Douglas Galbraith - De rijzende zon

"Historische zee- en kolonistenroman over de Schotten die in Panama een kolonie wilden stichten." 
zon.gif

Douglas Galbraith - De rijzende zon

De verloren droom van Schotland

Eind 1600 voert onder leiding van het vlaggenschip 'De Rijzende Zon' een Schotse handelsvloot Edinburg uit om in Dariën, het hedendaags Panama, een kolonie te stichten en een handelspost te vestigen. Men had de hoop door de smalle landengte daar te beheren, een graantje van de handel tussen Oost en West mee te kunnen pikken. In plaats van helemaal om Zuid-Amerika heen te varen, waren 2 dagen genoeg om handelsgoederen over land naar de andere kant van dit werelddeel te transporteren.
Op het vlaggenschip bevindt zich de jonge en ambitieuse rentmeester en magazijnbeheerder, Roderick MacKenzie, die tevens de taak heeft de reis op schrift te stellen.
Roderick staat geheel achter het idee van de Schotse Compagnie, die zoals zoveel aandeelhouders hoopten, het door hongersnood en oorlog geteisterde Schotland uit het slop te kunnen halen door Schotland zo rijk te laten worden als hun buurland Engeland.
Maar al snel bemerkt Roderick dat niet iedereen alleen dit goede doel voor ogen heeft. Tussen de vijf kapiteins, hun handlangers en de kolonisten die New Edinburg moeten bouwen en bewonen, begint reeds tijdens de zeereis enige politieke strijd op te spelen. Roderick doet verwoede pogingen om neutraal te blijven, maar de topspelers in het spel zijn vernunftig, zodat ook Roderick een kant moet kiezen in dit koloniale spel.
In het hete en vochtige klimaat van Dariën en onder bedreiging van aanvallen van de Spanjaarden en dodelijke ziektes worden de kaarten hoog gespeeld en rest Roderick niets anders dan deze tragische gebeurtenissen zo goed en zo kwaad mogelijk te noteren.

Het plan van de Schotten om de landengte bij Panama onder hun beheer te krijgen en zodoende de handel tussen Oost en West te beheersen, was eind zeventiende eeuw een vermetel plan, dat helaas mislukte, zodat Schotland nog immer een klein en arm landje is, in de schaduw van zijn buur en eens zo rijke handelsnatie Engeland.
De Schotse schrijver Douglas Galbraith heeft deze kleine historische poging om Schotland groot te maken, als uitgangspunt voor zijn debuutroman genomen en heeft er een uitvoerig en meeslepend verhaal van gemaakt.
Het verhaal wordt verteld vanuit de ik-persoon, Roderick Mackenzie, die zijn loopbaan begon bij een notoire wijnhandelaar in Edinburg. Toen hij eenmaal van de oprichting van de Schotse Compagnie had gehoord, deed hij er alles aan om daar een baan te krijgen, en op snode manier lukte dat ook. Eenmaal zijn carrière daar gestart, probeerde hij zich tussen de belangrijkste mensen op te houden en lukte het hem mee te mogen op de expeditie naar Dariën. Maar daar leerde hij pas goed de echte mannenwereld kennen. Als kantoorklerkje viel hij in het niet bij de stoere zeelui en hardvochtige soldaten, was hij niet genoeg ervaren en bewapend tegen de politieke intriges van de rivaliserende hoge omes. Zijn eigen boerenverstand heeft hem in elk geval in leven gehouden, wat je van het grotendeel van de kolonisten niet kon zeggen. Slechts 300 van de 3000 mensen overleefden dit barre historische avontuur.
Het is zowel een zeeroman als een kolonistenroman, meer in de stijl van de avonturenromans van Charles Dickens of Daniel Defou dan in de stijl van schrijvers die zeereizen uit de 17de en 18de eeuw vastlegden. Het boek geeft een prachtig en sfeervol verslag van het harde leven in een nieuwe kolonie, met zeer veel details over zowel het leven aan boord van de schepen alswel dat van in Panama. Mede door de meeslepende schrijfstijl is het wel zeer lijvige boek spannend en een roman vol mooie verhalen, die je meeneemt in de geschiedenis ten tijde van zeerovers en dromen over nieuwe levens in onbekende tropische landen.

DOUGLAS GALBRAITH - DE RIJZENDE ZON (The Rising Sun, vert. Maarten Polman), Vassallucci, 2002

Leeslinks
Het wel gelukte koloniale avontuur in Australië:
Barry Hughes - De fatale kust
Over de ontdekking van de straat van Maegelhaes:
Napoleon Baccino Ponce de Léon - Maluco
Het meest klassieke verhaal uit die zeevarende tijd:
Daniël Defou - Robinson Crusoe
Over ijzige zeereizen:
Andrea Barrett - De reis van de Narwhal
Christoph Ransmayr - De verschrikkingen van het ijs en de duisternis

« Terug

bol

Bestel
Douglas Galbraith - De rijzende zon
via de internet boekhandel bol