Daniel Woodrell - Tomaatrood

"Amerikaanse roman over de zelfkant van het leven in Missouri." 
rood.gif

Daniel Woodrell - Tomaatrood

ZWARTE HILL-BILLIE'S BLUES UIT MISSOURI

Als Sammy Barlach een avondje doorzakt met nieuwe vrienden uit het caravanpark, besluiten ze een inbraak te plegen in een groot luxueus huis. Het lukt Sammy naar binnen te gaan, maar de combinatie pillen, alcohol en zoveel luxe om hem heen wordt hem te veel en hij valt in slaap. Als hij wakker wordt, staan Jamalee en Jason Merridew voor zijn neus. Eerst doen ze of ze de eigenaars van het grote huis zijn, die wel geïnteresseerd zijn in Sammy als beveiligingsman.
Als Sammy besluit bij Jamalee en Jason in hun huis in Venus Holler in te trekken, ontmoet hij daar hun moeder Bev, die aan de overkant woont, en de hond Biscuit. Er wacht hem een nieuw leven in de schoot van deze familie die naarstig pogingen doet om te overleven, maar of het nou het leven is waar hij altijd naar op zoek was...

Sociale roman over mensen die aan de zelfkant van de Amerikaanse maatschappij leven, ditmaal over de zogenaamde 'witte caravanbewoners'. Hoewel Jamalee en Jason niet in een caravan wonen, kan hun behuizing wel wedijveren met deze vorm van wonen. Ze wonen in een piepklein onderkomen, dat van ellende uit elkaar valt. De buurt waar ze wonen is al niet veel beter en dat is tevens hun probleem.
Het is vooral de 19-jarige roodharige Jamalee die uit deze 'underdog' positie wil komen. Hiervoor heeft ze een plan uitgedacht en Jason en Sammy hebben haar maar te volgen. Haar moeder, haar voorbeeld van hoe haar leven er niet uit moet zien, probeert ze zoveel mogelijk te negeren.
Bev Merridew kent het klappen van de zweep en heeft zich al lang bij hun sociale positie neergelegd. Haar kracht is haar lichaam en dat verkoopt ze gewoon voor geld of andere diensten. Zo heeft ze ook haar kinderen kunnen grootbrengen, en zo is het altijd Bev die met een emmer kip of andere lekkernij aan komt zetten.
De 17-jarige Jason volgt in de stad een opleiding voor kapper en is zo mooi dat vrouwen uit alle lagen van de bevolking nu al naar hem toezwermen, wat helemaal in Jamalee's plan past. Maar wat niet in haar plan past, is dat de bloedmooie Jason zich eigenlijk helemaal niet tot vrouwen voelt aangetrokken...
Sammy, die altijd moeite moet doen om buiten de gevangenis te blijven omdat hij altijd wel weer eens of uit zijn slof schiet met zijn vuisten, of een verboden verleiding niet kan weerstaan, ziet dit alles met gretige ogen aan, maar heeft niet zo'n groot geloof in het slagen van het plan van Jamalee. Zijn geloof in een briljante toekomst is wat tanende. Toch doet hij erg zijn best om in Jamalee's plannen te geloven, want stel je voor dat het wel lukt... Maar elke keer als de sfeer in het krotje hem te veel wordt, sluipt hij onder het mom van de hond 'Biscuit' uitlaten, naar de overkant, waar Bev hem ontvangt met bier en sigaretten en in vaak niets onthullende kledij, wat toch meer tegemoet komt aan zijn behoeften.
Het is het inmiddels vijfde boek van de Ozarkse schrijver uit Missouri, Daniel Woodrell, die vaker over het thema schrijft van de uitzichtloosheid van een arme sociale groep mensen: of arme mensen uit de Ozarks (Gebied in Missouri), of kleine criminelen. Het is geen tranendal over de armoede zoals 'De as van mijn moeder' bijvoorbeeld, maar het zet wel tot denken aan. Woodrell pakt het gegeven van de underdog-positie in de Amerikaanse maatschappij, zet het probleem van 'hoe kom ik hogerop de ladder' centraal, en weeft daar een verhaal omheen, geschreven in een pittige taal. Hierdoor lijken de hoofdkarakters eerder helden dan tragische figuren. Het gaat Woodrell om het breken uit die cirkel van sociale armoede, waardoor iemand gebrandmerkt is en hierdoor nog moeilijker de cirkel kan doorbreken. Net zoals iemand met een strafblad altijd dat brandmerk zal dragen.
De andere kracht van het boek is Woodrells ongedwongen maar gekruide taal die ons in rap tempo door het verhaal meeneemt. Het verhaal is vlot en spannend, met mooie beeldtaal en goeie dialogen, soms kluchtige scenes en een heerlijk oog voor detail zoals Sammy's auto of de hond Biscuit. Alhoewel het thema misschien minder vrolijk is, weet Woodrell daar met een zekere luchtigheid over te schrijven. Het is een leuk en onderhoudend boek met meer diepgang dan het in eerste instantie lijkt.

DANIEL WOODRELL - TOMAATROOD (Tomato Red), De Geus, 2001

Boekenlinks:
Ierse armoede:
Frank McCourt - De as van mijn moeder
Over andere mensen aan de zelfkant van de Amerikaanse maatschappij:
Russell Banks - Bone is de baas
Barbara Kingsolver - Het schildpadmeisje

« Terug