Jacques Brooijmans - Spinsels van een kater

"Bram praat met katten en mensen en vooral tegen zichzelf." 
spinselskater.gif

Jacques Brooijmans - Spinsels van een kater

Bram is een bijzondere kater, hij verstaat mensentaal.

Bram is veel aan het woord in dit boek dat terecht de titel "Spinsels van een kater" draagt. Bram praat met katten en mensen en vooral tegen zichzelf, hij schrijft een dagboek in zijn hoofd. Ja, Bram is een bijzondere kat, hij kan mensentaal verstaan. Hij is af en toe een beetje in de war, zozeer dat hij zich afvraagt: "Ben ik een betoverde kat? Is dit een droom? Als ik wakker word, ben ik dan een mens?"

Bram is niet alleen in dit boek. In zijn huis woont ook een stiefzusje, Marie. Hun gesprekken heeft Jacques Brooijmans opgeschreven. Samen hebben ze het over ons, mensen. Uit alles blijkt dat ze goed gekeken hebben naar die vreemde wezens die wij in de ogen van katten zijn.

Neem bijvoorbeeld een uitspraak van Bram over televisie kijken. "Ik heb veel televisie gekeken de afgelopen dagen. Mensen blazen zichzelf nog meer op dan ik al dacht, zeg. Ze maken zichzelf heel groot, ze vinden zichzelf onvoorstelbaar belangrijk. Je kunt goed merken dat zij zich als de regeerders van de wereld beschouwen. Ze pikken alle ruimte in".

Bram is een poëtische kat, dat merk je aan alles. Hij stelt zichzelf vragen, vragen die niet gemakkelijk te beantwoorden zijn, vragen over leven en dood, vragen over de liefde. Ook Marie is een kat met mystieke talenten. Ze kan in de toekomst kijken en heeft weet van haar verleden, van haar vorige leven.

Jacques Brooijmans heeft verstand van katten. Als je dit boek leest, denk je af en toe: zou hij in een vorig leven misschien kater geweest zijn, dat hij Bram zo goed begrijpt. Of zou de schrijver kattentaal verstaan en daarom dit dagboek van een kater kunnen opschrijven?

De familie, waar de katten wonen, gaat verhuizen. Bram en Marie gaan mee met vader, moeder en de kinderen mens mee. Bram neemt afscheid van de wijze kater Tobias en van de kikker, die hem alles over de liefde kan vertellen en over hoe je een held wordt.

Bram is echt het tegenovergestelde van een macho. Hij eet geen muizen. Misschien is dat de zwakte van dit boek. De katten zijn vooral lief, terwijl in de werkelijkheid katten toch ook hun donkere kanten hebben en fel kunnen uithalen. Nee, ik mis een beetje de peper van Tom en Jerry in dit boek: ergens een flinke achtervolging of een lekker kattengevechtje. Dat had best gemogen.

Over het algemeen is het boek prettig leesbaar. Brooijmans schrijft met een lichte, luchtige toets over mensen. Hij heeft goed om zich heen gekeken en gaat de mensenproblemen niet uit de weg, zonder dat het zwaar tillen wordt. Nee, het boek blijft losjes in de hand weg lezen.

In eerdere boeken voor oudere kinderen heeft Jacques Brooijmans ook al het thema van verliefdheid en seksualiteit naar voren gebracht. In dit boek gebeurt het terloops tussen twee jongens. Tijdens de vakantie van het gezin passen twee vrienden op het huis en verzorgen de katten. Marie heeft het snel door: de jongens zijn verliefd op elkaar, daarom doen ze zo druk en praten ze zoveel. Maar als het gebeurt, gaat de slaapkamerdeur voor de poezensnuiten dicht.

De kracht van dit boek vind ik de stijl waarvan de schrijver zich bedient. Het is de stijl van de eenvoud, die uitnodigt tot verder lezen. Het boek overkomt me. En met een zucht leg ik het weg, als een tevreden spinnend mens. Bram komt op zijn pootjes terecht.

Sylvia Weve weet met haar illustraties en met de omslag de juiste toon te treffen, die van licht en lucht. Bram en zijn medekatten krijgen ironische mensentrekjes.

Kortom, als het waar is dat volwassenen steeds meer kinderliteratuur verslinden, denk maar aan het succes van de Harry Potters, dan is dit boek een aanrader voor grote en kleine mensen, vanaf een jaar of elf. En wie verhuizen gaat, doet er goed aan dit boek te lezen als de lampen hangen.

Dit is de vierde jeugdroman van Brooijmans. De Belgische Uitgeverij Clavis heeft met hem een auteur in huis die in staat is in gewone mensentaal boeiende verhalen te schrijven, verhalen over katten, kinderen en hun volwassenen.

Gerard Beentjes

Jacques Brooijmans - Spinsels van een kater,
illustraties en omslag door Sylvia Weve,
Uitgeverij Clavis, 2004

« Terug