Tomas Lieske - Franklin

"Nederlandse roman over een jongen die het niet lukt zich aan te passen." 
franklin.jpg

Tomas Lieske - Franklin

HET LEVEN ALS EEN DENDERENDE LOCOMOTIEF

Ergens diep in Rusland wordt Charles Kinzensberg nadat hij gedeserteerd had uit het Duitse leger en werd opgepakt door de Russen tewerkgesteld in nikkelmijnen. Het leven is erbarmelijk, maar hij weet samen met een Duitse vriend Walter te ontsnappen met de locomotiefbestuurder, het varkensmens Niel, die de kolenschop hanteert, niet alleen voor de kolen, maar ook voor een gewonde Walter, die hun vlucht nooit tot een einde zal brengen.
In het Hollandse land van melk en honing had de familie Kinzensberg na de oorlog de verloren zoon, die tot hun schande voor de oorlog tot de SS toetrad, opgegeven. Toen Charles enige jaren na de oorlog toch opeens springlevend op de stoep stond, gaf dat een schok, en verbijstering alom toen de kolos in rode jas, Niel, als een tweeling aan hun zoon vast leek te zitten. Zusje Christine pikte zo'n oerman van een reus niet in haar huis, en toen de ouders overleden, zette ze zowel Charles als Niel eruit. Ze trouwde, werd desondanks door haar man verkracht en zo kwam Franklin op de wereld.
Franklin was niet zo geliefd, en al helemaal niet door zijn moeder, die hem mishandelde wanneer ze maar kon. Tot ze naar Afrika ging met haar man en ze Franklin in een internaat konden droppen. Daar moest Franklin het in zijn eentje zien te redden, tussen pestkoppen en stoerdoeners. Franklin was ook blij van zijn ouders af te zijn en begon aan zijn eenzame leven, waarin hij voor zichzelf moest opkomen, waarin hij moest knokken, schreeuwen, huilen en vergeten.
Toen hij later in Den Haag naar een volgende school ging, kwam hij onder de voogdij van zijn moeders broer Charles, een inmiddels rijke antiquair met een restaurant. En dan was er die vreemde kolos in een rode jas, die familie leek te zijn van oom Charles. Franklin wordt ouder, maar zijn woede om zijn familie is nog niet geblust.

Prachtige roman die de Libris Prijs 2001 kreeg. Het boek heeft een magistraal begin, waar je samen met een zware locomotief een grote hal en het verhaal binnen dendert. En op die locomotief staat een varkentje met een rood jasje en naast het varkentje ligt... een baby. De arbeiders van de nikkelmijn raken aan dit beeld gewend, voor de lezer is het als een hallucinatie. Later is het de norse Niel die de locomotief bestuurt en die nog veel later ook het leven van Franklin stuurt, want Charles neemt deze Russische moloch mee naar huis omdat hij zijn leven aan hem te danken heeft, geeft hem kamers in zijn villa en zorgt ervoor dat het hem aan niets ontbreekt.
Maar Niel, die de locomotief ergens in de steppe had moeten achterlaten, raakt nooit meer verlost van het bonkende geluid van deze machine, dat eeuwig in zijn hoofd blijft doorklinken. Om het geluid enigszins te dempen, koopt hij een krakkemikkige vrachtwagen, die de mooie Haagse villawijk stevig vervuilt.
Franklin, zoon van de mooiste vrouw die Niel ooit heeft mogen beschouwen, wordt in internaten achtergelaten door zijn ouders, waar hij zichzelf moet leren bedruipen. Dat doet hij, maar wel met fors geweld hier en daar. Ook zijn rijke en vreemde oom Charles doet hem denken aan zijn ouders, daarom gebruikt hij de oom alleen maar als melkkoe. Maar die vreemde Niel met de aftandse rode jas en zijn lapje voor zijn mond, die almaar oesters staat open te peuteren, die lijkt op een loser, net als Franklin, die mag wel in zijn omgeving verpozen, vooral omdat hij intrigerende verhalen weet te vertellen over zijn verleden met de locomotief en over medische experimenten. Maar Franklins haat voor zijn ouders en de wereld is onuitroeibaar. En Niel blijft altijd trouw aan oom Charles.
Franklins leven wordt er niet beter op als zijn eerste liefde Angela van de ene op de andere dag verdwijnt. Wanneer hij zijn tweede liefde ontdekt, kan hij zijn scheermesjes nog niet loslaten, net zo min als zijn streken.
Prachtig verhaal over jongen die zijn verleden niet kan verwerken en hierdoor blijft treiteren en pesten. Die elke keer weer schoon schip probeert te maken, maar door omstandigheden weer terugvalt op zichzelf en zijn allesomvattende haat voor vooral zijn moeder. Een jongen die het niet lukt zich aan te passen, wel zeer aanminnelijk kan doen, maar ook geweldadig is.
Het is tevens het verhaal van een man die dankzij zijn verleden, medische experimenten en een mensonterend leven in de nikkelmijnen, niet kan aarden in een land waar alles normaal lijkt te zijn.
De roman zit vol met de tegenstelling tederheid/geweld. Het verhaal zweeft tussen fantasie en werkelijkheid. Vooral de hoofdpersonen Franklin en Niel lijken uit een nachtmerrie te komen; oom Charles daarentegen is gewoner en een alledaagse oplichter.
Het verhaal is spannend, soms schokkend, soms vertederend, met een prachtige 'tear-jerker' als einde. Tomas Lieske, wiens tweede roman dit is - hiervoor publiceerde hij naast poëzie en essays twee verhalenbundels en een roman (Nachtkwartier, 1996) - heeft een prachtige manier van schrijven. Niet rechttoe-rechtaan, maar met haast lyrisch bewoordingen zet hij prachtige scenes neer. Deze stijl, samen met de scènes, waarvan de beginscène misschien wel de mooiste en opzienbarendste, en het spannende verhaal hebben terecht de Libris Prijs gekregen. Alweer een boek vol fantasie en leesgenot.

TOMAS LIESKE - FRANKLIN, Querido, 2001

Leeslinks:
Van dezelfde schrijver:
Gran Café Boulevard

 

Nachtkwartier

Dünya

 

Meer jonge mensen die enigszins ontsporen:
Marjan Boyer - Het engelentransport
Theo Thijssen - Onder de Spekboom

« Terug

bol

Bestel
Tomas Lieske - Franklin
via de internet boekhandel bol