Lisa See - Snow flower en de geheime waaier

"Amerikaanse roman over vrouwenvriendschap in het oude China." 
snowflower.gif

Lisa See - Snow flower en de geheime waaier

Op gouden lelievoetjes door het leven

In de negentiende eeuw werden de voeten van de vrouwen nog ingebonden in China. Een helse praktijk, want de meisjes leden erg veel pijn. Wie mooi wil zijn moet pijn lijden, dat gezegde komt daar vast vandaan. De voetjes moesten op lotusknoppen lijken, hoe kleiner, hoe mooier.

Maar als we Lisa See mogen geloven was dit slechts één aspect van het moeilijke leven dat vrouwen in die tijd hadden. Dochters zonder lotusvoetjes werden voetvegen in andere gezinnen. Vrouwen werden weggestopt in vrouwenverblijven, getrouwde vrouwen gingen naar het schoonouderlijk huis waar ze zich moesten onderwerpen aan het daar geldende regime, wat er vaak op neerkwam dat ze de vuile karweitjes konden opknappen. Weduwen werden als oud vuil weer opnieuw uitgehuwelijkt.

Kortom, het leven was niet veel soeps voor de vrouwen uit die tijd. 'Snow Flower en de geheime waaier' gaat over nog een aspect uit dat vrouwenleven uit de vorige eeuw: een geheime vrouwentaal genaamd Nushu, dat pas recentelijk door wetenschappers werd ontdekt in een afgelegen streek van China, Jiangyong. De laatste vrouw die deze taal kende is nog maar pas geleden overleden.

Nushu is een taal voor vrouwen die bestond uit de weergave van fonetische klanken. Ze gebruikten deze taal onderling, borduurden de tekens op kleden en zakdoeken en, zoals in het geval van dit verhaal, schreven de tekens ook op waaiers.

Het uithuwelijken was vroeger een hele traditie. Er werd gekeken naar de positie van de familie, maar ook de grootte van de voeten kon meespelen. Zo werd de hoofdpersoon uit 'Snow Flower' als het ware opgewaardeerd door haar prachtige gouden Lelievoetjes. Ze trouwde met een goede partij die haar familie veel voorspoed bracht. Deze Lily kreeg eigenlijk al in haar jeugd een meevaller: een koppelaarster had haar een laotong bezorgd met een meisje uit een zeer goed familie.

Laotong was een soort officiële verbindtenis tussen twee meisjes die hierdoor werden geacht hartsvriendinnen te worden. Het kon ook status geven aan de verbonden families en de laotong gaf ook rechten aan de vrouwen. Zo mochten de dames bij elkaar slapen, zonder dat hun man daar commentaar op kon hebben.

Lily wordt op vroege leeftijd al verbonden met een ander meisje, Snow Flower. Ze zweren elkaar eeuwige trouw en het lijkt erop dat de meisjes, die later worden uitgehuwelijkt, zich aan hun laotong gaan houden. Ze steunen elkaar in moeilijke tijden, zoals wanneer ze getrouwd zijn en moeten buigen voor hun schoonmoeders, ze wensen elkaar al het goeds toe wanneer hun kinderen worden geboren en ze corresponderen ijverig met elkaar via brieven. Maar de belangrijkste mededelingen worden via een waaier uitgewisseld, die vol komt te staan met Nushu.

Net zoals je andere geschriften ook kunt interpreteren, is het Nushu lezen een kunst waarbij het nodige kan misgaan. Lily interpreteert een boodschap van Snow Flower verkeerd en dan is er ruzie. Het drijft de vrouwen uit elkaar, terwijl ze elkaar zo nodig hebben.

Lisa See's verhaal is op dit gebied heel dramatisch. Een vriendschap tussen twee vrouwen die uiteenvalt door een misverstand. Het leven van vrouwen in een afgelegen Chinese regio in de negentiende eeuw is het andere interessante aspect van het boek.

Lisa See moet het van de inhoud van het boek hebben en niet van haar stijl die wat middelmatig is. Het kan niet uitblijven dat het boek wordt vergeleken met de bestseller 'Dagboek van een geisha' van Arthur Golden. 'Snow Flower en de geheime waaier' is wat tammer en minder groots. Het blijft een interessant boek over het leven van Chinese vrouwen in de negentiende eeuw die op hun lelievoetjes revoluties probeerden te ontlopen en die met elkaar correspondeerden via een geheime taal. Toch heb ik het idee dat er nog wat mist. Dat er nog veel meer over de ingebonden voetjes valt te vertellen, dat de gegevens rond de laotong wat rammelen, alsook over het Nushu, dat ik maar magertjes vind uitgelegd in het verhaal.

'Snow Flower en de geheime waaier' is voor alle liefhebbers van China en vooral voor vrouwen die geïnteresseerd zijn in dramatische vrouwenvriendschappen.

LISA SEE - SNOW FLOWER EN DE GEHEIME WAAIER (Snow Flower and the Secret Fan, vert. Susan Ridder) Archipel, 2005

Leeslinks
Vrouwen in China:
Jung Chang - Wilde zwanen
Japanse vrouwen en hun rituelen:
Arthur Golden - Dagboek van een geisha
Yunichiro Tanizaki - Stille sneeuwval

« Terug

bol

Bestel
Lisa See - Snow flower en de geheime waaier
via de internet boekhandel bol