Lars Saabye Christensen - Yesterday

"Noorse roman over 4 vrienden die Beatles-gek waren." 
yesterday.gif

Lars Saabye Christensen - Yesterday

Jeugdsentiment

 

1965. Ringo, John, George en Paul zijn in een buitenwijk van Oslo op dievenpad. Hun begerenswaardige objecten zijn de verchroomde merktekens op auto's. Hoe duuder de wagen, hoe gelukkiger de vier vrienden die zo weg zijn van de Beatles, dat ze elkaar Beatles-namen hebben gegeven.

Kim is de verteller die terugblikt op zijn jeugd. Die zich herinnert hoe Ola, Gunnar, Seb en hij elke keer dat er een nieuwe plaat van de Beatles uitkwam, in zwijm vielen. In 1965 was dat 'I feel fine' en terwijl de vier vrienden kennismaken met de middelbare school, ze de eerste vriendinnetjes hebben, streken uithalen op schoolfeesten, ze voornemens zijn een bandje op te richten, gaan de Beatles gewoon door met het produceren van platen. In de zomer van 1966: 'Yellow submarine', herfst '67 'Hello, goodbye', voorjaar 1970 'Let it be', herfst 1971 'My sweet lord', herfst 1972 'love me do', om er maar een paar te noemen.

Wanneer er een nieuwe plaat verscheen, verzamelden Ola, Seb, Gunnar en Kim zich op een tienerkamer en draaiden ze de plaat op één avond helemaal stuk. Toen in 1969 hardnekkige geruchten de ronde deden dat Paul McCartney eigenlijk al jaren dood was, was Kim hopeloos van slag, ook al wist hij dat er slechts een kleine waarschijnlijkheid in die praatjes zat.

Maar het waren niet alleen de Beatles waarmee dit Osloose viertal opgroeide. De jaren 60 waren ook de onzekere tijden van politieke spanningen in de wereld, die de ouders blikken deed inslaan tijdens de Cuba crisis, die de oudere broers de straat opjaagden in demonstraties tegen Amerika in Vietnam. Het communisme vond sympathie in de ogen van de jongeren, in Noorwegen was men tegen de EU. En daarbij kwamen ook de drugs die Europa veroverden.

Op de achtergrond van 'Yesterday' spelen al deze wereldbeelden mee en net als de schrijver, die in 1953 werd geboren, groeiden ook de vier hoofdpersonen in deze woelige tijd op.

De vier jeugdvrienden hebben moeite om bij elkaar te blijven. De een wil zijn vader achterna de zeevaart in, weer een ander dompelt zich volledig in de politiek en het actievoeren en een derde maakt een baby en wordt zo vader en gezinshoofd.

De verteller Kim heeft het niet altijd makkelijk om zijn vrienden bij te benen. Hij heeft niets met de politiek en al helemaal niets met actievoeren. Hij ziet vrienden om hem heen aan de drugs verslaafd raken en hij vraagt zich af of een leven met vrouw en kind wel draaglijk is.

Ook in de liefde zit geen schot. Twee liefdes heeft hij, maar allebei willen ze niet vlotten. Terwijl de ouders van een vriend scheiden, een andere vader failliet raakt dankzij de opkomst van de supermarkt, worstelt Kim met een vader die zo'n klap van een overval op zijn bank heeft gehad, dat hij nooit meer de oude vader wordt en zich alleen maar bezighoudt met zijn kanarie.

Zeven jaar platen van de Beatles, in zeven jaar volwassen worden in Oslo. Kim leert de wereld langzaam kennen. Zowel de vriendschap tussen zijn boesemvrienden, als ook de harde kanten van het leven. Een lijk dat aanspoelt van een zelfmoordenaar, een jongen die zijn weg naar God vindt, een vriend die dreigt te bezwijken aan de drugs, een geliefde oom die emigreert naar Frankrijk, een vader die opeens geen vader meer is. Al deze impressies en levenslessen stapelen zich op in Kim...

Lars Saabye Christensen werd in Nederland in één klap bekend met zijn latere roman 'De halfbroer'. 'Yesterday' was zijn eerste succesvolle roman in Noorwegen die daar in 1984 uitkwam. 'De Halfbroer' volgde enkele jaren later. Zijn laatste romans in Nederland waren 'Herman' en 'Maskerade'. In zijn drie latere romans wordt de hoofdrol ingevuld door jongetjes die kampen met een kleine handicap. In 'De halfbroer' is Barnum Nilssen te klein, in 'Herman' kampt Herman al op vroege leeftijd met haaruitval en in 'Maskerade' wordt Adrian geteisterd door een heel slecht karakter waardoor hij het niet kan laten rotopmerkingen te maken.

In 'Yesterday' rolt het leven van verteller en hoofdpersoon Kim over de gewone paden, zo lijkt het. Hij kan niet al te best tegen alcohol, hij reageert sterk wanneer hij door de meisjes wordt afgewezen en hij lijkt als enige van de vier nergens echt een passie voor te ontwikkelen. Toch ziet alles er helemaal normaal uit. Vier jongens, vier verschillende levens en Kim lijkt de minste problemen te hebben. Het forse verhaal van over de 600 pagina's heeft dan ook de neiging om soms wat saai te worden. Saabye Christensens stijl die waarschijnlijk in 'De halfbroer' op zijn best was, is in 'Yesterday' nog op een zwak pitje. Hoewel hij zijn verhaal met verve weet te brengen, mist het de humor en het vleugje vervreemding, die zo kenmerkend waren voor 'De halfbroer' en later ook terugkomen in zijn bescheidener romans 'Herman' en 'Maskerade'.

Toch heeft ook 'Yesterday' een verrassend einde waaraan je niet zomaar voorbij gaat. Na 600 bladzijdes merk je dat Kim de voorganger is van Barnum, Herman en Adrian. En dat 'Yesterday' weliswaar veel zwakker dan 'De halfbroer' is, maar nog steeds een verhaal is dat je genoeg leesplezier kan verschaffen.

LARS SAABYE CHRISTENSEN - YESTERDAY (Beatles, vert. Paula Stevens), De Geus, 2006

Leeslinks
Van dezelfde schrijver:
De halfbroer
Maskerade
Herman

Nog meer popmuziek en Scandinavische jeugdherinneringen:
Mikael Niemi - Popmuziek uit Vittula
Over een Scandinavische jeugd in de jaren 60:
Monika Fagerholm - Mooie vrouwen aan het water

« Terug

bol

Bestel
Lars Saabye Christensen - Yesterday
via de internet boekhandel bol