Kjell Johansson - Het rode huis

"Familieroman over arm gezin in Stockholm." 
huis.jpg

Kjell Johansson - Het rode huis

De Zweedse familie Flodder

Johan Johansson is mijn vader en op een dag kwam hij te voorschijn uit de mist bij de Veendobbe. Hij had al die jaren de zeven wereldzeeën bevaren en kwam met een grote scheepskist thuis. Toen was ons gezinnetje weer compleet: mama, papa, mijn jongere zusje Eva en ik. We woonden in een krakkemikkig huis aan het Moer in Midsommerkransen, eigenlijk een buitenwijk van Stockholm, maar wij woonden tenminste in een vrij huis. Opa en oma hadden hun eigen etage boven ons en meneer Ivarssons woonde op een kamer bij ons.
Dus toen papa terug was, was iedereen blij en ik had weer een vader die een schommel maakte, een speelhut in de tuin en andere klusjes aan het huis. Ik speelde meestal met Eva, vaak in het Moer, omdat andere kinderen ons meden en dan schaamde ik me. Mama riep altijd uit: "Ik begrijp niet wat er mis is met ons", en dan doelde ze op de Gewone Mensen, die niet met ons om wilden gaan.
Toen ik naar school ging was daar Roffe Jansson die me met zijn vriendjes altijd een pak slaag wilde geven. Maar ik zag wel dat hij dezelfde armeluisschoenen droeg die ik het jaar daarvoor nog droeg. Later zouden we alles rechtzetten. En er was de Vetklomp, met zijn moeder De Dikke Vrouw, die later een metamorfose zou ondergaan.
Maar ik heb ook herinneringen over een dronken vader, of over een man die moeder sloeg, over opa en oma die altijd kwaad waren op mijn vader, over dat ik van het dak vloog en over een aantal maanden bij vreemde mensen in Torsby.

Soms lijkt het of heel Skandinavië familieromans wil schrijven. Kinderen met hun ouders of pleegouders en broertjes en zusjes zijn de populairste onderwerpen van de romans die uit het Hoge Noorden komen. De recent uitgekomen boeken van de Noorse cultschrijver Erlend Loe waren een welkome afwisseling hierop: een sprookje (Maria & José) en het verhaal over een jongen die een dip heeft (Naïef. Super.)
Toch weten de schrijvers uit de landen van fjørden, sneeuw en kerstbomen ons keer op keer te boeien met hun levensverhalen. Marianne Frederiksson, Majgull Axelsson (Zweden) en Herbjørg Wassmo (Noorwegen) zijn klinkende namen die staan voor familieromans boordevol geheimen en drama's.
De Zweedse Kjell Johansson verhaalt op een vrij rechte manier, hoewel hij ietsje experimenteert met zijn vertelstijl door de verteller vooruit te laten lopen op het verhaal, of verwijzingen geeft naar later te gebeuren dingen. Ook geeft hij niet alles prijs over zijn hoofdpersonen, hoewel we later wel met een geheim geconfronteerd worden, die een heleboel uitlegt.
De ik-persoon, een klein jongetje, is reuze blij als zijn vader na jaren afwezigheid thuiskomt en het leven lijkt het nu complete gezinnetje toe te lachen. Toch hebben zij geen grote sociale aansluiting en is er de drank die kreukels in de ideale familie veroorzaakt. Ze lijken op een a-sociaal gezin, hoewel moeder er alles aan doet om haar kinderen zo netjes mogelijk op te voeden. Ze leven op de armoedegrens, maar wanneer Zweden opkrabbelt uit de krisis van de oorlogsjaren, krijgt ook het gezin wat meer armslag. Vader krijgt zelfs werk en dan lijkt het leven opeens alles te geven wat de hartjes begeren en ontstaan er nieuwe dromen. Toch blijft de vader met zijn verleden vechten, net zo als met de drank. En dan zijn er de grootouders, die stilzwijgend boven hen leven en die zich pas met het gezinnetje bemoeien als de boel uit de hand loopt. Zij hebben de vader nooit gemogen en proberen hem nog steeds weg te krijgen. Het zijn absoluut geen lievertjes, die opa en oma.
Het is een verhaal dat vertelt over de sfeer van Stockholmse arbeiderswijken in de jaren 50-60. Toen de arbeiders zich beter voelden als de werkelozen, toen later iedereen zich een telefoon, een pick-up en een krantenabonnement kon aanschaffen, toen de wegen werden geasfalteerd en toen de veenkruipers nog in het Moer woonden.
'Het rode huis' is inmiddels de 10de roman van Kjell Johansson, leraar in het allochtonen- en volwassenonderwijs. Het boek kreeg in Zweden al vele literaire prijzen en nominaties. Mooi boek speciaal voor mensen die van familieromans houden.

KJELL JOHANSSON - HET RODE HUIS (Huset vid flon), De Geus, 2001

Leeslinks
Anders Skandinavische familieromans:
Per Petterson - Heimwee naar Siberië

Per Petterson - Paarden stelen
Mikael Niemi - Popmuziek uit Vittula
Lars Saabye Christensen - De halfbroer
Majgull Axelsson - Aprilheks
Fagerholm, Monika - Mooie vrouwen aan het water
Herbjørg Wassmo - 'Het boek Dina', 'Het boek Benjamin' en 'Het boek Karna'
Herbjørg Wassmo - De zevende ontmoeting
Ulrikka Strandbygaard - Labyrint der liefde
Ib Michael - Prins

Morten Ramsland - Hondenkop

« Terug

bol

Bestel
Kjell Johansson - Het rode huis
via de internet boekhandel bol