Joyce Hackett - Het verstoorde evenwicht

"Amerikaanse roman over een celliste in Milaan die haar trauma's probeert te overleven." 
evenwicht.jpg

Joyce Hackett - Het verstoorde evenwicht

Theresienstadt

Isabel Masurovski was een wonderkind in de muziek. Op tienerleeftijd won ze met haar cellospel het Tsjaikovski Festival in Moskou, een jaar later kreeg ze haar eerste optreden in Carnegie Hall.
Haar vader Yuri had als Joodse Rus de holocaust in Theresienstadt overleefd dankzij zijn virtuose pianospel. Deze overlevingstaktiek heeft hij er bij zijn dochter ingepompt. Maar ook de angsten.
Toen Isabel in Carnegie Hall moest optreden, bleven in de zaal de stoelen van haar ouders leeg. Isabel gaf zich helemaal over aan de muziek, waarbij ze voor het eerst een van Yuri's regels overtrad: blijf altijd op je hoede. Haar optreden was overdonderend. Maar de straf des te erger: Isabels ouders waren op weg naar Carnegie Hall verongelukt. Isabel krijgt sindsdien geen geluid meer uit haar cello.
Zo'n decennia later bevindt Isabel zich in Milaan waar ze opnieuw de eenzaamheid in de ogen kijkt: haar leraar en minnaar, de 77-jarige Signor Perso, die zich na de dood van haar ouders over haar had ontfermd, is overleden. Signor Perso heeft Isabel veel geleerd, maar niet hoe ze moest leven na zijn dood.
Kost en inwoning kan ze krijgen bij signor Pettyward, een Amerikaanse diplomaat, wiens altijd neuriënde zoon Clayton de viool moet leren spelen. Liefde wordt haar aangeboden door Giulio Savagente, een jonge plastische chirurg, die ook gigolo blijkt te zijn. Maar Isabel wordt helemaal in beslag genomen door de ontdekking van de Savant in het huis van Pettyward, een zeer zeldzame en oude met de hand gemaakte cello van Amati uit de 16de eeuw, waarschijnlijk in de Tweede Oorlog buit gemaakt op een joodse muzikant.

Theresienstadt ligt ten noordwesten van Praag en werd in 1780 door Joseph II gebouwd en genoemd naar zijn moeder Maria Teresia. Het oude vestingstadje, waar voor de Tweede Wereldoorlog zo'n 5.000 mensen woonden, werd door Hitler tijdens de holocaust gebruikt om joden in op te sluiten. Vooral schrijvers, muzikanten en andere kunstenaars werden erheen gedeporteerd onder het mom om daar beschermd te kunnen leven. Het kamp was echter ook een doorvoerhaven naar de dodelijke concentratiekampen.
In het kamp bevonden zich zoveel muzikanten dat er wel twee symphonieorkesten tegelijk konden spelen naast vele kamerorkesten. Verschillende componisten hebben hier stukken geschreven die heden ten dage weer worden uitgevoerd.
Het is in dit stadje dat het boek eindigt en Isabel de cello weer durft te bespelen.

Toch is dit niet weer het zoveelste boek over de holocaust. Joyce Hackett die vele interviews heeft gedaan met overlevenden van Theresienstadt, heeft rond het gegeven van een kind dat door haar ouders trauma's ook enigszins getraumatiseerd raakt, een prachtig muzikaal verhaal geschreven over een meisje die gelooft dat alles wat ze met haar hart aanraakt dood gaat.
Het verhaal is in een niet-directe stijl geschreven, vol gracieuse sprongen achter- en zijwaarts. Haar stijl heeft grapjes, drama, cynisme, satire. Haar stijl is pure schrijfkunst.

Ook haar verhaal is veelzijdig. Naast de overaanwezige en goed onderlegde muzikale inbreng zijn de personages frisse originele karakters. De strenge meneer Pettyward met zijn zoon Clayton die zijn eigen trauma moet verwerken, die van hondenkoekjes houdt en die het liefst met een dirigeerstokje uit het raam hangt. De hautaine Marie Antoinette die Italië uit moet en zich zijdelings met Isabel bemoeit, de raadselachtige maar beminnelijke Giulio Savagente, waarvoor een student van de Italiaanse schilder Raphael, Giulio Romano, model stond. Deze Giulio uit de zestiende eeuw maakte 16 pornografische tekeningen op een muur van het Vaticaan, waarna hij verbannen werd uit Rome.

Isabel zelf is een meisje die wanhopig probeert haar leven bij elkaar te houden. Ze sluipt uit pensions, liegt haar hele leven bij elkaar, steelt een cello en zegt verkeerde dingen op het verkeerde moment. Maar het is vooral een meisje dat uit haar verleden moet zien te komen waarna ze vrouw kan zijn.

'Het verstoorde evenwicht' is een ontroerende en onderhoudende roman vol cellomuziek. Met dramatische en donkere tonen, aan elkaar geregen met lichte kwinkslagen.

JOYCE HACKETT - HET VERSTOORDE EVENWICHT (Disturbance of the inner Ear, vert. Karina van Santen en Martin Vosmaer) De Bezige Bij 2003

Leeslinks
Een boek over een pianist wiens muziek hem juist verraadt:
Andreï Makine - De muziek van een leven
Een ander boek over muziek en drama:
Ann Patchett - Bel Canto
Andere boeken die de holocaust als achterliggend thema hebben:
Bernard Schlink - De voorlezer
Jessica Durlacher - De dochter
Tessa de Loo - Een bed in de hemel

 

 

 

« Terug

bol

Bestel
Joyce Hackett - Het verstoorde evenwicht
via de internet boekhandel bol