Ellen Ombre - Negerjood in moederland

"Nederlandse roman over een zwarte joodse vrouw uit Suriname." 
moederland.gif

Ellen Ombre - Negerjood in moederland

Verborgen roots

Hannah Dankerlui heeft besloten haar man Chaim te verlaten. Op de dag dat ze daadwerkelijk haar koffers pakt komen er herinneringen boven over wie ze is.

Ze werd geboren in Suriname. Toen ze in de jaren '60 naar Nederland verhuisde met haar ouders was ze goed voorbereid op het leven in het land van Ot en Sien. Haar moeder had bij haar en haar broer Richinel hartgrondig de regels er ingestampt hoe men zich in dat verre land had te gedragen.

Haar vader leerde haar andere dingen. Die leerde haar de geschiedenis van haar voorouders. Via haar moeders kant was ze afkomstig van negerjoden uit de Joden Savanne, een plek in Suriname waar joden na de Spaanse inquisitie tussen de plantages een bestaan probeerde op te bouwen.

Hannah heeft haar afkomst hoog zitten. Haar huwelijk met de joodse Chaim die gek is op zwarte vrouwen, is op de klippen gelopen. Ze zoekt hulp bij haar oma's vriendin die haar een laatste familiegeheim zal onthullen.

Ellen Ombre, afkomstig uit Suriname, heeft voor deze debuutroman al enkele verhalenbundels gepubliceerd. De onderwerpen zijn vooral de Nederlandse samenleving, zwarte immigranten en de rol van de vrouw in zo'n gekleurde samenleving.

In 'Negerjood in moederland' belast ze haar hoofdpersoon met een dubbel beladen afkomst: zwart zijn en ook nog eens jood zijn. Niet alleen de geschiedenis van de slavernij is dus haar achtergrond, maar ook de Spaanse inquisitie en de jodenvervolgingen uit de Tweede Wereldoorlog.

Het verhaal zelf is een beetje slap. Een Surinaams meisje met dominante moeder moet haar weg zien te vinden in blank Nederland, dat langzaam volloopt met kleurlingen.

Ombre probeert in haar boek niet alleen de achtergrond te schetsen van de joodse gemeenschap van de Joden Savanne in Suriname, maar ze geeft ook nog eens sfeerbeelden van Nederland vanaf de jaren 60. Wanneer ze trouwt doet ze dat op de fiets net als Rob Stolk, haar eerste afspraakjes spelen in het fameuze cafetaria van Hotel Americain, de tweelingzusjes van haar man proberen een voet tussen de deur te krijgen bij de in de jaren 70 geruchtmakende kunststichting De Appel in Amsterdam. Ze schrijft over de Bijlmer dat eens het Mekka voor buitenlanders leek. Opmerkelijke afwezigheid van al deze tussen de neus en lippen door genoemde historische feitjes is de Bijlmerramp zelf.

Ze tipt aan de vrouwenbewegingen, ze tipt aan de Amsterdamse cultuur, ze tipt aan het rascistische verleden van Nederland, maar verder dan kleine steken onder water komt het niet. Het is een droevig boek over een vrouw die niet kan kiezen waar ze staat of die zich onbewust niet kan losmaken van haar verre verleden.

In een interview met 'De Groene Amsterdammer' in 1996 zegt Ellen Ombre dat ze vooral achterdochtig is. En behoedzaam. Wat ze nog steeds lijkt te zijn. Het is jammer dat ze van 'Negerjood in moederland' - een prachtige titel - geen meeslepender en grootser verhaal heeft weten te maken. De feiten die ze prijsgeeft over de Joden Savanne en hun bewoners die leefden tussen de slaven, weggelopen of niet, roepen haast om een magistrale roman zoals 'Stemmen uit zee' van Dan Sleigh.
Net als haar ervaringen in een Nederland dat langzaamaan begon te kleuren.

'Negerjood in Moederland' is iets te behoedzaam geschreven. Gaat het over de hoofdpersoon Hannah die als een schuchtere vrouw naar voren komt en die nog weinig van het leven heeft geleerd? Of is het de geschiedenis van de Joden Savanne? Of gaat het over een dominante moeder die haar geheim niet wil prijsgeven? Nu is het een mager verhaal over een vrouw met een verleden en het aanstippen van een stukje joodse geschiedenis uit Suriname.

ELLEN OMBRE - NEGERJOOD IN MOEDERLAND, De Arbeiderspers, 2004

Leeslinks
Van een andere schrijfster met een Surinaams verleden:
Nathalie Emanuels - Het hart van Eva
Een stukje Nederlandse overzeese geschiedenis:
Dan Sleigh - Stemmen uit zee

« Terug

bol

Bestel
Ellen Ombre - Negerjood in moederland
via de internet boekhandel bol