Marc Wortmann - De weduwetrooster

"Mooie Duitse debuutroman over een verzorgingstehuis vol weduwen." 
weduwetrooster.jpg

Marc Wortmann - De weduwetrooster

5000 jaar troost geven

Jan Oltrogge is 19 wanneer hij vervangende dienstplicht moet doen in verzorgingstehuis Louise te Hamburg. 61 weduwen helpen verzorgen die hij langzaamaan beter zal leren kennen.
In het begin schrikt hij terug van de stank die er in het tehuis heerst. Van de stank die de weduwen uitwasemen. Op den duur herkent hij elke weduwe aan haar stank.
Eerst probeert Jan het tempo van de andere zusters bij te houden: de snibbige Sabine die directrice wil worden en daarom Jan onder haar hoede heeft genomen. Martine, met de rode BH, die Sabine vaak waarschuwt Jan niet te veel op de huid te zitten. De kleine Marianne die de kerstversiering altijd te laag hangt. Jan kan het tempo van beddenopmaken, weduwes wassen en verschonen lange tijd niet bijhouden. Tot hij zijn ware roeping heeft gevonden: weduwetrooster.
Dan duikt hij in de levens van de weduwes om hun gebrek boven water te krijgen en neemt hij alle klusjes aan om zoveel mogelijk in hun nabijheid te zijn. Hij is er van overtuigd dat de stank van hun geheimen komt, of gebreken zoals hij ze noemt, waardoor ze moeten liegen, vergeten en fantaseren.

Indrukwekkende debuutroman van een Duitse redacteur bij een uitgeverij. Niet alleen zijn schrijven, maar zijn onderwerp en de benadering van zijn onderwerp zijn hoogst origineel.
Hoofdpersonen buiten de 19-jarige ik-persoon en verteller Jan Oltrogge zijn 61 vrouwen van dik over de 80. Ze stinken, hun gezondheid laat het steeds meer afweten, de meesten zijn lelijk en vaak ook niet aardig. Het werk van hun verzorgers wordt als zeer zwaar beschreven. Buiten de stank het constant klaar staan voor de vergeetachtige dametjes. Weduwe Jakob waakt dag in dag over haar magere garderobe op twee kleerhangertjes die meerdere malen per dag vallen, weduwe Roth zwemt baantjes trekkend door de gangen of klappert anders met haar kunstgebit, weduwe Meldorf laat op een gegeven moment alleen Jan nog toe in haar kamer. Weduwe Wiese praat niet maar lalt omdat ze veel te veel drinkt.
En toch raak je verslingerd aan deze oude dametjes die met moeite hun geheimen prijsgeven. Want dat is wat Jan bedacht heeft. Elke weduwe heeft een gebrek in haar hedendaagse leven en om die de oude dametjes te weten te ontfutselen, daarvoor is een heuse strategie nodig. Ze liegen of willen het liefst zich niet herinneren wat er in hun leven heeft gespeeld. Terwijl ze meestal hun mannen en twee oorlogen hebben overleefd, dus een lang en zwaar leven achter de rug moeten hebben.
Je wordt niet zomaar weduwetrooster, vertelt de hoofdpersoon op zakelijke toon, je zult altijd een beginneling blijven. Maar eenmaal weduwetrooster wil je niets anders meer.
De schrijver en bedenker van het verhaal, Marc Wortmann, is 20 maanden in een verzorgingstehuis te werk gesteld geweest in dezelfde jaren als waarin het verhaal zich afspeelt: 1985/1986. Net zoals de hoofdpersoon was dat voor vervangende dienstplicht. Wortmann is echter geen weduwetrooster geworden, hoewel, wie weet welke gevolgen zijn boek kan hebben in verzorgingstehuizen. De atmosfeer uit het tehuis heeft hem niet losgelaten. De bewoners van het tehuis vormden een groot terrein vol onbekende biografiën en stonden open voor een ieder die in hun herinneringen wilde duiken.
Het is echter geen verhaal geworden over deze herinneringen. Het is een boek geworden over Jan die de boel anders aanpakt dan anderen en daarmee een nieuw beroep creeërde: weduwetrooster.
Het verhaal zit tegen een satire aan, maar geen enkele keer is het ten nadele van de weduwes. Ook niet van de hoofdpersoon, een jongeman die op eigenzinnige manier zich inzet het leven van de oudjes draaglijker te maken. Een enkele sneer misschien aan een van de verpleegsters die zo routineus hun werk doen? De kracht van het boek zit inderdaad in de toon die niet satirisch noch dramatisch is. Meer een zachtaardig blijspel over 61 dametjes die wanneer ze hun diepste geheim hebben prijsgegeven weer lekker gaan ruiken.

MARC WORTMANN - DE WEDUWETROOSTER (Der Witwentröster, vert. Gerda Meijerink) Ambo, 2003

Leeslinks
Een andere roman over een verzorgingstehuis:
Deborah Moggach - Gekkenhuis
Een dochter en haar oude vader:
Marina Lewycka - Een korte gescheidenis van de tractor in de Oekraïne

« Terug