Sia Figiel - Zij die niet treuren

"Een kleurrijke roman over twee vrouwengeneraties uit Samoa." 
treuren.gif

Sia Figiel - Zij die niet treuren

Poëzie uit de Stille Zuidzee

Er waren eens 2 vriendinnen die besloten zich samen te laten tatoeëren. De tatoeëerder versierde de ene vriendin, terwijl de ander juist op de tatoeëerder viel. Daarom lichtte zij de vrouw van de tatoeëerder in en toen de tatoeage van de ene vriendin nog niet klaar was, maakte de vrouw van de tatoeëerder zo'n amok dat de ene vriendin altijd met een halve tatoeage door het leven moest gaan.
Dit is de achtergrond van het verhaal over de vrouwen die Sia Figiel in 'Zij die niet treuren' beschrijft. Over de Vi-familie, waar de vrouwen niet getrouwd zijn maar wel kinderen krijgen van mysterieuse minnaars. Over Malou, het kleinkind van Lalolagi, die de naam van haar moeder Maria niet mag uitspreken, anders ontketent ze weer een serie gewelddadigheden. Over hoe Malou haar eerste geld verdient met haar baantje bij de Salagi (blanke) mevrouw Winterson. Waarna ze de familietraditie voortzet door een kind te krijgen.
Maar er is ook de geschiedenis van Alofa, die samen met haar grootmoeder Taufi naar Nieuw Zeeland emigreerde, waar ze zwaar gediscrimineerd werd.

Het verhaal wordt op zeer poëtische wijze verteld en dwaalt van de ene geschiedenis naar de andere van de vrouwen die deel uitmaken van de beide familie's. Ook volksverhalen worden door het boek geweefd, want ook zij maken deel uit van de geschiedenis. De vertellers zijn de kind/vrouwen, Malou en Alofa. Zij bevinden zich op de grens van volwassenheid en vertellen hoe de families uiteenvallen doordat er leden emigreren naar de blanke wereld van zowel Amerika als Nieuw Zeeland. Maar de band met Samoa blijft altijd bestaan: de een zoals tante Ela komt terug als bijna Salagi, een ander zoals Taufi sterft in Nieuw Zeeland, maar wordt niet overeenkomstig haar wens op haar zo geliefde eiland begraven. Het boek geeft een impressie van een Samoa dat aan het veranderen is door het contact met de blanken, de toeristen en emigranten, maar er bestaan nog genoeg tradities waarop een Samoaan kan bogen en trots op kan zijn. Het boek geeft ook een stevige sneer naar de manier waarop dit volk uit de Stille Zuidzee in de blanke wereld behandeld wordt, vooral in Nieuw Zeeland. Feit is dat ook de levens van de Vi-vrouwen telkens door blanke mannen worden doorkruist.
Sia Fiegel, die zelf een Samoaanse moeder heeft en een Pools/Amerikaanse vader, is opgegroeid in West-Samoa en heeft gestudeerd in Nieuw Zeeland en Amerika. Na het horen van een lezing van de zwarte Amerikaanse schrijfster Tony Morrison, besefte ze dat schrijven ook een manier zou kunnen zijn om de verhalen en de tradities van het Samoaanse volk te kunnen bewaren. Tot nu toe werden deze verhalen slechts mondeling overgeleverd. Zo is Sia Figiel een van de eerste schrijfsters geworden van Samoa.
Haar eerste boek 'Where we once belonged' (Waar wij geboren zijn, De Geus) gaat over de jeugd van Alofa en werd in 1997 bekroond met de 'Best First Book of Fiction Award' van de regio Azië-Pacific Commonwealth.
In 'Zij die niet treuren' komt de jeugd van Alofa tot een einde, net zo als die van Malou, die zuchtte onder de soms gewelddadige maar liefdevolle opvoeding van haar oma Lalolagi. Alofa mag eindelijk naar Nieuw Zeeland, waar ze bij haar tante intrekt die zich alleen maar druk lijkt te maken over materiële zaken. Wanneer het geheim van oma Lalolagi en dat van Malou's moeder Maria is onthuld, wordt duidelijk welke smalle band Malou met Alofa verbindt, en ook het verhaal over de enige carrièrevrouw uit de familie Vi, tante Ela, die met haar blanke Martin op Samoa samenwoonde, komt uitgebreid aan de orde.
Figiel hanteert behalve de pen ook de schilderskwast. Haar stijl doet denken aan schilders van het Nieuwe Duitse Expressionisme zoals dat van Anselm Kiefer en diezelfde stijl vinden we terug in haar boek. Figiel's schrijfstijl is poëtisch, haar vertelstijl niet rechtlijnig, maar haar soms hilarisch, soms droeve verhalen zijn een kleurrijke stroom van woorden, verhalen en emoties.

SIA FIGIEL - ZIJ DIE NIET TREUREN (They Who Do Not Grieve, vert. Jos den Bekker) De Geus, 2002

Leeslinks
Zwart zijn in Nieuw Zeeland:
Keri Hulme - Kerewin
Zwart zijn in Amerika:
Toni Morrison - Het lied van Solomon
Toni Morrison - Het Paradijs

« Terug

bol

Bestel
Sia Figiel - Zij die niet treuren
via de internet boekhandel bol