Ingrid Hoogervorst - Woede

"Nederlandse debuutroman over roerig gezin in Amsterdam-West in de jaren 50." 
hoogervorstwoede.gif

Ingrid Hoogervorst - Woede

Tussen Dijkers en Pleiners

Pinkie is de vertelster van het boek. Ze is een bibliothecaresse op leeftijd die haar woede over het leven en haar jeugd nog steeds met zich mee draagt.
Ze was de jongste van een roerig gezin, groeide op in Amsterdam-West terwijl de rest van de familie rond Haarlem woonde. Boksbroer is de oudste, hij wil altijd vechten. De stille broer is professor Pipi, altijd met de neus in de boeken. De oudste zus is kortweg Zus en tussen Pinkie en Zus in zit het Koekoeksjong. Dan is er Pa die een vaag oorlogsverleden in Duitsland heeft en probeert zich nergens mee te bemoeien, behalve dan als Ma weer eens doorratelt over haar zo gekoesterde jeugd in Indonesië. Het is niet zelden dat het eten over tafel vliegt, of de woorden zo hard klinken als slaande deuren.
Ma is de hele dag bezig met het huishouden: stoffen, vegen, wassen, strijken, koken, en ook al ligt er een kind van haar op straat leeg te bloeden, als de witte was op het vuur staat kan ze niet weg.
Zus heeft de mooiste kleren en stapt de wijde wereld in. In Duitsland wordt ze met jong geschopt.
Boksbroer zorgt voor de nodige problemen met de politie.

Een Nederlands doorsnee gezin, zou je zeggen. Maar niet voor de vertelster die door de roerige maaltijden, pesterijen en een moeder die alleen met het huishouden bezig was en niet met haar gezin, zo'n woede met zich meedraagt dat ze er letterlijk ziek van is geworden.
Waarom, vraag je je toch af, na het lezen van het boek. Of het moet op de moeder zijn die maar door blijft mijmeren over haar gelukkige tijd in Indonesië. Of is het woede tegenover de tante die maar niet ophoudt te vertellen over het Jappenkamp. Of is het woede omdat ze in Amsterdam-West opgroeide in een 'rothuis' en een 'rotbuurt' met een 'rot' gebeurtenis.
De vertelster heeft in wezen haar moeders woorden overgenomen, haar moeders ontevredenheid, haar moeders frustraties, haar moeders woede.
Het is de debuutroman van de literatuurcriticus Ingrid Hoogervorst. Eerst werkte ze voor de Limburger, vervolgens voor de Telegraaf. Woede wordt geuit in hoofdstukken die een titel van een muzieknummer uit de jaren 50 dragen. Er tussendoor korte hoofdstukjes met korte Nederlandse titels over de oude bibliothecaresse die aan het aftakelen is en prozaïsch in haar kamer rondstumpert.
Niks mis mee, behalve dan met de opbouw. Want 'Woede' gaat niet alleen over jeugdherinneringen, maar werkt naar een dramatische gebeurtenis die jammergenoeg nergens echt wordt aangekondigd. Er zit geen spanning in.
Kleine jeugdvoorvallen, het in kaart brengen van de achtergrond van de familie met familievriend Jan Rebel, het zet niet echt zoden aan de dijk rond een verhaal dat eindigt met een confrontatie tussen de Dijkers en de Pleiners.
Oorspronkelijk komt de naam Dijkers van het kroegenpubliek rond de Nieuwedijk in Amsterdam. Dit waren de vetkuiven en Elvis Presley fans die vaak uit een arbeidersgezin kwamen. De Pleiners kwamen bijeen rond het Leidseplein en kwamen veelal uit de gegoede burgerij. Toen de tuinsteden steeds meer bevolkt raakten, kwamen de Pleiners uit de tuinsteden en vochten tegen de Dijkers uit Amsterdam-centrum. Beatles tegen Elvis Presley, Puch's tegen Kreitler's, middenstanders tegen arbeiders. Zo zat het ongeveer. Maar dit staat niet in 'Woede'. Hoogervorst probeert dan wel een beeld van de tuinstad rond de Kolenkit in Amsterdam-West neer te zetten en ze neemt een massale vechtpartij met fatale afloop als hoogtepunt, een korte introductie over de verschillen die er in die tijd waren tussen de jeugd die op straat hing zou toch ook een belangrijk sfeerbeeld zijn geweest.
Het boek hinkt op te vele poten. Gaat het om een sfeerbeeld van vroeger of is het een familiegeschiedenis waarbij zowel een Indonesisch als een oorlogsverleden in Duitsland belangrijk zijn? Of gaat het boek over grote broers en zussen die voor de jongste Pinkie geen ruimte laten.
Het verhaal is daarom wat verwarrend omdat de vele thema's praktisch niet zijn uitgewerkt en zeker met de abstractere hoofdstukken over de bibliothecaresse er tussendoor werkt dat niet. Hoewel de sfeerbeelden uit de jaren 50 herkenbaar zijn, is het verhaal dat dan weer daar, dan weer de andere kant uitslingert wat magertjes. En had het einde net zo goed kunnen worden weggelaten.
Uiteraard een leuk boek voor de Dijkers en Pleiners en iedereen die herinneringen heeft aan het leven in de Amsterdamse tuinsteden.

INGRID HOOGERVORST - WOEDE, De Bezige Bij, 2003

Leeslinks:
Over een jongetje uit Amsterdam in de jaren 50:
Frans Stüger - Weerloos
Over een roerig gezin in de jaren 50 in Stockholm:
Kjell Johansson - Het rode huis
Andere jeugdmuziek uit de jaren 50 uit het Noorden:
Mikael Niemi - Popmuziek uit Vittula
Lars Saabye Christensen - De halfbroer

Morten Ramsland - Hondenkop

« Terug

bol

Bestel
Ingrid Hoogervorst - Woede
via de internet boekhandel bol