Han Shaogong - Woordenboek van Maqaio

"Een Chinees schrijven in woordenboekvorm over een fictief dorpje in het zuiden." 
maqiao.jpg

Han Shaogong - Woordenboek van Maqaio

Woorden en een dorpse betekenis

Maqiao is een dorpje van enkele tientallen huishoudens in de Chinese provincie Hunan. De uit een stad komende Shaogong werd er tijdens de Culturele Revolutie te werk gesteld tussen de boerenbevolking. Hij verbaasde zich er over de taal, die niet altijd inhield wat hij geleerd had. Daarom is hij begonnen met het woordenboek.
De verklaringen van de woorden en uitdrukkingen bevatten niet alleen wetenschappelijke uitleg, maar het blijkt dat vele woorden in Maqiao hun oorsprong vinden in verhalen uit het verleden van het dorp. Waardoor elk hoofdstuk stevig gelardeerd is met volksvertellingen en de geschiedenis van het dorp. Ook lijken niet alle woorden even logisch: soms bedoelen ze zelfs het tegenovergestelde.
Aan de hand van deze 'woorden' leren we het dorp en zijn bewoners kennen, de helden uit hun verleden, hun zeden en gebruiken.

In werkelijkheid bestaat het dorp niet, evenals zijn geschiedenis. Maar de Chinese schrijver Han Shaogong werd wel degelijk rond 1972 te werk gesteld op het platteland van Hunan, waar hij toen zijn liefde voor deze streek opvatte.
Later raakte Shoagong gefascineerd door het gebruik van de streektaal aldaar en kwam erachter dat woorden niet altijd een wetenschappelijke achtergrond hoeven te hebben. In een interview met 'Het trage vuur' in April 1999 zegt Shoagong hierover: "Woorden zijn levende dingen, ze komen en gaan, duiken weer op, gaan verbindingen aan met andere woorden, hebben een eigen karakter, ze kunnen ziek worden en sterven."

In 'Woordenboek van Maqiao' heeft Shoagong een fictief dorp gebouwd met zijn kleurrijke inwoners en geschiedenis. Onder elk hoofdstuk, dat over een bepaald woord gaat, zit wel een gebruik of verhaal verborgen, dat geschreven is op haast kluchtige wijze. Neem de 'luiaard' Ma Ming uit het 'Huis der onsterfelijken' die had gezworen nooit meer te werken. Maar dingen aannemen deed hij ook niet, waardoor het dorp listen moest verzinnen zodat Ma Ming toch kleding van hen ging dragen. Of de liedjeszanger Wan Yu die het vertikte 'domme' liedjes met de hak te zingen, waardoor hij niet mee ging naar een muziekuitvoering in de districtshoofdstad.
Het boek laat een levendig dorp zien met vele markante bewoners. Soms voel je er zelfs een vleugje Zuid-Amerikaans magisch realisme in. Het verhaal over het 'Blotevoetenleger' van Ma met de Schram, of het onstefelijkheidselixer van Xi en de geur van Tiexiang die alle dieren ziek maakte. Het is een bonte stoet van vermakelijke verhalen die bepaalde woordgebruiken trachten te verklaren. De bewoners van Maqiao draaien er hun hand niet voor om een vrolijke slinger aan de betekenis van woorden te geven. Zo geven deze woorden een lesje in dorpse logica en boerse wijsheid. Een persoon is eerlijk wanneer hij nog geen eerlijk woord heeft gezegd, of een boek is pas spannend als je er niets van begrijpt.
De vertaler, Mark Leenhouts, evenals de 'woordenboekredactie' hebben goed werk geleverd. Leenhouts woorden lezen vlot weg en zijn niet geforceerd wegens de moeilijke vertaling en de oorsponkelijke volgorde van de woorden, op alfabet, zijn in meer logischer vorm gezet door de redactie zodat het geheel als een roman leest.
Shaogong noemt het zelf zijn persoonlijke woordenboek, het is geen wetenschappelijk schrijven. Het is een weg tussen een roman en een woordenboek in. Een mooie Chinese weg van een moderne schrijver die met zijn vorige boeken 'Pa pa pa' en 'Vrouw vrouw vrouw' reeds internationale bekendheid kreeg.

HAN SHAOGONG - WOORDENBOEK VAN MAQIAO (Maqiao Cidian, vert. Mark Leenhouts) De Geus, 2002

Leeslinks
Een tijdschrift over Chinese literatuur:
Het trage vuur
Meer dorpse taferelen uit China:
Mo Yan - Het rode korenveld
Mo Yan - De knoflookliederen
Dai Sijie - Balzac en het Chinese naaistertje
Een Hongaarse als jeugdencyclopedie uitgegeven roman:
Péter Zilahy - De laatste raamgiraf
Raamvertelling over Jemen en zijn kinderspelen:
Michael Roes - Leeg kwartier. Rub' Al-Khali

« Terug

bol

Bestel
Han Shaogong - Woordenboek van Maqaio
via de internet boekhandel bol