Judith Schalansky - De lessen van mevrouw Lomark

"Terug naar de schoolbanken" 
lohmark.jpg

Judith Schalansky - De lessen van mevrouw Lomark

 
Duitse roman over een ouderwetse lerares.
 
Met de val van de muur in Duitsland waaide er een vernieuwende wind door de voormalige DDR. De wind bracht vrijheid mee en ook het onderwijs veranderde. Mevrouw Lohmark, lerares aan een school in een klein stadje in Pommeren moet echter niets van al die moderniteit weten. Zij gehoorzaamt alleen de wetten van de natuur en ook al predikt ze de evolutieleer, mevrouw Lohmark blijft trouw aan haar eigen strenge regels.
 
De natuur kan wreed zijn. Nu is mevrouw Lohmark niet echt wreed, maar de lezer zal zich verbazen over haar houding, als ze er bijvoorbeeld voor kiest niet in te grijpen wanneer ze ziet dat een leerling wordt gepest. Voor haar is zwakte een gebrek en wie in de natuur een gebrek heeft, zal niet veel kansen krijgen om te overleven.
 
Mevrouw Lohmark zit zo vastgeroest in haar eigen biologische wereld, dat ze het normaal vindt dat ze met haar man, die een struisvogelboerderij heeft, geen woord meer wisselt. Het enige dat aan haar knaagt is dat ze al tijden niets van haar dochter heeft gehoord, die al jaren ver weg in Amerika woont. Heeft ze haar dochter wel goed opgevoed?
 
De hand in eigen boezem steken, doet ze natuurlijk niet. Haar leeftijd is omhoog gekropen, maar nog steeds voelt ze zich een autoriteit op haar vakgebied en als lerares: orde handhaven doe je door middel van angst creëren en de nieuwe leraren die het anders proberen, bekijkt ze vol minachting.
 
Aan het einde van haar schoolcarrière echter dreigen er barstjes in haar in haar ogen voorbeeldige gedrag te komen. Vol verbazing constateert ze een meer dan normale belangstelling voor een leerlinge. Dat zou niet mogen, maar zonder dat ze er iets aan kan doen, laat ze haar auto staan om de bus te nemen, waarin ook deze leerlinge meerijdt.
 
En zo reist mevrouw Lohmark naar het einde van haar loopbaan en naar het einde van het boek. Ze is een ijzersterk romanpersonage: ze is niet alleen gebiologeerd door de natuurwetten, ze is een heerlijk sarcastisch persoon, dat vol kritiek en op- en aanmerkingen zit over haar medemens. Er is praktisch geen alinea in het boek waarin haar minachting over iemand ontbreekt: haar ouders, haar man, haar dochter, leerlingen, collega’s en de buurman, ze doen of deden allemaal iets fout.
 
Deze sterk hekelende schrijfstijl van Judith Schalansky maakt het boek heel aantrekkelijk en dankzij deze gortdroge humor ga je toch een beetje van mevrouw Lohmark houden. Om het verhaal over deze eenzame en starre vrouw nog aantrekkelijker te maken, heeft Schalansky illustraties toegevoegd aan het verhaal. Pentekeningen die zo uit het biologieboek van mevrouw Lohmark lijken te zijn gescheurd: afbeeldingen van kwallen waar mevrouw Lohmark zoveel van houdt, micro-organisme, een cloacadier, celschema’s en waar het verhaal maar mee komt.
 
En zo is deze bijzondere uitgave een onweerstaanbaar boek geworden, waarin de evolutie even stilstaat bij een lerares, waardoor je onherroepelijk het verleden van stoffige schoolbanken wordt ingezogen. Ik heb het verhaal als e-boek gelezen, maar eigenlijk had dit fraai uitgegeven boek alleen in boekvorm verkrijgbaar moeten zijn geweest, net zoals de nieuwe roman Joyland van Stephen King. Ik weet zeker dat mevrouw Lohmark het daarmee eens zou zijn geweest.
 
Judith Schalansky – De lessen van mevrouw Lohmark (Der Hals der Giraffe, vert. Goverdien Hauth-Grubben), Signatuur 2012
 
Leeslinks
Een eigenwijze geschiedenisles:
Richard Flanagan – Het boek Gould, een roman in 12 vissen
Over de liefde voor een biologieleraar:

Katja Lange-Müller – Puppy liefde 

« Terug

bol

Bestel
Judith Schalansky - De lessen van mevrouw Lomark
via de internet boekhandel bol