Eleni Gage - Ten noorden van Ithaka

"Amerikaanse roman over vrouw die 1 jaar naar Grieks dorpje gaat waar haar ouders vandaan komen" 
ithaka.gif

Eleni Gage - Ten noorden van Ithaka

Etsi iene y zoi (zo is het leven)

Na de Tweede Wereldoorlog was in Griekenland het geweld nog niet gestild. Er brak een burgeroorlog uit tussen de Griekse uit ballingschap teruggekeerde monarchie en de communisten. Deze laatste groep werd gesteund door de nabij gelegen communistische landen Albanië en Bulgarije. Vooral in Noord-Griekenland was het een bloedige strijd op leven en dood, ondanks dat in de verzetsstrijd nog beide partijen zij aan zij streden.

Nick Gage kwam uit een klein dorpje in het Noordwesten van Griekenland, Lia. Een dorp dat dankzij het lot Grieks was gebleven toen de streek Ithaka tijdens de Tweede Wereldoorlog door Duitsland werd verdeeld tussen Albanië en Griekenland. Na de oorlog betrokken communistische guerilla's in Lia het huis van Nick Gage's ouders als commandopost. Behalve de tweedracht in het dorp en verschillende moordpartijen, bereidden de communisten ook kinderdeportaties voor zoals ze al elders in het land deden. Kinderen werden naar communistische landen gebracht om daar een fatsoenlijke rode opvoeding te krijgen. Moeder Eleni, wiens man in Amerika werkte, organiseerde daarom een vlucht voor haar kinderen en nog een paar familieleden. Zelf bleef ze achter om op het huis te passen. De vlucht slaagde, maar als straf werd Eleni gevangen gezet, later werd ze geëxecuteerd.

Dit verhaal heeft Nick Gage op papier gezet. Het boek kreeg de titel 'Eleni' en werd in 1985 verfilmd door Peter Yates onder gelijknamige titel. In de hoofdrol John Malkovich die als journalist van de New York Times van Griekse afkomst op zoek gaat naar de gebeurtenissen uit zijn jeugd in zijn geboortedorp Lia.

Een generatie verder is het de 27-jarige dochter van Nick Gage die voor een jaar naar het dorp Lia trekt om haar Griekse achtergrond te leren kennen. Zij heeft het tot haar taak gesteld het huis van haar grootmoeder weer op te bouwen, ondanks dat haar grootmoeder samen met 36 anderen in de kelder van datzelfde huis gevangen had gezeten voordat ze werd geëxecuteerd. Het huis had een dramatische geschiedenis en het was maar de vraag of iedereen blij was met de herrijzing van een huis dat zoveel leed had betekend voor de dorpsbewoners.

Eleni, genoemd naar haar grootmoeder, werd met open armen ontvangen door het handjevol dorpsbewoners die er het gehele jaar woonden en een gemiddelde leeftijd hadden van over de 70. De dorpsbewoners kenden haar familie en nog beter de gehele familiegeschiedenis en beschouwden haar als een van de hunne.

'Ten noorden van Ithaka' is het verslag van dit verblijf waarin de schrijfster, journaliste voor lifestyle-bladen te New York, van het Amerikaanse stadse leven zich opeens in een Griekse dorpsgemeenschap bevindt. Toch is ze al genoeg Grieks opgevoed door haar vader, maar vooral door vier Griekse tantes die ook in Amerika wonen, om niet alles heel vreemd te vinden. Terwijl haar New Yorkse vrienden nog steeds kunnen lachen om dorps bijgeloof, raakt Eleni in de ban van al die oude tradities die de Griekse cultuur kenmerken. Van koffiedikkijken tot een haan offeren voor een nieuw huis, gebruiken die Eleni zich niet alleen langzaam eigen maakt, maar ook begint te accepteren als deel van het leven dat door het lot wordt bepaald.

Ze gaat alle feesten af die in de buurt plaatsvinden, en dat zijn er heel wat want er valt heel wat te vieren in Griekenland. Ze bezoekt kerkjes en kloosters die elk ter ere van een andere heilige zijn opgericht, waaraan weer een volksgeloof hangt. Ze maakt uitstapjes naar plekken die belangrijk zijn geweest voor haar familie, niet alleen de executieplek van haar grootmoeder, maar ook de woonplaats van een oom die enkele jaren in Albanië woonde. Ze eet elke dag bij haar buren die haar volstoppen met traditionele gerechten.

Haar rijke verslag, waarvan elk hoofdstuk eindigt met een recept en waarin het je soms duizelt wegens de vele gebruiken en vieringen die de priester Prokopi moet zegenen, geven je een indrukwekkend beeld van het leven op het Griekse platteland waar nog zoveel gebruiken en tradities het dagelijkse leven bepalen. Aan de ene kant lijkt de tijd er te hebben stilgestaan. Aan de andere kant is ook het dorp aan een modern leven begonnen. Vluchtten eerst de Grieken naar de Albaanse kant, nu zijn het wanhopige Albanen die de bergen over komen op zoek naar geluk. Hoewel het inwonersaantal drastisch is verlaagd komen vooral zomers van heinde en verre families terug naar hun geboortegrond. "Iemand zonder dorp is als een zwerver zonder wortels".

Het is dan ook daarom dat in de zomermaanden geheel Griekenland wordt overspoeld door 'buitenlandse Grieken' en de steden leeglopen omdat iedereen naar zijn dorp terugkeert. Hoe stevig de banden zijn die een Griek aan zijn geboorteplaats bindt kun je in dit boek lezen. Een gepassioneerd verslag voor iedereen die van Griekenland houdt.

ELENI GAGE - TEN NOORDEN VAN ITHAKA (North of Ithaka, vert. Mireille Vroege) De Boekerij, 2004

Leeslinks
Meer literatuur over het leven in Griekenland
Over het Turkse dorpsleven:
Orhan Pamuk - Sneeuw
Yasar Kemal - Onsterfelijk gras

Yasar Kemal - Wraak
Holly Payne - De maagdenknoop

Martine Carton - De andere Nuray

Over het Schotse boerenleven:

Peter Kerr - Brandnetelsoep


Over een huis bouwen in Italië:
Frances Mayes - Een huis in Toscane
Lisa St. Aubin de Terán - Een huis in Italië
Over het Franse plattelandsleven:
Frédérique Hébrard - Terug naar de Provence
Emilie Carles - Een soep van wilde kruiden

« Terug

bol

Bestel
Eleni Gage - Ten noorden van Ithaka
via de internet boekhandel bol