Robert McLiam Wilson - Ripley Bogle

"Zwerversroman over Londen en Ierland." 
bogle.gif

Robert McLiam Wilson - Ripley Bogle

En Ierland schiep de zwerver

Ripley Bogle, een jonge zwerver in Londen, neemt ons 4 dagen mee op zijn tocht door de straten van Londen. Hij beschrijft uitentreure zijn fysieke alsook zijn mentale conditie, de weersomstandigheden en becommentarieert alles wat hij op zijn weg tegenkomt.
Tussendoor vertelt hij zijn nog korte geschiedenis.
Hij komt uit een zeer arme wijk in Ulster, is katholiek en zijn moeder heeft 7 kinderen. Vader is een dronkenlap en zijn jeugd wordt niet gespaard door het Ierse geweld. Op school blijkt hij een zeer begaafde leerling, maar sociaal is hij een vechtersjas en zeer brutaal. Wanneer hij verliefd wordt op een protestants meisje wordt het tijd zijn ouderlijk huis te verlaten, anders vermoordt zijn moeder hem nog eens. Zo maakt hij kennis met een eerste jaar zwerven en alcohol. Toch gaat het dan nog niet helemaal bergafwaarts. Hij wordt gered door een priester en gaat keihard studeren om een beurs in Cambridge te halen, wat hij wonder boven wonder haalt. Dan toogt hij naar Cambridge en staat opeens in een 'normaal' leven, tussen welopgevoede en rijke studenten. Mooie Engelse intelligente meisjes en een leven als God in Frankrijk. Wat niet lang duurt, want Bogley kan zijn brutale kop niet houden, weet zijn vuisten niet altijd in bedwang te houden, laat staan dat hij de fles kan laten staan. Zo wordt hij toch van de universiteit gestuurd en is zijn hoop op een normale toekomst verkeken...
Al zwervende vertelt hij ons dit verhaal, maar zijn streken komen ook in het boek voor: aan het einde blijken er toch een paar kwesties niet helemaal eerlijk verteld.

Deze debuutroman van Robert McLiam Wilson heeft als hoofdthema: politiek Ierland en armoede. Ook al zien we de helft van de straten van Londen, de Ierse geschiedenis sijpelt overal doorheen.
Het leuke van deze schrijver is dat hij deze thema's in een originele verpakking weet te brengen. Of je zou het andersom kunnen stellen: een Ierse schrijver schrijft een boek, maar hij ontkomt niet aan zijn geschiedenis.
In ieder geval is dit geen gewone biografische lijdensweg van een Iers gezin, zoals 'De as van mijn moeder' van Frank McCourt. McLiam Wilson zet zonder pardon zijn jeugd neer, voor zover die autobiografisch is, in kleine zeer verhapbare brokken en geeft iedereen er van langs, zowel katholieken als protestanten, en dendert zo door een stukje Ierse geschiedenis.
Het mag duidelijk zijn dat, hoewel hij katholiek is, McLiam Wilson absoluut geen boodschap heeft aan de Ierse vete. Het feit dat hij Iers én katholiek is, is voor hem net zo belangrijk als bijvoorbeeld zijn lievelingskleur. Net zo goed als voor hem de Engelsen niet alleen de zondebok zijn. Hoewel hij in dit boek al stevig de draak steekt met alle partijen, komt zijn ware sarcasme over dit onderwerp nog beter uit de verf in zijn laatste boek 'Eureka Street'.
In Ripley Bogle is hij een ware portrettist van straatjochies, Ira-leden, studenten en geeft hij mooie sfeertekeningen van Londense straten en - typisch Engels, zou je zeggen - het weer.
Hij beschrijft minutieus waar een zwerver onder kan lijden: honger, dorst, een heel lijstje medische termen voor wat je kan oplopen, wanneer moet je eten, drinken, roken, hoe kom je het beste de nacht door. Kortom, een soort handboek voor zwervers.
Dit thema is tevens de zwakke plek van het boek. Het weidt iets te veel uit over dit zwerversbestaan, het gaat net iets te lang door, in tegenstelling tot zijn indringende verhalen over Ierland en zijn studententijd.
Een ander punt dat dit nog meer verzwakt is zijn vertelstijl. Hij richt zich rechtstreeks tot de lezer en geeft opmerkingen van: "Je vindt me toch nog wel leuk, hè?" en "Dat zou jij toch ook doen?". Jammer. Want aan de andere kant is het boek ook geschreven als een biecht en is het juist deze stijl die alles heel luchtig maakt.
Dan is er zijn schrijftaal, die bijna als bloemlezing door kan gaan. Hij weet alles zeer origineel en becommentariënd te beschrijven. Overal zet hij zijn persoonlijke stempel op.
Uiteindelijk, wanneer je een beetje genoeg hebt van het zwerversbestaan, komt zijn verhaal eruit gerold en wordt je meegetrokken in de vraag: 'Waarom is hij zwerver geworden?' En wanneer je daar dan achter bent, en je denkt dat hij toch maar een gewone domme alcoholische Ierse zwakkeling is, doet McLiam Wilson er nog een schepje bovenop.
Het boek is een aanklacht tegen de bloedige oorlog in Ierland, een aanklacht tegen mensen die niet verder kunnen denken dan hun eigen katholieke of protestantse neus lang is. Het boek is een peidooi voor vrede, een oproep om nou eens aan een normaal leven te beginnen. En het boek is een heerlijk cynisch schrijven over ons leven.
De vraag blijft waarom deze debuutroman pas als tweede boek van McLiam Wilson in het Nederlands verschijnt. In 1989 in Engeland verschenen, heeft het al vele prijzen gewonnen. 'Eureka street' (1999) is zijn derde boek, waarin je ziet dat de schrijver al een stuk volwassener is. 'Manfreds pain' (1992), zijn tweede boek, is nog niet vertaald in het Nederlands. Het is uitkijken naar zijn vierde boek, dat waarschijnlijk volgend jaar (2001) zal uitkomen.

Robert McLiam Wilson - Ripley Bogle, De Geus 2000

 

Van dezelfde schrijver:
Robert McLiam Wilson - Eureka Street


Boekenlinks:
Ierse politieke geschiedenis op de achtergrond:
Jamie O'Neill - In zee, twee jongens
Neil Jordan - Zonsopgang met zeemonster
Sebastiaan Barry - De omzwervingen van Eneas McNulty
Frank McCourt - De as van mijn moeder

Kopen bij BOL?

« Terug

bol

Bestel
Robert McLiam Wilson - Ripley Bogle
via de internet boekhandel bol

Ripley Bogle
Ripley Bogle
Robert MacLiam Wilson