Lee Harper - Spaar de spotvogel

"Ken je klassiekers!" 
spaarspotvogel.jpg

Lee Harper - Spaar de spotvogel

 
Amerikaanse klassieker over racisme in een stadje.
 
Er zijn zo enorm veel boeken die het predikaat ‘belangrijk’ in de literaire geschiedenis hebben gekregen, dat je ze moeilijk allemaal gelezen kunt hebben. Ik lees af en toe een klassieker die ik niet ken en die opnieuw is uitgegeven, maar ik kom tijd te kort, wil ik lezen wat er nog allemaal op mijn verlanglijstje staat.
 
Soms stuit je per ongeluk op een klassieker. Zoals Spaar de spotvogel. Ik beken eerlijk dat pas toen het boek uitgelezen was en ik iets erover op internet opzocht, ik geconfronteerd werd met de Engelse titel To Kill a Mockingbird. Pas toen herkende ik ook de naam van de schrijfster en besefte dat ik net een klassieker had gelezen.
 
Het is zelfs een actuele klassieker, want het thema racisme is allesbehalve achterhaald en op zijn retour: in de hedendaagse tijd neemt racisme hand over hand toe en zou het verhaal, verteld door Lee Harper en gepubliceerd in 1960, zomaar opeens kunnen gebeuren.
 
Er zijn meerdere biografische gegevens van Lee Harper te vinden in haar succesverhaal. Het verhaal is losjes gebaseerd op gebeurtenissen uit haar jeugd, toen Harper Lee in Monroeville in Alabama woonde, met haar vader die advocaat was, haar vier jaar oudere broer, een zwarte huishoudster en haar kameraadje Truman Capote. Toen ze 10 jaar oud was, beschuldigde een blanke vrouw uit Monroeville een zwarte man onterecht van verkrachting. Harpers vader, die verantwoordelijk was voor de plaatselijke krant, deed verslag van het proces. Harper zelf gaf later aan dat de moord op een zwarte tiener die met een blanke vrouw had geflirt, aan de basis van haar verhaal lag.
 
Het verhaal speelt in het fictieve stadje Maycomb en wordt verteld door Jean Louise Finch (Scout), die zes jaar is wanneer het verhaal aanvangt. Ze vertelt hoe ze met haar broer Jem en hun speelmaatje Dill gefascineerd raken door het sombere buurhuis, waar de geheimzinnige Arthur ‘Boo’ Bradley woont, die nooit buiten komt. In het dorp wordt bovendien niet graag over hem gepraat.
 
Het leven in het ingeslapen stadje wordt ruw verstoord wanneer de dochter van een a-sociale dronkelap een zwarte man (Tom Robinson) beschuldigt van verkrachting. De onrust sluipt ook Scouts huis in, daar haar vader Atticus de verdediging van Robinson op zich neemt. Dat heeft veel voeten in de aarde, daar de meeste dorpelingen geloven in Robinsons schuld en ze Atticus ervan verdenken aan de kant van de zwarte gemeenschap te staan.
 
Het wordt ook wel een bildingsroman genoemd, daar Scout na de gebeurtenissen er volwassen uitkomt. Scout gedraagt zich het liefst als een jongen en doet niet onder voor Jem en Dill, maar na de gebeurtenissen accepteert ze aarzelend dat jurken haar goed staan.
 
De vertaling van de titel To Kill a Mockingbird is misschien niet helemaal juist. Een mockingbird is een spotlijster, een zangvogel en geen spotvogel in de zin van iemand die de spot drijft. Volgens een buurvrouw van Scout is het een volkomen onschuldige vogel omdat het de hele dag zingt om mensen te plezieren. De roman staat vol met onschuld die kapot wordt gemaakt. De een letterlijk, de ander symbolisch. Tom Robinson, Boo Bradley, de onschuld van de jeugd en ga zo maar door, er gaan heel wat dingen stuk in deze roman. 
 
Het verhaal is zo beeldend geschreven, dat je zonder probleem Scouts leven binnenstapt. In pakkende stijl wordt er verteld over haar familie, de buren en wat er verder in het stadje gebeurt. Het verhaal heeft praktisch geen ballast en is toegespitst op de thema’s van het boek: racisme en sociale verhoudingen. Het heeft zelfs een Gothisch randje, dankzij de mysterieuze Boo, die door de kinderen steeds meer als een Frankenstein-monster wordt gezien.
 
Deze tijdloze roman is inderdaad een meesterstuk en verdient het tussen de klassiekers te staan die je al hebt gelezen.
 
Lee Harper – Spaar de spotvogel (To Kill a Mockingbird, vert. Ko Kooman), De Bezige Bij, 2015
 
Links
Over slaperig Amerikaanse stadjes:
Grace Metelious - Peyton Place
Stephen Dobyns – De kerk van de dode meisjes
Romans rondom een proces:
Indra Sinha – De dood van Mr. Love
E.M. Forster – Overtocht naar India

  

« Terug

bol

Bestel
Lee Harper - Spaar de spotvogel
via de internet boekhandel bol