schuldig is ze aan de dood van meneer Hardie? Fraai is in ieder geval dat de schrijfster vrouwen als hoofdpersonen heeft genomen, waarin vrouwelijke jaloezie, kibbelpartijen en morele zaken aan bod komen, die, schipbreuk of niet, altijd wel aan de orde waren gekomen in een groep vrouwen die te lang op elkaar zit. Bovendien trekt Rogan geen conclusies of biedt ze uitkomsten: noch over het werkelijke karakter van Grace, noch over de houten doos, of over de oorzaak van de ondergang van de Empress Alexandra. De enige uitkomst die wordt gegeven is de afloop van het proces.
 
De reddingsboot is een goed verteld verhaal, over zowel de gruwelen van een scheepsramp, als over de psychologische ontwikkelingen die kunnen ontstaan wanneer mensen uit hun vertrouwde omgeving raken. De vertelster is een mooi karakter, niet gladgestreken met moed of uitgekooktheid, noch met zwakheid, maar met een wel of niet gespeelde besluiteloosheid, en het is aan de lezer haar wel of niet te geloven.
 
Charlotte Rogan – De reddingsboot (The Lifeboat, vert. Kees Mollema), Signatuur 2012
 
Leeslinks
Over schipbreukelingen:
Yann Martel – Het leven van Pi
Klassieke schipbreukverhalen:

William Golding - Heer der Vliegen
Daniel Defoe - Robinson Crusoe

    

« Terug

bol

Bestel
Charlotte Rogan - De reddingsboot
via de internet boekhandel bol