Assia Djebar - Het verloren woord

"Algerijnse roman over een man die naar zijn vaderland Algerije terugkeert." 
verlorenwoord.gif

Assia Djebar - Het verloren woord

Het verloren vaderland

De al wat oudere Algerijn Berkane heeft gekozen om terug te keren naar zijn vaderland na een lange tijd in Parijs te hebben gewoond. Zijn vriendin heeft het uitgemaakt en zijn verlangen naar Algerije speelt hem parten. Hij trekt in een villa aan zee nabij een klein dorpje waar hij alle rust heeft om herinneringen op te halen aan zijn jeugd en om te schrijven. Hij worstelt met de taal: moet hij in het Frans schrijven of is zijn arabisch nog goed genoeg?
Hij gaat op zoek naar plekken uit zijn jeugd. Hij is opgegroeid in de levendige Kashba in Algiers, maar zijn wijk herkent hij niet terug. Ook wil hij de plek bezoeken waar hij in een gevangenkamp heeft gezeten. Reizen in het moderne Algerije is echter nog erg gevaarlijk...

De Algerijnse Assia Djebar heeft een imposante lijst boeken gepubliceerd waarvan 'Het verloren woord' de meest recente is (2004). De lijst met prijzen en onderscheidingen zijn al net zo imposant. Haar onderwerpen zijn veelal de positie van de vrouw in de arabische wereld en de onafhankelijkheidsoorlog in Algerije.

In 'Het verloren woord' is het echter een man die spreekt. Over de innerlijke strijd om bij het vaderland te horen. Berkane is na lange jaren in Frankrijk gewoond te hebben toch tot de slotsom gekomen dat hij in Algerije thuishoort waar zijn jeugdherinneringen liggen. Hij herkent het nieuwe Algerije echter amper en ook onderkent hij de gevaren van de strijd die het zelfstandige Algerije verscheurt. Berkane heeft in de gevangenis gezeten, is gemarteld tijdens de onafhankelijkheidsoorlog en voelt zich daardoor vrij van gevaar.

Naast dat hij zijn geliefde Marise mist gaat zijn innerlijke strijd over de taal van zijn vaderland die hij opnieuw moet leren hanteren. Schrijven in het Frans gaat des te makkelijker, maar sinds de onafhankelijkheid van Algerije (1962) wordt iedereen geacht arabisch te spreken én te schrijven. Ook Berkane wil in het arabisch schrijven, maar hij merkt dat hij door het Franse leven meer veranderd is dan hij had gedacht. Wanneer hij Nadjia ontmoet, ook een Algerijnse die in het buitenland woont, komen ze tot de conclusie dat het heerlijk is om elkaar in het arabisch lief te hebben. Beide zijn getekend door de onafhankelijkheidsoorlog tegen de Fransen, beide vinden troost en liefde in elkaars armen voor elkaar en voor hun vaderland.

Ook Assia Djebar (pseudoniem voor Fatima-Zohra Imalayen) heeft zo'n zelfde strijd meegemaakt om de taal. Haar eerste boek, La soif, dat in 1957 werd gepubliceerd was in de taal die tijdens het Franse koloniale bewind werd gesproken en onderwezen: Frans. Ondanks dat ze daarin schreef, stond ze aan de kant van de Algerijnen die het land vrij probeerden te krijgen. Tijdens de oorlog werkte ze vanuit Marokko samen met de krant El-Moujahid van het FLN (National Liberation Front). Na de onafhankelijkheid werd Assia Djebar bekritiseerd omdat ze in het Frans bleef schrijven. In de jaren 70 begon ze aan een studie arabisch om zich die taal meer eigen te maken. Toch is ze altijd in het Frans blijven schrijven.

'Het verloren woord' is een boek dat meer over het innerlijk en de liefde gaat. Hoewel het Algerijnse drama nooit van de bladzijdes weg te denken is. Net als bij 'De verdwenen vrouw' gaat het ook over mensen die een geliefde verliezen aan het geweld van de oorlog. Een integer geschreven boek dat mooi aansluit bij de rest van Djebar's werk.

ASSIA DJEBAR - HET VERLOREN WOORD (La disparition de la langue Française, vert. Jan Versteeg), De Geus, 2005

Leeslinks
Van dezelfde schrijfster:
De verdwenen vrouw
Een andere schrijfster over Algerije:
Malika Mokeddem - De blauwe mensen
Een vrouwelijke odysseus, N'zid
Over een bloedig verleden dat opspeelt in Iran:
Fariba Hachtroudi - Oevers van bloed
Prozaïsche vertelling over iemand die door de hel van folteringen wandelt:
Al Galidi - Mijn opa, de president en de andere dieren

« Terug

bol

Bestel
Assia Djebar - Het verloren woord
via de internet boekhandel bol