Wayne Johnston - Kolonie van onvervulde dromen

"Het verhaal van de eerste premier van de Canadese provincie Newfoundland, Joe Smallwood." 
kolonie.gif

Wayne Johnston - Kolonie van onvervulde dromen

IJskoude lovestory

Joe Smallwood komt uit een arm gezin uit St. Johns in Newfoundland, toen het land nog onder Engels beheer was. Al van kinds af aan neemt hij zich voor iemand te worden die geschiedenis schrijft. Na een dure schoolopleiding, die hij niet afmaakt wegens een onverkwikkelijke affaire over een ingezonden brief, raakt hij betrokken bij het socialisme. Hij probeert meer naam te maken in New York, maar wanneer daar het socialisme verbleekt tegenover het kapitalisme en hij aan lager wal is geraakt, besluit hij terug te gaan naar Newfoundland, waar hij een voetreis onderneemt langs de spoorbaan om de spoorbaanwerkers voor het socialisme te winnen. Hij wordt bijna als held ontvangen aan het eind van deze reis. Terug in St. Johns bekeert hij zich tot het liberalisme en gaat hij voor Sir Richards werken, een liberaal die probeert de verkiezingen te winnen. Hij wordt uitgebuit, krijgt niet wat hem beloofd was, en zet zijn eigen krantje op. Ondertussen krijgt hij ook een radioprogramma. Wanneer er weer een Engelse regeringscommissie wordt ingesteld, besluit Smallwood een vissersvakbond op te richten en maakt hij een hachelijke reis langs de zuid- en zuidwestkust van het eiland, langs eenzame dorpjes en gehuchten waar normaal geen mens komt. Uiteindelijk dient de politieke strijd zich aan voor Newfoundland om voor zelfstandigheid te kiezen, of voor aansluiting bij Canada. Smallwood is voor aansluiting en wint de eerste verkiezingen.
Tijdens zijn veel bewogen carrière stuit hij telkens weer op Fielding, een dochter van een arts uit St. Johns, die hij van school kende, en ook journalist is. De affaire met de brief blijft tussen hen in staan, en de twee, hoewel aangetrokken tot elkaar, blijven met elkaar botsen. Eind goed, alles goed, zul je misschien denken, maar dat gaat in New Foundland niet zo.
Het deels historische verhaal speelt zich af in twee verhaallijnen. De politieke lijn: de geschiedenis van New Foundland en de romantische lijn: Smallwood - Fielding. Het boek is een merkwaardige mengeling van die twee lijnen, die soms niet al te best met elkaar verwoven zijn. De politieke geschiedenis van Smallwood is historisch, Fielding echter is pure fantasie. De stukken politiek, waaronder ook de tussen-hoofdstukken met pure historie, zijn zwaar en soms langdradig. Daar tussendoor zwiert de romantische lijn van Smallwood - Fielding, die steeds fijner en uitgesponnener raakt, die een boeiende romance vormt. Je vraagt je af waarom deze lijn werd geschreven: om de geschiedenis van New Foundland wat op te luchten, of werd de geschiedenis juist gebruikt als omlijsting van de romance.
Feit is dat Smallwood niet altijd even sympathiek overkomt. Hij zet werkelijk alles opzij ten behoeve van zijn carrière, verraadt Fielding, verlaat het socialisme omdat het liberalisme een betere toekomst heeft, heeft een reusachtig bord voor zijn kop wat betreft menselijke relaties. De echte Smallwood was, door zijn politieke strijd voor aansluiting bij Canada, hoewel een legende, beslist geen populair figuur. Maar het vreemde is dat Johnston hem niet helemaal de grond heeft ingeboord. Hij blijft enigszins menselijk en zeker tijdens zijn barre tochten, zelfs sympathiek.
Zijn tegenpool Fielding daarentegen, wiens persoon fictief is, houdt zich op de vlakte wat betreft de politiek, trekt zich niets aan van de partijpolitiek, maar blijkt, hoe stoer ze zich ook voordoet, uiteindelijk een hele gewone vrouw, gewond door de geschiedenis.
De stijl van het boek, Smallwoods geschiedenis en het gewone verhaal, afgewisseld door stukken uit het dagboek van Fielding en stukken van Fieldings beknopte geschiedenis van New Foundland, geven het verhaal weliswaar telkens een adempauze en nieuwe perspectieven, maar Fieldings beknopte geschiedenis is zo droog en zo saai, dat ik me afvraag wat hun functie is, behalve om weer te geven hoeveel gekissebis er tussen Newfoundland en Engeland was, voor ze zich aansloten bij Canada. De enige stukjes daarvan die voor de lezer leuk kunnen zijn, zijn sommige uitdrukkingen die ontstaan zijn vanuit de geschiedenis van al die komende en gaande Engelse premiers, maar ook deze zijn weer zo specialistisch, dat ze misschien alleen grote waarde hebben voor de echte Newfoundlanders.
Het boek kent echter veel mooie episodes. Het laatste huis waar het hele gezin Smallwood intrekt, de reis die Smallwood meemaakt met de robbenjagers, zijn tocht langs de spoorlijn en zijn tocht langs de kust om de vissers te bekeren. Misschien ligt de ziel van Johnston zelf wel in deze wilde landschappen. Heimwee naar het ruige New Foundland, waar de schrijver vandaan komt. Nu woont hij echter al een tijdje in Canada.
Zowel Fielding als Smallwood zijn journalist, Johnston zelf ook. Dat verklaart misschien ook de aanwezige geschiedenis van kranten die verschijnen en weer opgedoekt worden.
Maar voor mij blijft het boeiendste deel van dit boek de prachtige romance, die steeds meer vorm aanneemt, vol verrassingen blijkt, en een waardig einde heeft.
Zeker hierdoor is het een mooi boek. Wie niet van politiek houdt, bijt zich even door die korte passages. Het verhaal hangt er gelukkig niet vanaf.

Wayne Johnston - Kolonie van onvervulde dromen, De Geus 2000

Boekenlinks:
Van dezelfde schrijver:
De zeevaarder van New York
Nog meer literatuur zich afspelend in Newfoundland:
E. Annie Proulx - Scheepsberichten
of Nova Scotia:
Alister MacLeod - Geen groot verlies

Over de Transatlantische Kabellegging:
John Griesemer - Signaal en ruis

« Terug

bol

Bestel
Wayne Johnston - Kolonie van onvervulde dromen
via de internet boekhandel bol