Eva Bentis - Schaduw van de avond

"Historische roman over het einde van de Nederlandse Middeleeuwen." 
bentis.gif

Eva Bentis - Schaduw van de avond

Duvenvoordse en Kabeljauwse twisten

Goede, die rond 1421 haar leven slijt in een torenkamer van Huize ten Strijen te Oosterhout, ten tijde van de Sint-Elisabethsvloed, schrijft de geschiedenis van haar familie waarin zich een geheim bevindt, waarvan zij nog de enige is die het kent. Deze geschiedenis betreft vooral haar overgrootvader, Willem van Duvenvoorde, en haar grootmoeder, Clemeynse van Duvenvoorde. Willem van Duvenvoorde (1290-1353) was een rijk man geworden door zijn bemiddelingen in conflicten tussen de toen heersende partijen, w.o. de hertog van Brabant en de graaf van Holland. Clemeynse werd geboren als 'bastaard', d.w.z. ze was geen dochter van Willems wettige vrouw, sterker nog ze wist helemaal niet wie haar moeder was. Ze groeit op in Huize ten Strijen te Oosterhout, de hoofdburcht van haar vader. Wanneer haar vader trouwt met een meisje, Heylwich, die is uitgehuwelijkt vanwege de goede betrekkingen, beseft Clemeynse dat haar eenzelfde lot wacht. Ze wordt echter verliefd op Jan Zuurmond, die haar ook graag wil, maar haar vader weigert toestemming te geven; Clemeynse is beloofd aan Jan van Drimmelen, meer wil hij er niet over kwijt, net zo min als haar vertellen wie haar moeder is.
Zo trouwt Clemeynse met Jan van Drimmelen, krijgt een eigen huis en kinderen, maar blijft rond Huize ten Strijen en haar vader hangen en haar gedachten blijven uitgaan naar Jan Zuurmond. Wanneer Goede, haar kleinkind, een moeilijke geestelijke gezondheid blijkt te hebben, neemt ze Goede onder haar hoede ter verpleging en vertelt ze haar geschiedenis. En op een van die avonden, toen het kasteel belegerd werd...
Het is de eerste historische roman van Eva Bentis. Na haar studie criminologie te Amsterdam, bleef voor haar de dringende vraag: hoe komt het dat iemand zich afwijkend opstelt ten opzichte van zijn omgeving. Het blijkt het hoofdthema te worden van bijna al haar literair werk. De drie hoofdpersonen uit 'schaduw van de avond' zijn ook alledrie een beetje afwijkend: Willem van Duvenvoorde in zijn grootheid van visie en onderhandeling, en als bastaard toch opgeklommen tot de rijkste man van zijn tijd, Clemeynse, die zich maar niet wil neerleggen bij haar gemiste liefde van Jan Zuurmond en de vraag wie haar moeder is, en die ook meer van letteren houdt dan van borduren, en tenslotte haar kleinkind Goede, die soms aanvallen van gekten heeft, maar precies weet wat ze wil.
Terwijl Bentis eigenlijk researchwerk naar de middeleeuwen deed in Frankrijk, bleek de aanleiding van deze roman gewoon in haar woonplaats te liggen: een archivaris wees haar op het leven van Willem van Duvenvoorde, die als hoofdburcht het slot Huize ten Strijen had in Oosterhout. Vanuit deze in vergetelheid geraakte man uit de 14de eeuw weet Bentis een boeiend verhaal op te zetten. Hoewel haar schrijfstijl een beetje stijf aandoet, weet ze uit die sombere middeleeuwen vol politieke intriges, een helder verhaal te destilleren en de opzet van het verhaal, een constant schakelen tussen de tijd van Willem van Duvenvoorde en zijn dochter Clemeynse, en de tijd van de Sint-Elisabethsvloed waarin Goede haar verhaal schrijft, geeft een spannend geheel.
Bij sommige passages, zoals bij het ontstaan van de Hoekse en Kabeljauwse twisten, begint het een beetje te duizelen bij alle namen (de meeste mannen heetten Willem of Jan) en alle edelen en partijen die dan weer die en dan weer een ander trouw zijn. Maar alles bij elkaar geeft het verhaal een mooie blik op de Nederlandse Middeleeuwen: het leven op een kasteel, de veldslagen en het reizen, en vooral over de rol van de vrouw in die tijd. Je zou kunnen zeggen dat Clemeynse de donkere Middeleeuwen van zich af probeert te schudden: de donkere en koude meubels, de zwaar verstevigde vestingen, opkomende steden, en dat Goede eigenlijk het begin van de renaissance inluidt: glas in de ramen, meer vrijheid voor het individu, kunst.
Al met al een boeiend en ook spannend boek.

Eva Bentis - Schaduw van de avond, Contact, 2000

BOEKENLINKS
Hét boek over de geschiedenis van Amsterdam:
Geert Mak - Een kleine geschiedenis van Amsterdam
Een andere donkere tijd uit de Nederlandse geschiedenis belicht:
Arthur Japin - De zwarte met het witte hart
Een gedetailleerd verslag over de Italiaanse Renaissance:
Jacqueline Park - Het geheime boek van Grazia dei Rossi
Romantiek en historie in Turkse romans:
Ohran Pamuk - Ik heet karmozijn
Ahmet Altan - De secretaris

« Terug

bol

Bestel
Eva Bentis - Schaduw van de avond
via de internet boekhandel bol