John McGahern - Aan het meer

"Sfeervolle Ierse roman over een kleine boerengemeenschap aan het meer." 
meer.jpg

John McGahern - Aan het meer

Over een kleine rimpeling in het water

Het boek is een prachtige bijna tijdloze impressie van het gaan en staan van de bewoners rond een meer midden in Ierland.
De hoofdpersonen zijn Joe Ruttledge en zijn vrouw Kate, die een druk leven in de reclamewereld in Londen zijn ontvlucht en proberen een half boerend / half schrijvend bestaan op te bouwen aan het meer dichtbij waar Joe zelf vandaan komt, tussen de kleurrijke mensen die daar al hun hele leven hebben gewoond.

Er is hun timmerman Patrick Ryan, die door de hele streek werkt en komt wanneer het hem uitkomt. Er is Bill Evans, een simpele knecht van de buren die de arme jongen uitbuiten. Deze licht gestoorde jongen komt steevast iedere dag sigaretten bietsen bij de Rutledges als hij water uit het meer moet halen. Er is de excentrieke John Quinn, die na vele huwelijken nog steeds niets anders doet dan vrouwen proberen te strikken voor een huwelijk omdat volgens hem een man alleen geen hele man is. Hierdoor is hij de risée van het dorp. Er is de welgestelde oom de 'Shah', die trouw elke zondag met zijn schaapshond in zijn Mercedes rond het meer komt gereden, een man die van eten houdt, maar van weinig woorden. En tenslotte het stel Jamesie en Mary, die 17 jaar niet van huis zijn weggeweest. Telkens wanneer er een verandering is, zoals de jaarlijkse vakanties van Jamesie's broer Johnny, zuipt Jamesie zich een stuk in de kraag. Johnny tenslotte die het meer heeft verlaten voor een armzalige baan in Londen en die niet terug wil komen.

Ondanks Patricks bonte spottende beschrijving over het boeren van de nieuwkomers Kate en Joe (De kat komt op 2 poten eten vragen, de koeien kloppen op het raam om gemolken te worden), raakt het stel langzaam ingeburgerd en geaccepteerd door de schaarse bevolking aan het meer. Jamesie moet inzien dat het maaien met Ruttledge's machines sneller gaat en vraagt ze schoorvoetend een oogje in het zeil te houden wanneer ze naar Dublin afreizen, Patrick vraagt Joe hem te begeleiden naar zijn zieke broer, Bill Evans komt elke dag niet alleen sigaretten bietsen, maar op een dag ook om hulp vragen. De Shah die nog nooit een woord heeft gewisseld met zijn rechterhand Frank, vraagt Joe te bemiddelen bij de overname van zijn zaak.

Behalve de normale dingen op het platteland zoals geboorte en dood van vee, de veemarkten, een huwelijk en een begrafenis, gebeurt er niet veel in het boek. Het boek lezen is je langzaam onderdompelen in deze gezapige gemeenschap aan het meer, met zijn huizen met kleine geschiedenissen, zijn naar de seizoenen verkleurende natuur en zijn karakteristieke bewoners die langzaam het leven van de Ruttledges bemannen. Alleen Johnny's komst veroorzaakt een kleine rimpeling in het rustige water van deze stille dorpsgemeenschap.

Alhoewel het leven er tijdloos voorbij lijkt te glijden, heeft de moderne tijd wel degelijk zijn entree ook in dit Ierse land gemaakt: aan het einde van het boek worden de eerste telefoonpalen geplaatst.
Politiek wordt mondjesmaat toegelaten: er is de pastoor die komt vragen waarom Joe niet naar de kerk komt. Er is de plaatselijke aannemer Jimmy Joe McKierman, die voor de IRA werkt en hierdoor door mensen wordt gemeden maar tegelijkertijd wordt er tegen hem opgekeken vanwege zijn spannende avonturen.

De Ierse schrijver John McGahern (1934) is geen nieuwkomer als schrijver en heeft zich een zeer preciese manier van schrijven aangeleerd. Elk woord is gewikt en gewogen waardoor een prachtige stijl is bereikt waarin geen woord te veel of te weinig staat. Sommige delen zijn bijna prozaïsch, maar ook zijn McGahern's beschrijvingen van de handelingen van zijn personages nauwgezet en zeer beeldend. Geen onnatuurlijk gezweem, maar een sterk en prachtig beeld van deze gemeenschap aan het meer.

Zijn boek hiervoor, 'Amongst women', was kandidaat voor de Engelse Booker Prize 1990. Zijn eerste boek 'The Barracks' (1965) won meteen twee Ierse Prijzen. Het volgende boek, 'In the Dark', werd echter door de aartsbisschop van Ierland verboden wegens de seksuele geaardheid. Later volgde 'The Leavetaking' (1974) en in 1979 'The pornographer', dat niet werd verboden omdat ook in Ierland de zeden minder streng waren geworden. Tussendoor schreef hij nog vele korte verhalen waarvan een bundeling 'The Collected Stories' in 1992 uitkwam. Naast zijn lijst van publicaties heeft de schrijver een bijna even grote lijst met literaire prijzen.

'Aan het meer' is een prachtige sfeervolle vertelling voor mensen die kunnen genieten van stijl, het landelijke leven en Ierland. Het lezen van dit boek is als een korte vakantie met alleen maar rust en natuur om je heen. Geen spanning of akelige gebeurtenissen, alleen de dag die langzaam in een meer verglijdt.

JOHN McGAHERN - AAN HET MEER (That They May Face the Rising Sun, vert. Servaas Goddijn) De Geus, 2004

Leeslinks
Sfeervolle roman over Wales:
Caradog Prichard - In de maneschijn

Fictieve oorlog in Wales:

Owen Sheers - Verzet
Een epos over het boerenleven in IJsland:
Halldór Laxness - Onafhankelijke mensen
Nederlandse streekromans over een kleine gemeenschap:
Gijs IJlander - De aanstoot
Frank Noë - Het gemaal
Over andere kleine dorpen:
Rosina Lippi - De Hofstede (Oostenrijk)
Jeff Shapiro - De geheimen van Sant'Angelo (Italië)

« Terug

bol

Bestel
John McGahern - Aan het meer
via de internet boekhandel bol

Aan het meer
Aan het meer
John MacGahern